Orakel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Ifa Orakel uit de zestiende of zeventiende eeuw, Ulmer Museum, Ulm
Het twaalfde Tibetaans staatsorakel, Lobsang Namgyal; foto genomen in Nechung tijdens Tibetexpeditie in 1938
Saul en de heks van Endor, Gustave Doré, 1866

Een orakel (Grieks: χρησμός) verwijst in de eerste plaats naar een persoon of bemiddelaar die beweert over profetische gaven te beschikken en in staat is een door een godheid ingefluisterde boodschap te brengen, of het verwijst naar die uitspraak zelf. De term orakel wordt dus zowel gebruikt voor de wijze raadgevingen van (één of meerdere) vermeende godheden, als voor de plaats of persoon waar die raad werd gehaald.

Oorsprong[bewerken]

Orakel (Grieks: χρησμός) is een begrip afkomstig uit de Griekse mythologie en uit de religieuze praktijk van de oude Grieken. Het was bij uitstek het communicatiepunt tussen de Grieken en hun goden. Het orakel beweerde de wil van een of meerdere goden weer te geven, en uiteindelijk ook altijd uit te komen, ook al werd het niet altijd correct begrepen, en trachtten velen zich eraan te onttrekken.

Er waren in de Oudheid verschillende eerbiedwaardige orakelplaatsen bekend, maar het Orakel van Delphi met de Pythia was het drukst bezochte en meest gerespecteerde van de gehele Oudheid. Andere orakels waren;

Het orakel zetelde in het adyton.

Blijkbaar was het orakel als instelling of praktijk reeds voor de tijd van de Grieken in gebruik. Getuigen daarvan bijvoorbeeld de megalithische tempels van Malta, waar zich typische orakelnissen in bevonden, met een akoestiek die de stem veel luider deed klinken, en met wanden in rode oker beschilderd met het typisch spiraalmotief.

De orakels van de oudheid en het christendom[bewerken]

De christenen zijn er eeuwenlang van overtuigd geweest dat de orakels van de oudheid door duivels en demonen werden "bediend" en dat zij na de geboorte van Jezus zwegen. De pogingen van filosofen uit de vroege verlichting om aan te tonen dat de orakels ook na het begin van onze jaartelling nog functioneerden werden scherp veroordeeld door theologen. Teksten waarin werd gesteld dat de orakels pas zwegen nadat de christen geworden Romeinse keizers de orakels sloten en het waarzeggen verboden werden scherp gecensureerd[1].

Verschillende vormen[bewerken]

Vormen van orakels zijn bijvoorbeeld;

Tijdens de Han-dynastie verdween het voorspellen met schildpadschilden en werd de I Ching en het daarop gebaseerde voorspellen met behulp van stengels van het duizendblad steeds belangrijker

Sibillen waren vrouwen die de toekomst voorspelden in de klassieke oudheid, zie ook de Sibyllijnse boeken. Ook een ziener en profeet kan de toekomst voorspellen. Een haruspex kan de toekomst zien in de ingewanden van dieren. Een augur bestudeert de vlucht van vogels, Kalchas werd door Homeros de wijste van de vogelwichelaars genoemd. Wie het orakel van Kalchas wilde raadplegen, offerde hem een zwarte bok en ging op het vel daarvan in de tempel van Kalchas slapen. De persoon vernam dan wat hij weten wilde in een droom.

Het orakel bij de tempels van Svantovit, de God van de wichelarij en de oorlog uit de Slavische mythologie, gebruikte een dobbelsteen bij zijn voorspellingen. De domovoj werd vroeger ook wel gezien als een orakel omdat zijn gedrag de toekomst of onheil zou kunnen voorspellen.

Het Tibetaans staatsorakel zetelde in Nechung, maar na de Tibetaanse diaspora in McLeod Ganj.

In de bijbel bezoekt Saul het orakel van Endor, waar rampspoed wordt voorspeld. De drie zonen van Saul komen te overlijden en Saul zelf stort zich in zijn zwaard.

In Suriname is de watramama, mama-sneki of slangenmoeder bekend,[2] dit is een vrouwelijke magiër.

In Ivoorkust wordt het muizenorakel ('gbekle', ook wel 'gbekre') meegedragen door rondreizende waarzeggers.

Afbeeldingen[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Literatuur[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties