Particuliere militaire uitvoerder

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een particuliere militaire uitvoerder (Engels: private military contractor) ook wel particulier militair bedrijf of huurlingen-organisatie, is een bedrijf dat directe taken uitvoert voor een leger, meestal logistiek of beveiliging. De meeste werknemers zijn voormalige Zuid-Afrikaanse, Britse & Amerikaanse commando's en politieagenten.

Verenigde Staten[bewerken]

Het Amerikaanse Center for Public Integrity berekende dat het Pentagon sinds 1994 3601 contracten heeft afgesloten met twaalf Amerikaanse bedrijven voor een totaal bedrag van zo'n 300 miljard dollar. Voor het Amerikaanse leger is het inhuren van dit soort bedrijven vaak goedkoper dan het inzetten van eigen soldaten. Volgens schattingen wordt ongeveer 30 miljard dollar van de 87 miljard dollar die de VS uitgeven aan Irak, uitgegeven aan particuliere militaire bedrijven.

In 2004 waren veel van deze bedrijven actief in conflictgebieden zoals Irak en Afghanistan. In Irak waren volgens een schatting van The New York Times zo'n vijftien tot twintigduizend personen werkzaam in deze branche. De belangrijkste contractors in deze gebieden waren het militaire bedrijf Blackwater Worldwide en Carlyle.

In 2008 gaf Michael Hayden, directeur van de CIA tijdens een hoorzitting voor de Amerikaanse Senaat toe, dat contractors worden ingezet bij enhanced interrogations (ondervragingen die grenzen aan martelingen) in geheime gevangenissen van de CIA, de zogenaamde 'black sites'.[1]

Andere landen[bewerken]

Ook in Afrikaanse landen zoals Congo, Liberia en andere conflictgebieden zijn militaire bedrijven actief, zij het op veel kleinere schaal. Zo is bekend dat de vroegere president van Liberia Charles Taylor een Zuid-Afrikaanse oorlogshelikopter met piloot tot zijn beschikking had.

Een andere vorm van bedrijven die actief zijn in actieve oorlogsvoering zijn technici van bedrijven die ingehuurd worden door het leger om hoogstaande technologische apparatuur te bedienen.

Ook inlichtingen en vertaaldiensten worden door sommige bedrijven (zoals Titan Corporation) geleverd.

De inzet van bedrijven is vaak schrijnend, omdat in conflictgebieden vaak internationale sancties van kracht zijn die bedrijven verbieden om er zaken te doen.

Rechtsgeldigheid[bewerken]

Het is onduidelijk hoe dit soort bedrijven verantwoording moeten afleggen voor eventueel begane misstappen. Dit soort bedrijven hoeft, in tegenstelling tot het leger, geen directe verantwoording af te leggen aan de politiek (het Amerikaanse Congres in dit geval). Werknemers die misstanden begaan kunnen ook niet worden aangeklaagd. Uit Bosnië, waar onder andere het bedrijf Dyncorp actief was, is bekend dat verkrachtingen door de werknemers van dat bedrijf veelvuldig voorkwamen. Uiteindelijk zijn de daders vrijuit gegaan door gebrek aan wetgeving.

Ook bleek dat enkele werknemers van Titan Corporation werkten als vertalers en ondervragers in de beruchte Abu Ghraib-gevangenis. In hoeverre deze medewerkers bij de misstanden betrokken waren blijft evenwel voorlopig onduidelijk. In geval van misstanden kunnen zij, praktisch gezien, niet veroordeeld worden waardoor er dus nauwelijks controle op hun daden is.

Enkele gebeurtenissen[bewerken]

Een belangrijke gebeurtenis vond plaats op 31 maart 2004 toen vier werknemers van Blackwater USA in Fallujah (Irak) werden gedood en hun lichamen op gruwelijke wijze werden verminkt. Deze mannen, die een voedseltransport bewaakten, waren zo zwaar gewapend dat ze vermoedelijk door de Irakezen niet van 'echte' militairen waren te onderscheiden.

In juni 2004 besliste de NAVO een beroep te doen op particuliere militaire uitvoerders voor de beveiliging van een militair opleidingscentrum dat momenteel gebouwd wordt in Ar-Rustamyah. Alleen België tekende hiertegen verzet aan, maar diende uiteindelijk in te binden.

Een ander voorval is het plannen en proberen uit te voeren van een coup in Equatoriaal-Guinea in augustus 2004 waar de Britse zakenman Mark Thatcher, de zoon van voormalig premier Margaret Thatcher bij betrokken zou zijn.

Bedrijven in de sector[bewerken]

Er is naar schatting een twintigtal van dit soort bedrijven actief.

Enkele Amerikaanse bedrijven in deze sector zijn:

Andere bedrijven zijn:

Referenties[bewerken]

  1. (en) Hayden Admits: Contractors Lead 'Enhanced Interrogations' at CIA Black Sites, artikel Noah Shachtman, 7 februari 2008, Wired

Externe links[bewerken]