Posterholt
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
 |
|||
 |
|||
|
|
|||
| Provincie |  Limburg |
||
| Gemeente |  Roerdalen |
||
|
|
|||
| Inwoners (1 jan 2007) | 4420 | ||
|
|
|||
| Postcode | 6060-6061 | ||
| Netnummer | 0475 | ||
| Belangrijke verkeersaders | N274, N293 | ||
|
|||
Posterholt (Limburgs: Postert) is een kerkdorp in Nederlands Limburg gelegen op circa 10 kilometer ten zuidoosten van de stad Roermond en aan de Duitse grens. Het is met circa 4420 inwoners de grootste plaats van de gemeente Roerdalen.
De Midden-Limburgse plaats was tot 1991 tevens een zelfstandige gemeente. Voor de Franse tijd vormde Posterholt samen met het buurdorp Vlodrop een schepenbank.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
De oudste vermelding van de naam Posterholt wordt teruggevonden in een akte uit het jaar 1147. In deze akte staat dat Hendrik II van Leyen, bisschop van Luik, verklaart dat Luchardis van Mereheim en haar zonen zes hoeven te Posterholt en twee hoeven te Linne aan de proosdij Meerssen hebben geschonken.[1] Sporen van eerdere bewoning tonen aan dat het gebied reeds ver voor het begin van de jaartelling bewoond moet zijn geweest.
Posterholt deelt een geschiedenis met buurdorp Vlodrop; eertijds hadden zij samen één parochie. In navolging hiervan werd in 1277 tevens een gezamenlijke schepenbank gevormd. Deze schepenbank maakte deel uit van het Gelderse ambt Montfort.
Na de Franse tijd (1795-1815) kreeg het dorp een eigen gemeentebestuur. Posterholt was zelfstandig tot de gemeentelijke herindeling van 1991, waarbij Posterholt, Montfort en Sint Odiliënberg samen onder één nieuw gemeentebestuur kwamen. Aanvankelijk kreeg de gemeente de naam 'Posterholt', maar op 1 februari 1994 werd gemeentenaam officieel gewijzigd in 'Ambt Montfort', naar het historische bestuursdistrict. Deze is op haar beurt weer opgegaan in de nieuwe gemeente 'Roerdalen' bij de herindeling van 2007.
[bewerken] Geografie en topografie
Posterholt ligt vlak aan grens met Duitsland, welke ten oosten van de plaats loopt. Aan de overzijde van de grens ligt het dorp Karken, dat bij de gemeente Heinsberg hoort. Op ruim 3 kilometer in noordelijke richting ligt (gemeten vanuit het dorpscentrum) Vlodrop en op 3 kilometer ten westen Sint Odiliënberg. Aan de andere zijden van Posterholt ligt vrij uitgestrekt bosgebied, het dichtstbijzijnde kerkdorp (Mariahoop) ligt op een afstand van ruim 6 kilometer.
De omgeving van het dorp is afwisselend landelijk (agrarisch) en bosrijk. In de omringende bossen is een vakantiebungalowpark aangelegd en bevindt zich er het monumentale Kasteel Aerwinkel. De bossen, voornamelijk bestaand uit naaldbomen, zijn gegroeid op zandgronden die tot duinen zijn verstoven. Er is in dit gebied veel reliëf, met hoogteverschillen tot maximaal 20 meter. Daarnaast liggen rond het dorp de landbouwgebieden het Holster-, Vlodropper- en Voorsterveld. Langs het dorp stromen de Leigraaf en, iets zuidelijker, de Vlootbeek, welke vlak over de Duitse grens ontspringt en bij Linne in de Maas uitmondt.
De naam Posterholt betekent letterlijk 'hogergelegen bos'.
[bewerken] Karakteristiek
Posterholt was voor de Tweede Wereldoorlog een typisch lintdorp met een sterk landelijk karakter, gesitueerd langs de vroegere doorgaande weg tussen de steden Roermond en Heinsberg en in een kwart cirkel langs de beek de Leigraaf. Na de oorlog zijn diverse nieuwbouwwijken gerealiseerd die voor een enorme groei hebben gezorgd en Posterholt meer tot een forensenplaats hebben gemaakt. Van lintbebouwing is thans (bijna) geen sprake meer, maar de woonplaats is nog steeds langgerekt met een lengte van 4 tot 5 kilometer tegenover niet meer dan een halve kilometer breedte. De nieuwbouw ligt enkel aan de noordelijke zijde van de lint, het gebied ten zuiden ervan is te drassig voor woningbouw.
De doorgaande wegen door het dorp zijn inmiddels noordelijk en oostelijk omgelegd (respectievelijk de N293 en de N274). De N293 verbindt in het westen via Sint Odiliënberg met Roermond en in het oosten met Heinsberg. De N274 loopt in zuidelijke richting via Koningsbosch naar het zuiden van de provincie.
[bewerken] Buurtschappen
Door de groei van de woonplaats zijn de voormalige buurtschappen de Donk en de Winkel volledig opgegaan in het dorp. Deze lagen ook langs de vroegere provinciale weg. In het buitengebied van Posterholt zijn thans nog de buurtschappen de Borg, de Holst en de Voorst te onderscheiden.
[bewerken] Kerk
Centraal in Posterholt, maar tevens aan de rand, staat een Rooms-katholieke kerk van de parochie H. Matthias. De klassiek ogende Matthiaskerk staat hier pas sinds 1951, nadat de Duitsers de eerdere kerk tijdens de oorlog dusdanig beschadigden dat deze niet meer gerestaureerd kon worden. De oude kerk stond op een andere locatie in het dorp, meer zuidoostelijk dan nu. De straatnaam 'Kerksteeg' herinnert hier nog aan.
[bewerken] Beknopte geschiedenis van de H. Matthiaskerk en parochie
Van hulp-kerkje tot zelfstandige parochie Kerkelijk behoorde Posterholt vroeger tot de parochie Vlodrop die toen deel uitmaakte van het dekenaat Wassenberg; één van de dekenaten van het bisdom Luik. Vast staat dat er in 1491 in Posterholt al een kleine kapel of hulp-kerkje bestond waar van tijd tot tijd de H.Mis werd gelezen.In 1559 werd het (oude) bisdom Roermond opgericht en behoorden Vlodrop en Posterholt tot het dekenaat Montfort. In de napoleontische tijd - in het jaar 1801 - werd het bisdom Roermond opgeheven en gingen Vlodrop en Posterholt weer tot het bisdom Luik behoren. Op 1 december 1803 werd Posterholt door de Luikse bisschom Mgr. Zaepfell tot zelfstandige parochie verheven. De eerste pastoor was Renier Jacobus Heijthuysen
[bewerken] Parochiepatroon
De oude kapel was vermoedelijk toegewijd aan de H. Matthias. Toen de parochie in 1803 zelfstandigheid kreeg, werd de H. Matthias de patroonheilige. De naam is afgeleid van Mattathias = "Geschenk van God". Hij was degene die volgens de bijbel de plaats van Judas Iskariot als apostel innam en wiens aanwijzing door het lot wordt beschreven in Hand. 1:21-26. Er bestaan verschillende legendes over het leven van Matthias. Hij zou in Palestina zijn begraven. Daar trof keizerin Helena (255-300), de moeder van keizer Constantijn, zijn relieken aan, toen zij op zoek was naar het kruis waar Jezus aan gestorven was. Op haar bevel zouden ze naar haar geboortestad Trier zijn overgebracht. Daar werden zijn heilige overblijfselen in 1127 herontdekt. Ze kregen een plaats in de Euchariuskerk van de benedictijnen in Trier; sindsdien Matthiaskerk . Van hieruit heeft zich de verering vooral in West-Duitsland verspreid. In 1844 kreeg de kerk van Posterholt een relikwie van de H. Matthias. De kerk bezit ook een 17e eeuws beeld van de heilige. In 1997 werd in een van de zijportalen een glas in loodraam aangebracht met een afbeelding van de H. Matthias en de H. Cornelius. Zijn feestdag wordt gevierd op 14 mei (vroeger op 24 februari). Vier kerken
Van de oude kapel mogen wij ons geen al te grootse voorstelling maken. Er bestaat een in de grote lijn betrouwbare afbeelding uit 1623 van een zekere Philipe Taisne. Deze kapel werd in 1772 afgebroken en vervangen door een ruimere kerk. Ook die was nog zeer eenvoudig en sober. In 1836 werd ze oostwaarts verlengd. Het schip van deze kerk had toen een lengte van ca 24 meter en een breedte van 8 meter. De toren, waarin twee kleine iot 1717 en 1800 daterende klokjes hingen, had met inbegrip van spits en kruis een hoogte van 18½ meter. In 1843 werden aan weerszijde van de toren een ingangsportaal en een doopkapel aangebouwd. In 1878 werd een geheel nieuwe kerk gebouwd in neo-gotische stijl naar een ontwerp van architect Joannes Kayser. Dit gebeurde onder het pastoraat van Eduard van Boom. Het was een driebeukige kruiskerk. Waar het langschip en het dwarsschip elkaar kruisten, stonden in de hoeken zwaardere pilaren (vieringspijlers) die een achthoekige koepel droegen. Daarboven verhief zich de vieringstoren tot op een hoogte van 56 meter, aan de basis geflankeerd door vier kleine hoekspitsen.
In 1926 werden schip en priesterkoor met 10 meter verlengd, er werden kapellen aangebouwd en onder het nieuwe gedeelte werd ruimte gevonden voor een bibliotheek en een jeugdpatronaat. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden op 18 december 1942 drie van de vier klokken door de Duitse bezetter gevorderd. Op 24 januari 1945 werd de toren door de Duitsers opgeblazen. De kerk was zodanig vernield dat ze na de oorlog niet meer gerestaureerd kon worden. Op een andere plaats werd een nieuwe kerk gebouwd naar een ontwerp van de architect Fritz Peutz. Het werd een kloeke mergelkerk met neo-romaanse elementen en een geheel eigen karakter. Ze werd op 16 december 1951 ingewijd en feestelijk in gebruik genomen. De toren kwam eerst in 1961 tot stand. Deze tekst is geplaatst met toestemming van RK Parochie H. Matthias Posterholt.
Meer informatie over kerk en parochie: roerkerken.nl
[bewerken] Bevolking
Het postcodegebied van Posterholt telde in 2007 circa 4420 inwoners. Hiervan woonden er 4200 in het dorp zelf en 220 in het buitengebied (inclusief buurtschappen).
Onderstaande tabel weergeeft de demografische evolutie van Posterholt tussen 1995 en 2007 (afgerond op tientallen).[2]
| 1995 | 1997 | 1999 | 2001 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 4320 | 4320 | 4320 | 4300 | 4300 | 4280 | 4270 | 4280 | 4420 |
[bewerken] Verenigingen
Het dorp heeft verschillende verenigingen en overige instellingen, waaronder:
- Harmonie Wilhelmina Posterholt
- PSV'35 Posterholt
- L.T.C. Potec Posterholt
- H. Matthiasparochie Posterholt
Bronnen, noten en/of referenties:
| Gemeente Roerdalen |
|---|
|
Kernen: Etsberg · Herkenbosch · Lerop · Melick · Montfort · Paarlo · Posterholt · Reutje · Sint Odiliënberg · Vlodrop · Vlodrop-Station |
