Private equity
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Private equity betekent letterlijk privaat vermogen. Het is de benaming voor investeerders die buiten de beurs bedrijven financieren. Een beursgenoteerd bedrijf kan aandelen uitgeven als het geld nodig heeft, een niet beursgenoteerd bedrijf kan dat niet. Als zo'n bedrijf geld nodig heeft, kan het aankloppen bij een bank of bij private investeerders.
Inhoud |
[bewerken] Private investeerders
Private equity is risicodragend vermogen afkomstig van beleggers en wordt gebruikt voor de financiering van niet-beursgenoteerde ondernemingen. Participatiemaatschappijen zijn de belangrijkste verschaffers van dit vermogen, zo'n participatiemaatschappij is een verzamelpunt van private investeerders. Participatiemaatschappijen hebben meestal specialisaties: jonge of volwassen bedrijven, internationaal, regionaal, ict, innovatie etc. Een investering in een jong bedrijf wordt venture capital genoemd, kapitaal met heel veel risico. Bedrijven maken nogal eens gebruik van privaat vermogen als ze extra geld nodig hebben tijdens de start- of groeifase en tijdens een reorganisatie of doorstart. De private investeerder leent het geld en wordt aandeelhouder van het bedrijf. Dat aandeelhouderschap is tijdelijk, de meeste private investeerders verkopen hun belang na een paar jaar. Als het goed is gegaan, wordt het belang met winst verkocht. Als een investeerder veel aandelen bezit zal hij zeggenschap eisen in de onderneming.
[bewerken] Private equity firma's
Private equity firma's zijn bedrijven die niets anders doen dan investeren in niet beursgenoteerde ondernemingen. Om te kunnen investeren verzamelt een private equity firma privaat vermogen via bijvoorbeeld pensioenfondsen en verzekeraars. Net als gewone private kapitaalverschaffers wordt een private equity firma aandeelhouder van het bedrijf dat ze een financiële injectie hebben gegeven en net als gewone private investeerders verkoopt de private equity firma het belang na enige tijd (hopelijk met winst).
Steeds vaker kopen private equity firma's bedrijven of bedrijfsonderdelen helemaal op. De private equity firma krijgt dan direct invloed op de bedrijfsvoering. Doorgaans wordt er vervolgens een sanering doorgevoerd waarbij gesneden wordt in de kosten en bedrijfsonderdelen worden afgestoten. Na sanering verkoopt de private equity firma de efficiënter opererende onderneming met winst door of brengt de onderneming naar de beurs. Het geld dat met zo'n beursgang wordt verdiend, is voor de aandeelhouder of -houders, de private equity firma dus. Hoewel private equity firma's zich in eerste instantie richten op niet-beursgenoteerde ondernemingen kopen private equity firma's ook wel beursgenoteerde ondernemingen op, na de overname wordt het bedrijf dan van de beurs gehaald. De gang van zaken is verder hetzelfde als bij niet-beursgenoteerde ondernemingen: opkopen, saneren en doorverkopen of weer naar de beurs brengen. Het verschil tussen een 'gewone' overname en een overname door een private equity firma is dat een private equity firma geen band heeft met de onderneming, de producten en de medewerkers. De private equity firma bekijkt de overgenomen onderneming puur zakelijk, het gaat hen alleen om de financiële winst bij verkoop van de onderneming. Een ander verschil - maar met dezelfde achtergrond - is dat een private equity firma gericht is op de korte termijn.
Bij de term private equity wordt vooral gesproken over de leveraged buyout, kortweg LBO. Vaak worden ook Venture Capital en Mezzanine capital tot private equity gerekend, hoewel deze minder bekend zijn.
[bewerken] Grote private equity firma's
Verschillende bekende firma's verzamelen een vermogen om te kunnen beleggen in niet-beursgenoteerde ondernemingen of om beursgenoteerde ondernemingen op te kopen en van de beurs te halen. De grootste private equity firma's zijn[1]:
- The Carlyle Group
- Kohlberg Kravis Roberts (KKR)
- Goldman Sachs Principal Investment Area
- The Blackstone Group
- TPG Capital
De grootste Nederlandse private equity firma's zijn:
De ooit beroemde 'bedrijvendokter' Joep van den Nieuwenhuyzen was met zijn Begeman-groep ook een soort private equity firma.
[bewerken] Grote investeerders
Particulieren zullen niet snel participeren in een private equity firma door de grote minimuminvestering die private equity fondsen verlangen. Het vermogen wordt voornamelijk bijeen gebracht door pensioenfondsen, in Nederland zijn dat bijvoorbeeld ABP en PFZW die beide investeren via Alpinvest. Ook andere institutionele investeerders, zoals banken en funds of funds zijn grote investeerders. Voor particulieren is het wel mogelijk te investeren in private equity bijvoorbeeld door een aandeel in een private equity fonds te kopen. Verschillende private equity firma's hebben fondsen naar de beurs gebracht, zoals KKR[2].
[bewerken] Private equity of hedgefunds
Anno 2007 spelen er in verschillende landen discussies over invloed van hedgefunds op de economie en de werkgelegenheid. Vaak wordt private equity in één adem genoemd met hedgefondsen, dat is niet juist. Hedgefund is een verzamelnaam voor verschillende beleggingsinstellingen die voornamelijk profiteren van beursgerelateerde activiteiten. Private equity koopt soms beursgenoteerde ondernemingen op, maar het echte werk begint daarna pas omdat zij eigenaar worden van ondernemingen.
[bewerken] Rendement
Private equity firma's halen vaak uitzonderlijke hoge rendementen, waardoor steeds meer institutionele beleggers zoals pensioenfondsen en verzekeraars hen geld toevertrouwen. Private equity firma's boeken vaak al winst door grote concerns op te splitsen en de complexiteit te reduceren, vaak worden overnames uit het verleden teruggedraaid en vastgoed verkocht. Private investeerders hebben geen band met de onderneming en bekijken alles puur zakelijk: als een onderdeel niet voldoende rendeert dan wordt er ingegrepen, ook als dat onderdeel bijvoorbeeld historisch belangrijk is voor het bedrijf. De private equity firma handelt in belang van zijn aandeelhouders. Klanten, toeleveranciers en werknemers komen er meestal bekaaider van af als een bedrijf wordt overgenomen door een private equity fonds. Voor het personeel volgen meestal onzekere tijden: banen komen op de tocht te staan en arbeidsvoorwaarden verslechteren. Ook leveranciers worden onder druk gezet om goedkoper te leveren. Toen Vendex KBB, tegenwoordig Maxeda, (bestaande uit onder andere V&D, de Bijenkorf, Hema, Formido, Praxis en Dixons) in handen kwam van private investeerders (o.a. Alpinvest van PGGM/ABP)[3] kregen de toeleveranciers vijf procent minder betaald, wilden ze dat niet dan konden ze vertrekken.[4]
[bewerken] Private equity: pro en contra
De private equity firma's zadelen de ondernemingen die zij overnemen meestal op met een groot deel vreemd vermogen (schulden), waardoor er risico's verbonden zijn aan de toekomst van bedrijven. Het fonds probeert het bedrijf weer winstgevend of winstgevender te maken, om het daarna te verkopen. Daarbij schuwen ze drastische saneringen en ontslagen niet. Soms worden bekende Nederlandse ondernemingen door buitenlandse fondsen opgekocht, dit ziet men soms als een verlies van cultureel erfgoed. Tegenstanders van private equity noemen de fondsen roofridders, sprinkhanen die alles kaalvreten, barbaren, slopers, hyena’s, haaien of strippers. Daartegenover stelt Pieter Korteweg van investeringsmaatschappij Cerberus dat indien private equity zou hebben bestaan bij het faillissement van Fokker, het bedrijf Fokker nu nog zou bestaan[5]. Korteweg gaat daarbij voorbij aan het feit dat private equity al eeuwenlang bestaat en sinds de Tweede Wereldoorlog (weer) een gangbare manier van beleggen is.
[bewerken] Bekende overgenomen ondernemingen
In Nederland is de laatste jaren een aantal ondernemingen van de beurs gehaald door private equity investeringsmaatschappijen. Dit zijn de grootste private equity overnames van de laatste jaren.
| Bedrijf | Bedrag (miljard €) | Private Equity investeerder |
|---|---|---|
| VNU | 8,3 | Alpinvest, Blackstone, KKR, Carlyle |
| Philips Halfgeleiders | 7,4 | Alpinvest, KKR, Apax |
| Essent Kabelcom | 2,6 | Warburg Pincus, Cinven |
| Casema | 2,1 | Warburg Pincus, Cinven |
| NIB Capital | 2,1 | J.C. Flowers |
| Gouden Gids | 2,1 | Apax, Cinven |
| Vendex KBB | 1,8 | Alpinvest, Change Capital Partners (CCP) en KKR |
| Unilever Diepvries | 1,7 | Permira |
| SBS Broadcasting | 1,7 | KKR, Permira |
| TNT Logistics | 1,5 | Apollo Management |
| Referenties: |
|
