R.S. Stokvis
R.S. Stokvis en Zonen was een Rotterdamse handelsmaatschappij die in 1849 werd opgericht. Enige jaren daarvoor, in 1844, begon Rafaël Samuel Stokvis (1807-1889) met zijn (zoals het op 1 mei 1849 in de krant verschijnt) "Handel in Engelsche IJzerwaren, Gereedschappen en Brabantsche Gegoten Ornamenten in het groot". Op 1 mei 1849 wordt de firma voortgezet onder de naam "R.S. Stokvis en Zonen", gevestigd aan de "Oostzijde van het Delftschevaart, Nr. 321 te Rotterdam". De "zonen" zijn Samuael Rafaël (1827-1908), bijgenaamd S.R. senior en Salomon Raphaël (1833-1905), genaamd S.R. junior (1827-1908). Vanaf 1859 gaan de beide broers verder onder de bestaande naam, zonder hun vader. Vanaf het eind van de 19de eeuw doen zonen van S.R. senior en junior hun intrede in het familiebedrijf dat in 1904 wordt omgezet in een NV: NV Handelsmaatschappij van R.S. Stokvis en Zonen. Op het hoogtepunt heeft het bedrijf in Nederland 18 filialen, later Verkoopkantoren genoemd.
Deze handelsmaatschappij importeerde en verkocht tal van technische goederen, uiteenlopend van smeermiddelen tot consumentenproducten als rijwielen en bromfietsen. Voor de afzet en service ontwikkelde Stokvis in de loop van de 20ste eeuw een landelijk net van vestigingen met magazijnen, met daarnaast een aantal regiokantoren. Het bedrijf (met het hoofdkantoor te Rotterdam) zelf telde in de jaren vijftig twintig handelsafdelingen. Stokvis verwierf ook grote belangen in vele industriële ondernemingen, waarvan het in Den Haag gevestigde Van der Heem, met het merk Erres (= R.S. (Stokvis) wel een der bekendste is. Andere Stokvisbedrijven waren EMI, Indola, en ASW van het merk Fasto (= F(rederik) A(ndré) Sto(kvis) (kleinzoon van S.R. junior). Ook fabriceerden Stokvisbedrijven de beroemde Solex en fabriceerden of importeerden ze diverse (brom)fietsmerken, zoals Amstel, RAP en Puch en ook fietsmerk Kroon. Daarmee had Stokvis zich tot een conglomeraat ontwikkeld. Het bedrijf was ook importeur van Austin auto's. Na de overname van Van der Heem door Philips ging Stokvis ook Philipsproducten verkopen.
Een merkwaardig importproduct was de enorme roosmolen of Amerikaanse windmotor, die geproduceerd werd door Herkules Metallicus te Dresden. Omstreeks 1925 deed dit type zijn intrede in Nederland.
In 1972 kwam Stokvis in handen van Ogem, dat echter failliet ging. Vervolgens ging het over naar Pakistaanse beleggers en werd daarna nog herhaaldelijk verkocht.
In 1994 werd Stokvis overgenomen door Koninklijke Borsumij Wehry N.V., een handelsmaatschappij die zich had ontwikkeld tot een nog diverser conglomeraat. Deze verkocht Stokvis, dat nog 900 medewerkers had, aan de fietsenfabrikant Union, dat 225 medewerkers telde, om vervolgens een meerderheidsbelang in Union te nemen. Borsumij is in 1995 weer overgenomen door handelshuis Hagemeyer. Hagemeyer voegde Stokvis samen met Amsterdamse Rijtuig Maatschappij (A.R.M.) tot A.R.M.-Stokvis, dat in 2000 door Kroymans werd overgenomen. ARM-Stokvis beperkte zich voornamelijk tot de autobranche, zoals het importeren en leasen van auto's. Ook Kroymans is uitsluitend in deze branche actief. In april 2009 is het Kroymans concern met de meeste van de werkmaatschappijen failliet gegaan.
