Raad van de Europese Unie
De Raad van de Europese Unie (ook wel Raad van Ministers of kortweg Raad genoemd) is een instelling van de Europese Unie.[1] De Raad oefent samen met het Europees Parlement de wetgevingstaak en de begrotingstaak uit. Ook oefent hij zekere beleidsbepalende en coördinerende taken uit. De Raad bestaat uit een vertegenwoordiger van iedere lidstaat op ministerieel niveau. De Raad besluit meestal met gekwalificeerde meerderheid van stemmen.[2]
Inhoud |
Geschiedenis[bewerken]
Voor het Verdrag van Lissabon had het werkterrein van de Raad betrekking op de drie "pijlers" van de Europese Unie:
- Europese Gemeenschappen
- Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB)
- Politiële en justitiële samenwerking in strafzaken (PJSS).
Vanaf het moment dat het fusieverdrag van de executieven in 1967 van kracht werd, bestaat er één Raad voor de drie Europese Gemeenschappen (EGKS, Euratom en EG).
Sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Maastricht in 1993 wordt de instelling "Raad van de Europese Unie" genoemd om uitdrukking te geven aan het feit dat zij optreedt op het communautaire terrein en in het intergouvernementeel kader van de tweede en derde pijler.
Zetel en samenstelling[bewerken]
De Raad zetelt in de Europese wijk van Brussel, in het Justus Lipsius-gebouw, waar de ministervergaderingen plaatsvinden, behalve in april, juni en oktober. In deze maanden worden de vergaderingen in Luxemburg gehouden.
Naast het Justus Lipsius-gebouw wordt een nieuwe hoofdzetel gebouwd in de vorm van een urne in een glazen kubus. Omwille van deze vorm wordt het ook wel het Ei van Van Rompuy genoemd.
De Raad bestaat uit één vertegenwoordiger per lidstaat op ministerieel niveau, die gemachtigd is zijn regering te binden aan te sluiten verdragen.[3] Hoewel er formeel slechts één Raad bestaat, wisselt de samenstelling van de zittingen van de Raad naar gelang van de te behandelen onderwerpen. De volgende formaties komen het meest voor:[4]
- Algemene Zaken en Buitenlandse Betrekkingen
- Economische en Financiële Zaken
- Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Gezondheid en Consumentenbescherming
- Justitie en Binnenlandse Zaken
- Concurrentievermogen (Interne Markt, Industrie en Onderzoek)
- Vervoer, Telecommunicatiemiddelen en Energie
- Landbouw en Visserij
- Milieu
- Onderwijs, Jeugd en Cultuur
Voorzitterschap[bewerken]
 Voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie |
Het voorzitterschap van de Raad ligt per toerbeurt van zes maanden in handen van een van de lidstaten. Sinds 1 januari 2013 is Ierland voorzitter van de Raad. Dit geldt echter niet voor de formatie Buitenlandse Zaken, die wordt namelijk voorgezeten door de hoge vertegenwoordiger.
Belgische Delegatie[bewerken]
Voor federale bevoegdheden zetelen de federale ministers in de raad. Voor gewest -en gemeenschapsbevoegdheden wordt er via beurtrol de respectievelijke minister afgevaardigd voor België die dan de belangen van de 3 Gewesten of 3 Gemeenschappen moet vertegenwoordigen.
Taken[bewerken]
De Raad van de Europese Unie voert drie hoofdtaken uit:
- hij heeft beslissingsbevoegdheid;
- hij zorgt voor de politieke en economische samenwerking tussen de lidstaten;
- hij deelt de begrotingstaak met het Europees Parlement.
Beslissingsbevoegdheid[bewerken]
De beslissingsbevoegdheid van de Raad is bedoeld om ervoor te zorgen dat de doelstellingen die in de verdragen zijn vastgelegd ten uitvoer worden gelegd conform de voorwaarden die daarin zijn voorzien. In het algemeen handelt de Raad alleen op verzoek van de Commissie en dan meestal in samenwerking met het Europees Parlement in het kader van de medebeslissings-, raadplegings- of goedkeuringsprocedure.
In het algemeen wordt de communautaire wetgeving (met betrekking tot, bijvoorbeeld, voltooiing van de interne markt, milieu of consumentenbescherming) gezamenlijk goedgekeurd door de Raad en het Parlement via de medebeslissingsprocedure. Sinds het Verdrag van Amsterdam in 1999 in werking is getreden, is het toepassingsgebied van deze procedure overigens uitgebreid tot nieuwe terreinen, zoals non-discriminatie, vrijheid van verkeer en verblijf en de bestrijding van sociale uitsluiting.
De Raad speelt een doorslaggevende rol bij het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) en de politiële en justitiële samenwerking in strafzaken (JBZ), voor zover ze betrekking hebben op de wezenlijke bestanddelen van de nationale soevereiniteit van de lidstaten. Op deze terreinen is de rol van het Parlement en de Commissie beperkter.
Met betrekking tot de tenuitvoerlegging kan in het algemeen worden gesteld dat de bevoegdheden voor het uitvoeren van de communautaire wetgeving bij de Commissie berusten. In specifieke gevallen kan de Raad zich echter het recht voorbehouden om uitvoerende taken op zich te nemen.
De coördinatie van het economisch beleid van de lidstaten[bewerken]
In het Verdrag is bepaald dat er een economisch beleid wordt ingevoerd op basis van een nauwe coördinatie van het economisch beleid van de lidstaten. Daartoe stelt de Raad jaarlijks een ontwerp op voor de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de lidstaten welke het voorwerp van een conclusie van de Raad is. Vervolgens wordt dit verslag vertaald naar een aanbeveling van de Raad en gerelateerd aan een multilateraal controlemechanisme.
Bovendien wordt de coördinatie die in het verdrag is voorzien volledig verwezenlijkt in het kader van de Economische en Monetaire Unie, waarin de maandelijkse "EcoFin"-raad (Raad Economische en Financiële Zaken) een vooraanstaande rol speelt.
Begrotingsautoriteit[bewerken]
Het Europees Parlement en de Raad van de EU zijn de belangrijkste partijen die bij de goedkeuring van de jaarlijkse communautaire begroting zijn betrokken. Elk jaar wordt een voorontwerp van de begroting opgesteld dat ter goedkeuring aan de Raad wordt voorgelegd. Vervolgens kan het Europees Parlement tijdens twee opeenvolgende lezingen met de Raad onderhandelen om bepaalde uitgaven te wijzigen en een goede toewijzing van de begrotingsmiddelen te garanderen.
Ten slotte neemt de Raad een besluit over de zogenaamde verplichte uitgaven, dus met name de landbouwuitgaven en uitgaven die voortvloeien uit internationale overeenkomsten met derde landen. De zogenaamde "niet-verplichte" uitgaven en de uiteindelijke goedkeuring van de begroting in haar geheel vallen daarentegen onder de verantwoordelijkheid van het Parlement.
Organisatie van de werkzaamheden[bewerken]
De lidstaten beschikken in Brussel over permanente vertegenwoordigingen bij de Europese Unie. De ambassadeurs van de lidstaten ("permanente vertegenwoordigers") vergaderen wekelijks binnen het Comité van Permanente Vertegenwoordigers (Coreper). Dit Comité is belast met de voorbereidingen van de werkzaamheden van de Raad, met uitzondering van landbouwaangelegenheden die onder het Speciaal Comité voor de Landbouw (SCL) vallen. Het voorbereiden van de besluitvorming van de Raad vindt plaats in de raadswerkgroepen die uit ambtenaren van de nationale overheden bestaan.
Met betrekking tot de verschillende samenstellingen van de Raad houden de formaties Algemene zaken, Economische en financiële zaken en Landbouw maandelijks een vergadering, terwijl de overige formaties twee tot vier keer per jaar bijeenkomen, afhankelijk van de prioriteit die de behandelde onderwerpen hebben. Bij stemprocedures wordt in het Verdrag meestal uitgegaan van gekwalificeerde meerderheid van stemmen.
De voorzitter van de Raad is bijzonder actief betrokken bij de organisatie van de werkzaamheden van deze instelling en leidt de vergaderingen. Ook speelt hij een belangrijke, stimulerende rol bij besluiten inzake wetgeving en beleid en bemiddelt hij tussen lidstaten zodat gemakkelijker een compromis tussen deze lidstaten kan worden gevonden.
Bij de uitvoering van zijn taak wordt het voorzitterschap bijgestaan door een secretariaat-generaal, dat ervoor zorgt dat de werkzaamheden van de Raad op alle niveaus worden voorbereid en goed verlopen. De secretaris-generaal staat de Raad bij door een bijdrage te leveren aan het opstellen, uitwerken en ten uitvoer leggen van de beleidsbeslissingen en eventueel in naam van de Raad de politieke dialoog met derde landen te voeren. De Secretaris-generaal wordt bijgestaan door een plaatsvervangend secretaris-generaal die is belast met het beheer van het Secretariaat-generaal.
Externe link[bewerken]
- (nl) Officiële website
Bronnen, noten en/of referenties
|
 |
Instellingen van de Europese Unie | |
||
|---|---|---|---|---|
|
Europees Parlement · Europese Raad · Raad van de Europese Unie · Europese Commissie
|
||||
 |
Zie de categorie Council of the European Union van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
