Rosse grutto

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Rosse grutto
IUCN-status: Niet bedreigd[1] (2012)
Bar-tailed Godwit.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Charadriiformes, steltloperachtigen
Familie: Scolopacidae, strandlopers en snippen
Geslacht: Limosa, grutto's
Soort
Limosa lapponica
(Linnaeus, 1758)
ei
ei
Rosse grutto op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Vogels
Rosse grutto's
trekroutes ten noorden van Nieuw Zeeland via satellietzenders

De rosse grutto, Limosa lapponica, is een vogel uit de familie van steltloperachtigen.

Kenmerken[bewerken]

De rosse grutto lijkt op de gewone grutto, Limosa limosa. De vogel heeft net als de grutto een zeer lange snavel. Het verschil met de grutto is dat deze snavel aan het eind een flauwe bocht omhoog maakt en donker is, met uitzondering van de juvenielen. In de zomer zijn de nek, borst en buik ononderbroken bruinrood, bij de grutto zijn de buik en flanken gevlekt. Interessant is dat de mannelijke individuen ten opzichte van de vrouwelijke rosse grutto's kleiner zijn, een iets kortere snavel hebben en in de zomer tot in de punt van hun staart ros gekleurd zijn. In de winter zijn al deze onderdelen van het verenkleed lichtgrijs gekleurd.[2] De rosse grutto is een trekvogel die niet in Nederland broedt, maar hier vrijwel alleen wordt waargenomen in de Waddenzee en bij de Ooster- en Westerschelde, terwijl de gewone grutto hier wel broedt en vaak in graslanden te vinden is.[3] De rosse grutto's leven in groepen, op plaatsen waar voedsel is te vinden. Omdat mannetjes en vrouwtjes een verschillend menu hebben, leven deze groepen niet erg gemengd.

Voorkomen in Nederland[bewerken]

De rosse grutto is praktisch het hele jaar door in de Waddenzee en het Deltagebied in Zeeland te zien. Er is wel een uitgesproken seizoenspatroon. De top ligt in mei, in juni zijn de aantallen het laagst, maar in juli en augustus nemen de aantallen weer toe. In het Deltagebied verblijven veel rosse grutto's gedurende de herfst, winter en het vroege voorjaar. In de Waddenzee zakken de aantallen geleidelijk tot in januari, waarna ze weer stijgen.[3]

Onderzoek[bewerken]

De rosse grutto is een migrerende vogel die in Nederland en België tijdens zijn migratie aan de kust verblijft. De trek van rosse grutto's is sinds 1984 goed onderzocht.[4][5] Ze zijn in twee groepen in te delen, een groep die hier overwintert en een groep die in West-Afrika overwintert. De rosse grutto's die in de Waddenzee overwinteren, broeden in het noorden van Scandinavië, de groep die in West-Afrika overwintert trekt naar Siberië.

Later werden ook de trekroutes van rosse grutto's op het Oostelijk halfrond in kaart gebracht. Uit dit onderzoek blijkt dat de rosse grutto vanuit zijn broedplaats in Alaska in één keer over de Grote Oceaan vliegt naar zijn overwinterplaats in Nieuw-Zeeland. Deze tocht van meer dan 10.000 km duurt ongeveer een week. Eén rosse grutto presteerde het zelfs om met 11.680 km in ruim acht dagen het non-stop vliegrecord van vogels te verbreken. Het vermogen tot deze prestatie dankt de vogel aan het gebruik van specifieke luchtstromingen in de atmosfeer, een uitzonderlijk hoog lichaamsgehalte aan vet bij aanvang van de reis, tot 40%, en een gestroomlijnd lichaam. Om de stroomlijn niet te verstoren werd tijdens het onderzoek gebruikgemaakt van mini satellietzenders in het lichaam geïmplanteerd van de proefvogels.[6]

Verspreiding en leefgebied[bewerken]

De soort telt 4 ondersoorten:

  • L. l. lapponica: noordelijk Europa.
  • L. l. taymyrensis: noordwestelijk en noordelijk-centraal Siberië.
  • L. l. menzbieri: noordoostelijk Siberië.
  • L. l. baueri: van noordoostelijk Siberië tot noordelijk en westelijk Alaska.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) Rosse grutto op de IUCN Red List of Threatened Species.
  2. (en) Cramp S, Simmons KEL (eds.) (1983) The birds of the western Palearctic, Vol. III. Oxford University Press, Oxford
  3. a b Bijlsma, R.G., F. Hustings & C.J. Camphuysen, 2001. Avifauna van Nederland 2. ISBN 9074345212
  4. Nederlandse ecologen, die onderzoek hebben gedaan, zijn Theunis Piersma, Leo Zwarts, Sjoerd Duijns en Joop Jukema.
  5. (en) Piersma, T & J.Jukema, 1990. Budgeting the flight of a long-distance migrant: changes in nutrient reserves levels of Bar-tailed Godwits at successive staging sites. Ardea 78: 315-337.
  6. (en) RE Gill, TL Tibbitts, DC Douglas, CM Handel, DM Mulcahy, JC Gottschalck, N Warnock, BJ McCaffery, PF Battley en T Piersma van het USGS Alaska Science Center in Anchorage. "Extreme endurance flights by landbirds crossing the Pacific Ocean: ecological corridor rather than barrier?" (pdf), 2009. Proc Biol Sci.276(1656):447-57.