Spitzen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Balettskor - Livrustkammaren - 32629.tif
CF46618267 109996904033.gif

Spitzen of pointes zijn balletschoenen met een harde tip. Ballet-danseressen kunnen zo op de tenen dansen.

Spitzen zijn gemaakt van een leren zooltje, een satijnen of canvas schoentje en een harde neus, ook wel "box" genoemd die gemaakt is van papier-maché en lagen stof. Er zit een koordje rondom de spitz om deze meer aan te laten sluiten om de voet wanneer het wordt aangetrokken. Verder zit er aan beide kanten van de spitz een satijnen lint, dat ongelijk moet worden af geknipt, en om de enkels gebonden moet worden zodat de spitz niet uitvalt wanneer erop gestaan wordt. Om niet uit te glijden, wordt een leertje voorop de neus geplakt, of kan er een soort hoesje voor gemaakt worden van lusjes draad en stof.

Spitzen verschillen, afgezien van de normale schoenmaat, ook in in breedtemaat en hardheid van de zool. Zo danst een professionele ballerina op spitzen met een hardheid medium. De breedte van de spitz wordt bepaald aan de hand van de breedte van de voet. Spitzen mogen niet op de groei gekocht worden; ze moeten nauwkeurig aansluiten aan de voeten om er zo comfortabel mogelijk op te kunnen dansen.

Tegenwoordig zijn er veel verschillende spitzen te koop. Zo bestaan er naast de klassieke satijnen roze spitzen ook spitzen met veters, halve spitzen en spitzen in alle kleuren. Veel dansers passen nieuwe spitzen voor gebruik nog iets aan, zodat deze nog beter passen.

Geschiedenis[bewerken]

De geschiedenis van de spitz dateert rond de 19e eeuw. De danseres Marie Taglioni creëerde door op haar tenen te staan hetzelfde effect. Gewichtloos, licht en gracieus. Zij was de eerste danseres die het bekende stuk 'La Sylphide' op de toppen van haar tenen danste. Dansen op toppen van de tenen zonder aangepast schoeisel is haast onmogelijk. Toen men ontdekte dat er meer mogelijkheden voor de dansers kwamen, als men de balletschoen steviger en harder maakte, was de Spitz geboren. In de 19e eeuw heeft Marius Petipa de spitz verder ontwikkeld.

Gezondheid[bewerken]

Vandaag de dag is het dansen op spitzen nog steeds opgenomen in de techniek van de ballerina's. Dit betekent echter niet dat de spitzen inmiddels zo goed gemaakt worden dat het dansen op de spitzen geheel pijnloos en makkelijk is. Dansen op spitzen vereist concentratie, een goede techniek, doorzettingsvermogen en lichaamsbeheersing. Balletscholen bieden meestal lessen aan speciaal voor spitzen en 'pre-spitzen'-lessen als voorbereiding hierop. Voor jonge kinderen, die nog in de groei zijn, kan dansen op spitzen schadelijk zijn. Volgens de International Association for Dance Medicine and Science moeten docenten individueel bepalen of leerlingen aan het spitzenwerk mogen beginnen, afhankelijk van de ervaring, trainingsfrequentie, lichaamsbouw (anatomie) en spieren. In elk geval moeten de leerlingen minimaal 12 jaar oud zijn.[1]

Trivia[bewerken]

Auteur Thomas Rosenboom koos Spitzen als de titel zijn van het door hem geschreven Boekenweekgeschenk 2004.

Verwijzing[bewerken]

  1. David S. Weiss et al., Wanneer mag ik op spitzen? Richtlijnen voor het beginnen van spitzenwerk, vertaling door Kim Dekker en Derrick Brown van een artikel uit het Journal of Dance Medicine & Science, vol. 13, nr. 3, pagina's 90-92