Stadtbahnwagen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Stadtbahnwagen B
links: Kölner Verkehrs-Betriebe
rechts: Stadtwerke Bonn

De Stadtbahnwagen is een lightrailvoertuig in normaalspoor dat rond 1970 in Duitsland ontwikkeld werd voor Stadtbahn-netwerken. Het was het eerste voertuig dat zowel als tram als ook als sneltram, metro en ook als stoptrein kan functioneren.

Ontwikkeling[bewerken]

Aan het eind van de 1960'er jaren besloot men in de Duitse deelstaat Nordrhein-Westfalen alle tramnetwerken samen te voegen als één Stadtbahn-netwerk. Dit vooral met het oog op de dicht bij elkaar liggende steden in het Ruhrgebied. Een netwerk apart moesten de steden Keulen en Bonn worden die niet in het Ruhrgebied liggen maar in het Rijnland een eigen regio vormen. Vooral voor de stedelijke stoptreinen Rheinuferbahn, Vorgebirgsbahn en Querbahn (KBE) tussen Keulen en Bonn, moest dus een voertuig worden ontwikkeld dat ook als trein kon functioneren.

Stadtbahnwagen A[bewerken]

Men wilde één voertuig voor alle steden in de deelstaat Nordrhein-Westfalen, daarom ontwikkelde men de Stadtbahnwagen. Tegen de tijd dat het voertuig ontwikkeld was reed men in de Metro van Keulen al in twee tunnels die de Stadtbahnwagen niet aan zou hebben gekund, o.a. vanwege de nauwe bochten in de tunnels. Daarop werd het voertuig omgedoopt in "Stadtbahnwagen A" die vervolgens nooit gebouwd werd.

Stadtbahnwagen B[bewerken]

Men besloot voor Keulen, en daarmee ook voor Bonn een voertuig op maat te maken, dat vervolgens ook de trajecten in de andere steden aan zou kunnen. Dit werd de "Stadtbahnwagen B". In 1973 werden drie prototypes van de "Stadtbahnwagen B" gebouwd een uitgeleverd: 2 naar Keulen en 1 naar Bonn. Vervolgens werd dit voertuig in serie geproduceerd en uitgeleverd naar:

  • Keulen: ca. 100
  • Bonn: ca. 30
  • Essen/Mülheim an der Ruhr: ca. 30
  • Düsseldorf/Neuss: ca. 12
  • Dortmund/Bochum: 52
  • Later ook variaties naar: Karlsruhe, Mexico-City, Monterrey, Guadalajara, Lausanne, Londen, Newcastle, Pittsburgh, St. Louis, Ankara, Bursa. Oudere voertuigen uit de eerste serie in Keulen zijn inmiddels verkocht naar Istanboel, oude voertuigen uit Bonn naar Dortmund.
Technische gegevens Stadtbahnwagen B (uitvoering Keulen)
Type: Motorrijtuig geleed 6-assig, tweerichting sneltram/metro/stoptrein met vlakke hoge vloer
Fabrikant: DUEWAG, Siemens, Kiepe
Aantal (totaal): ca. 500 Aantal deuren per zijde: 4x dubbel (1e generatie + 2x enkel)
Tractie: 1, 2, 3 Max. Snelheid: 100 km/h (100-120 Keulen, 80 Ruhrgebied)
Lengte over de koppelingen: 28,00 m Aflevering: 1973 - 1976, variaties tot 1999
Lengte rijtuigbak: 26,90 m Zitplaatsen totaal: 72 - 76
Hoogte: 3,37 m Staanplaatsen: 111 - 112
Stahoogte binnen: 2,25 m Spoorwijdte: 1.435 mm (normaalspoor)
Breedte: 2,65 m Voeding: 750 V gelijkstroom
Gewicht: 39 ton Vermogen: 2 x 235 kW = 470 kW
Vloerhoogte: 1,00 m Kleuren: bijv. Keulen: rood/wit, Bonn: groen

Toekomst[bewerken]

In Istanboel is men pas net begonnen van de voertuigen gebruik te maken.
De vervoersbedrijven van Keulen en van Bonn zijn inmiddels begonnen om de resterende "oudjes" compleet op te knappen. Men rekent erop zij nog een keer 20-25 jaar te kunnen gebruiken.

Betekenis voor Nederland[bewerken]

De Stadtbahnwagen en ook het idee voor een Stadtbahnsysteem zijn lange tijd voorbeeld geweest voor de Randstad Rail. Met name de Keulse lijnen 16 (Rheinuferbahn) en 18 (Vorgebirgsbahn) en ook het project in Karlsruhe. Soortgelijke voertuigen rijden tegenwoordig in Rotterdam en Utrecht.

Externe links[bewerken]