Station Berlin Alexanderplatz

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Alexanderplatz
Db-schild.svg S-Bahn-Logo.svg U-Bahn.svg
Bahnhof Berlin-Alexanderplatz.jpg
Locatie
Plaats Berlijn
Stadsdeel Mitte
Adres Alexanderplatz
Gegevens
DS100-code BALE
Stationscode 053
Type Bf
Categorie 2
S-Bahnlijnen
Vorig station
(richting)
Lijn Volgend station
(richting)
Jannowitzbrücke
Strausberg Nord
S5 Hackescher Markt
Spandau
Jannowitzbrücke
Ahrensfelde
S7 Hackescher Markt
Potsdam Hbf.
Jannowitzbrücke
Wartenberg
S75 Hackescher Markt
Westkreuz
Geschiedenis
Geopend in 1882
Deutsche Bahn - S-Bahn - Stations in Duitsland

Berlin Alexanderplatz is een van de belangrijkste stations van Berlijn. Het station, dat zich aan de drukke Alexanderplatz in de wijk Mitte bevindt, is het knooppunt van talrijke metro- en S-Bahnlijnen. Daarnaast is het een belangrijk station voor regionale treinen (RegionalBahn en RegionalExpress). Qua passagiers geldt het als het op twee na drukste spoorwegstation van Berlijn. Alleen de stations Friedrichstraße en Zoologischer Garten verwerken meer passagiers.[1]

S-Bahn en spoorwegen[bewerken]

Het door Johann Eduard Jacobsthal ontworpen Bahnhof Alexanderplatz is gebouwd van 1881 tot 1882, in dezelfde periode waarin men aan de aanleg van de Berliner Stadtbahn werkte. Het is een doorgangsstation met middenperrons waarover een 164 meter lange overkapping is geplaatst. Omdat het station op een verhoging ligt konden de meeste stationsvoorzieningen onder de sporen worden gebouwd. Het stationsgebouw van twee verdiepingen werd aan de oostkant van het station geplaatst. Op 7 februari 1882 vertrok de eerste regionale trein, en op 15 mei van dat jaar de eerste langeafstandstrein.

Bahnhof Alexanderplatz in 1885

Van 1925 tot 1926 werd de stationskap vernieuwd, omdat de oude kap slachtoffer was geworden van de zogenoemde Raubwirtschaft des Weltkrieges (roofeconomie van de wereldoorlog). De nieuwe overkapping was naar een ontwerp van Friedrich Hülsenkampf. Bij de vernieuwing van de kap besteedde de Reichsbahn veel aandacht aan een verbeterde lichtval op de perrons.

Op 11 juni 1928 begon het S-Bahn tijdperk op de Stadtbahn van Berlijn en hierdoor veranderde een en ander op Bahnhof Alexanderplatz. Langzaamaan verdwenen de stoomlocomotieven en kwamen er elektrische treinen voor in de plaats.

Van 1929 tot 1932 vond er een verbouwing van de loketten en wachtruimtes plaats. De ontwerper hiervan was de Reichsbahn-architect Hane. De verbouwing viel samen met de noodzakelijke versterking van de bogen onder het station. Tevens werden de fundamenten van het station blootgelegd omdat men een kelderruimte wilde aanleggen. Tegelijkertijd met de bovengrondse verbouwing werd er onder de grond een U-Bahnstation aangelegd. Om het U-Bahnstation met het S-Bahnstation te verbinden werd er een roltrap geplaatst.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakte het station op 23 november 1943 door een bom zwaar beschadigd. De Slag om Berlijn zorgde ervoor dat het S-bahnverkeer vanaf april 1945 werd stilgelegd; normale treinen reden sinds 1942 al niet meer. Op 4 november 1945 werd het station opnieuw in gebruik genomen. Kort daarna werd er begonnen met de wederopbouw en sanering van het stationsgebouw wat tot 1951 zou duren.

De hal van Bahnhof Alexanderplatz (links regionale treindienst, rechts S-Bahn)

In de periode 1962-1964 vond alweer de volgende verbouwing plaats. Het station werd door de architecten Hans Joachim May en Günter Andrich aangepast aan het socialistische stadsbeeld. Aan de zijmuren werd aan de bovenkant meer glas aangebracht en de onderkant werd met graniet geblindeerd. In de onderbouw werd overdwars een voetgangerstunnel gerealiseerd.

Om de grote hoeveelheid S-Bahntreinen te kunnen verwerken (soms arriveerde iedere 90 seconden een trein) werd het noodzakelijk een extra perron in gebruik te nemen. Hiertoe werd een voormalig treinperron omgebouwd tot S-Bahnperron. Het perron was sinds 1942 niet meer in gebruik en moest voor zijn nieuwe functie 70 tot 90 centimeter worden opgehoogd. Sindsdien was er een meer flexibele dienstregeling mogelijk.

Na de val van de muur werd wederom een verbouwing van het station respectievelijk de Stadtbahnbögen gepland, ditmaal echter naar inzicht van de Deutsche Bahn. De architecten Robert Paul Niess en Rebecca Chestnutt gingen bij de verbouwing uit van een Architektur der Zeitschichte (architectuur van de kroniek). Hierdoor zouden de verschillende onderdelen van de geschiedenis van het station behouden dan wel opnieuw zichtbaar gemaakt moeten worden. De verbouwing duurde van 1995 tot 12 maart 1998. De Zeitschicht DDR werd bij deze verbouwing desondanks niet meegenomen, de verwijzingen naar deze periode werden verwijderd. In het verbouwde station vestigden diverse winkels waaronder een servicepunt van de S-Bahn en een ticketbureau van Deutsche Bahn. De S-Bahn stopt sinds 1998 nog uitsluitend op het oostelijke perron, terwijl aan het westelijke perron alleen nog treinverkeer stopt.

Spoorindeling[bewerken]

Spoor Spoorlijn Richting
1 RE naar Cottbus, Wünsdorf-Waldstadt, Senftenberg
2 RE naar Magdeburg, Wismar, Nauen
3 S5 naar Strausberg Nord
S7 naar Ahrensfelde
S75 naar Wartenberg
4 S5 naar Spandau
S7 naar Potsdam Hbf
S75 naar Westkreuz

Metrostation[bewerken]

Logo U-Bahn Alexanderplatz
Perron van de U2
Perron van de U2
Lijnen U2, U5, U8
Opening 1 juli 1913
Stadsdeel Mitte
Coördinaten 52° 31′ NB, 13° 25′ OL
Station Berlin Alexanderplatz
Station Berlin Alexanderplatz

Locatie van station Alexanderplatz

Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer

Het metrostation Alexanderplatz is een van de grootste stations van de metro van Berlijn en vormt het knooppunt van de lijnen U2, U5 en U8. Het station is aangelegd in een H-vorm, met de U2 in de oostelijke arm, de U8 in de westelijke arm en de dieper gelegen U5 in de dwarsarm. De perrons van de U2 en de U8 worden door een winkelpassage over de U5 met elkaar verbonden.

Het perron van de huidige U2 werd tussen 1910 en 1913 naar een ontwerp van Alfred Grenander gebouwd, en op 1 juli 1913 geopend. Kort daarna werd onder het perron voorbereidingen getroffen voor een toekomstige lijn naar Friedrichshain, maar deze is vanwege de Eerste Wereldoorlog nooit gebouwd.

Slechts enkele jaren daarna wilde AEG een eigen metrolijn in noord-zuidrichting bouwen, de huidige U8. Om die reden werd ten westen van het Stadtbahnviaduct al snel een tunnel gegraven. Nadat AEG vanwege financiële redenen het project niet kon voortzetten, werd de lijn door de stad Berlijn overgenomen. Men besloot echter de nieuwe lijn via Alexanderplatz te laten lopen, om zo een aansluiting met de U2 mogelijk te maken. Vanaf 1926 werd aan dit nieuwe station, dat tegen het S-Bahnstation aanligt, gebouwd en het werd op 18 april 1930 geopend.

Plattegrond van de metrostations onder de Alexanderplatz

Al in 1926/27 begon men met de bouw van een nieuwe lijn richting het oosten, de huidige U5. Het viersporige station werd haaks op de al bestaande stations gebouwd en verbond deze op die manier. De buitenste sporen waren voor een lijn naar Weißensee bestemd, maar ook deze lijn is tot op heden niet gerealiseerd. Het station werd op 21 december 1930 geopend.

De stations van de U5, U8 en het voetgangersgebied wat hen verbindt, zijn in de stijl van de Nieuwe Zakelijkheid uitgevoerd. De stations zouden voor vele andere stations een voorbeeld worden. Architect was wederom Alfred Grenander die zich deze stijl, in de 17 jaren sinds de voltooiing van het U2-station, duidelijk eigen had gemaakt.

Gedurende de deling van Berlijn (1961–1989) waren de perrons van de U8 van de rest van het station afgesloten, en waren de toegangen dichtgemetseld. Dit omdat de treinen die van de west- naar oost- en weer naar de westsector voerden toch zonder te stoppen door het station reden. Daarom behoorde dit station tot de zogenoemde Geisterbahnhöfen. Om het bestaan van het station te verbergen waren de afgeschermde perrons met originele muurtegeltjes bekleed.

Ten westen van het station van U5 bevindt zich een keerlus in het spoor. Op deze lus is de zogenaamde Waisentunnel aangesloten, zodat er met voertuigen van de U8 gewisseld kan worden. Deze verbinding maakt gebruik van de door AEG gebouwde maar nooit gebruikte tunnel. De tunnel moet in de toekomst richting het westen verlengd worden, zodat de U5 dan dan via de nieuwe stations Unter den Linden, Brandenburger Tor en Bundestag naar Berlin Hauptbahnhof kan doorrijden. Wanneer dit traject geopend gaat worden is echter nog onduidelijk. De eerste aanzet aan de westkant is momenteel in de laatste fase van aanleg en zal waarschijnlijk de eerste jaren als pendellijn onder het nummer U55 geëxploiteerd gaan worden.

Na de val van de muur werd en wordt het metrostation voor €36 miljoen gerenoveerd. Daarbij gebruikt de BVG de voor het station zo karakteristieke tegeltjes. De perrons van de U5 en U8 hebben een nieuwe granieten ondergrond gekregen, en het perron van U2 krijgt een nieuwe asfaltlaag. Vanwege de bouw van enkele liften zijn een aantal trappen verlegd. Het station heeft op dit moment 4 liften, 86 trappen en 9 uitgangen.

Foto's[bewerken]

Bronnen[bewerken]

  1. Hauptbahnhof bewährt sich, artikel in Der Tagesspiegel, 24 december 2006

Externe links[bewerken]