Symfonie nr. 5 (Beethoven)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Symfonie nr. 5
Het titelblad van de 5de Symfonie
Het titelblad van de 5de Symfonie
Componist Ludwig van Beethoven
Soort compositie symfonie
Gecomponeerd voor orkest
Toonsoort c mineur
Opusnummer 67
Gecomponeerd in 1804-1808
Première 22 december 1808
Duur ca. 30 minuten
Oeuvre Oeuvre van Ludwig van Beethoven
Portaal  Portaalicoon   Klassieke muziek

De Vijfde Symfonie van Beethoven in C-mol (Op. 67) werd tussen 1804 en 1808 geschreven in Wenen.

De "Vijfde van Beethoven" is één van de populairste en bekendste composities uit de geschiedenis van de klassieke muziek, en ook een van de meest gespeelde.[1] Ze bevat verschillende muziekvormen: een sonata allegro als opening, een andante en een snel scherzo dat leidt naar de finale.

De première van deze symfonie was op 22 december 1808 in het Theater an der Wien, waarna ze al snel haar grootse reputatie opbouwde. E.T.A. Hoffmann omschreef de symfonie destijds al als "een van de belangrijkste werken uit haar tijd."

De symfonie begint met een dubbel vier noten 'kort-kort-kort-lang' leidmotief. (Geluidsfragment luister (info / uitleg))

Beethoven symphony 5 opening.svg

De symfonie, en dan met name het welbekende eerste thema van vier noten, is wereldwijd bekend. Mede daardoor komen delen uit het werk regelmatig terug in de huidige volkscultuur, variërend van nieuwe bewerkingen in andere muziekstijlen (bijvoorbeeld disco en rock-'n-roll tot uitvoeringen in films en op televisie).

Een uitvoering van het gehele werk duurt ongeveer 30 minuten.

Het stuk is vandaag de dag ook nog steeds heel bekend, zelfs bij jongeren, doordat verschillende TV-programma's het wel eens gebruiken. Zo gebruikte bijvoorbeeld Wie is de Mol? het bekende begingedeelte in een van hun afleveringen.

De delen[bewerken]

  1. Allegro con brio
  2. Andante con moto
  3. Scherzo (allegro)
  4. Allegro - Presto

Media[bewerken]

Vista-kmixdocked.png
Eerste deel, Allegro con brio - Uitgevoerd door het Skidmore College Orchestra
Vista-kmixdocked.png
Tweede deel, Andante con moto - Uitgevoerd door het Skidmore College Orchestra
Vista-kmixdocked.png
Derde deel, Scherzo (allegro) - Uitgevoerd door het Skidmore College Orchestra
Vista-kmixdocked.png
Vierde deel, Allegro - Presto - Uitgevoerd door het Skidmore College Orchestra

Trivia[bewerken]

  • Het hoofdthema van het eerste deel inspireerde Sergej Rachmaninov voor zijn lied Sud'ba (op. 21 nr. 1) uit 1900.
  • Genoemd thema kan worden omgezet in morse: kort-kort-kort-lang is de letter V en werd tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikt als codetaal voor een overwinning (V staat voor victory, alsmede de Romeinse cijfer '5', wat weer refereert aan de symfonie zelf). De BBC opende diverse van zijn oorlogsuitzendingen na 1941 dan ook met het motief van Beethovens vijfde symfonie.

Externe links[bewerken]

Referenties[bewerken]

  1. Schauffler, Robert Haven. Beethoven: The Man Who Freed Music. Doubleday, Doran, & Company. Garden City, New York. 1933; blz. 211