Synchrone rotatie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Links: van een maan in synchrone rotatie zal altijd dezelfde zijde naar de planeet toe gericht zijn.
Rechts: als de maan niet om zijn as zou draaien.

Synchrone rotatie of gebonden rotatie is in de astronomie de situatie waarbij van een hemellichaam de rotatieperiode om zijn eigen as gebonden is aan de omlooptijd om een ander, massarijker hemellichaam. Als de rotatieperiode gelijk is aan de omlooptijd, dan betekent dit dat steeds dezelfde zijde van het hemellichaam gericht is naar de ster of planeet waar het omheen draait. De meeste manen bij planeten in het zonnestelsel hebben synchrone rotatieperiodes, vooral als hun baan relatief dicht bij de planeet ligt. Het bekendste voorbeeld is de Maan van de Aarde. In dit geval duurt de rotatie van de Maan om zijn as even lang als het afleggen van een volledige baan rond de Aarde (een siderische maand). Een ander voorbeeld is de Jupitermaan Ganymedes, die altijd met dezelfde zijde naar de reuzenplaneet gekeerd is.

Synchrone rotatie wordt veroorzaakt door de getijdenwerking die het zwaardere hemellichaam heeft op de satelliet. Door de getijdenwerking wordt de satelliet enigszins uitgerekt tot een ellipsoïde, met de lange as in de richting van het getijverwekkend lichaam. Door de wrijving die ontstaat als gevolg van het roteren van de satelliet ten opzichte van de ellipsoïde (de getijbergen verplaatsen zich daarbij over de satelliet) neemt de rotatiesnelheid van de satelliet af totdat de ellipsoïde een vaste plek heeft ten opzichte van de satelliet.

Zie ook[bewerken]