Viktor Kortsjnoj

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Viktor Lvovitsj Kortsjnoj (Russisch: Виктор Львович Корчной) (Leningrad (Rusland), 23 maart 1931), ook: Viktor Korchnoi, is een Zwitserse schaker van Russische afkomst. Van alle schakers heeft hij het grootste aantal toernooien gespeeld. Rond 1980 was hij de belangrijkste concurrent van wereldkampioen Anatoli Karpov, die hij bijna versloeg.

Viktor Kortsjnoj

[bewerken] Levensloop

[bewerken] Jeugd in de USSR

Kortsjnoj leerde op zesjarige leeftijd schaken. Hij maakte het beleg van Leningrad mee. Naar eigen zeggen overleefde hij doordat zoveel familieleden stierven en hun bonkaarten nalieten. In 1947 werd hij jeugdkampioen van de Sovjet-Unie. In 1951 werd hij schaakmeester van de Sovjet-Unie, destijds de jongste ooit. In jaren vijftig begon hij geleidelijk tot de Sovjet- en dus de wereldtop te behoren. In 1954 werd hij meester, in 1956 grootmeester en in 1960 voor het eerst kampioen van de Sovjet-Unie.

[bewerken] Toernooispeler

In 1961 mengde hij zich voor het eerst in de strijd om het wereldkampioenschap door zich in het Interzonetoernooi van Stockholm te plaatsen voor het kandidatentoernooi van Curaçao in 1962, waar hij verder geen rol van betekenis speelde. In datzelfde jaar won hij wel weer het Sovjet-kampioenschap, een prestatie die hij in 1964 herhaalde. In jaren zestig won hij meerdere grote toernooien en in 1967 kwam hij weer in beeld voor het wereldkampioenschap door hoog te eindigen in het Interzonetoernooi van Sousse. In de daarop volgende kandidatenmatches in 1968 versloeg hij Samuel Reshevsky(5½-2¼) en Michail Tal(5½-4½), maar verloor de finale van Boris Spasski(3½-6½).

Eind jaren zestig, begin jaren zeventig was Kortsjnoj één van de meest succesvolle toernooispelers. Hij won onder andere het Hoogovenstoernooi in 1968 en 1971 en werd in 1970 voor de vierde keer kampioen van de Sovjet-Unie. In de WK-cyclus van 1971 versloeg hij Jefim Geller met 5½-2½, maar verloor van Tigran Petrosjan met 4½-5½.

In de volgende cyclus van kandidatenmatches, die in 1974 plaatsvond, versloeg hij Henrique Mecking met 7½-5½ en Petrosjan met 3½-1½( Petrosjan trok zich terug ). In de finale moest Kortsjnoj voor het eerst aantreden tegen Karpov. Het werd een zwaar bevochten match die Kortsjnoj uiteindelijk met 11½-12½ netaan verloor. Achteraf bleek deze match om het wereldkampioenschap te zijn gegaan, want regerend kampioen Bobby Fischer weigerde zijn titel te verdedigen, waardoor Karpov wereldkampioen werd.

[bewerken] Emigratie

Kortsjnoj verliet de Sovjet-Unie in 1976. Hij vroeg na het winnen van het IBM-toernooi asiel aan in Nederland, waar hij in 1977 landskampioen werd. Hierna vertrok hij naar Zwitserland. Ook daar werd hij ettelijke keren kampioen. Over de gebeurtenissen voorafgaand aan de vlucht en over zijn haat jegens de Sovjets schreef Kortsjnoj in 1977 Chess Is My Life.

Viktor Kortsjnoj
(foto Gennadiy Titkov)

In de WK-cyclus die volgde op zijn vlucht moest hij louter uitkomen tegen ex-landgenoten. Hij versloeg in 1977 achtereenvolgens Petrosjan(6½-5½), Lev Poloegajevski(8½-4½) en Boris Spasski(10½-7½). In 1978 speelde Kortsjnoj tegen zijn aartsrivaal Anatoli Karpov om de wereldtitel. In deze echte koude-oorlogsmatch speelde het wantrouwen tussen de Sovjet-Unie en haar afvallige burger hoog op. Zo eiste Kortsjnoj dat Karpov tijdens de partij geen vruchtenyoghurt zou eten, want zijn secondanten zouden hem met de kleur van de vruchtjes signalen geven. In een spannende match won Kortsjnoj bijna maar verloor op het laatste moment.

[bewerken] Boycot en jacht op wereldtitel

Na de match startte de schaakbond van de Sovjet-Unie een boycot van toernooien waar Kortsjnoj aan deel nam. Dit had tot gevolg dat hij een aantal jaren moeite had om uitnodigingen voor grote toernooien te krijgen. Voor het wereldkampioenschap bleef hij echter meedoen. In 1981 versloeg hij wederom Petrosjan(5½-3½) en Poloegajevski(7½-6½), waarna hij in de finale tegen Robert Hübner moest uitkomen. Hübner brak de match af bij een 4½-3½ achterstand en zodoende mocht Kortsjnoj wederom tegen Karpov aantreden om de wereldtitel . Bij deze tweede kans, in 1981, verloor hij ruim(7-11). Kortsjnoj is één van de mensen die het dichtst bij de wereldtitel zijn geweest zonder haar te winnen.

In volgende cyclus speelde Kortsjnoj nog één maal een belangrijke rol. Niet zozeer door in 1983 van Lajos Portisch te winnen(6-3), maar door tegen Garri Kasparov te spelen. Deze match was door de FIDE toegewezen aan Lone Pine in de Verenigde Staten. De Sovjet-schaakbond wenste hier niet te spelen. Kasparov kwam dan ook niet opdagen en Kortsjnoj werd tot winnaar uitgeroepen. Later bonden de Sovjets in en was Kortsjnoj zo genereus de match alsnog te spelen. Kortsjnoj begon goed, maar zakte later in en verloor met 4-7. Na deze match eindigde de boycot door de Sovjet-Unie.

In de jaren tachtig en negentig bleef Kortsjnoj een actief en succesvol toernooispeler, maar ook in het eerste decennium van de 21e eeuw staat hij nog steeds geregeld in de top-100 van de FIDE-ratinglijst. De bejaarde Kortsjnoj dwingt respect af door zijn onvermoeibare schaaklust. Nog steeds speelt hij toernooischaak. Geen andere schaker heeft zo veel toernooien gespeeld.

8
7
6
5
4
3
2
1
	a	b	c	d	e	f	g	h
	De Kortsjnojvariant in het Siciliaans

[bewerken] Kortsjnojvariant

De Kortsnojvariant voor zwart in het gesloten Siciliaans is van hem afkomstig en er zijn 2345 partijen mee gespeeld (+667 -959 =719). De variant: 1.e4 c5 2.Pc3 e6 3.g3 d5

[bewerken] Simbase

In de schaakdatabank Simbase staan 1923 partijen (peildatum augustus 2004) die door Viktor gespeeld zijn: hij won 741 partijen, hij verloor 315 partijen en hij speelde 867 keer remise. Zijn winstpercentage bedraagt 61.

[bewerken] Openingen

Het Engels, de Franse opening en Indische verdedigingen worden vaak door hem gespeeld.

Kortsjnoj speelt met wit de volgende openingen:

naam	winst	verlies	remise	w.p.
Engels	85	36	120	60
Koningsindisch	79	16	42	72
Nimzo-Indisch	57	12	42	70
Dame-Indisch	21	21	54	50
geweigerd damegambiet	41	6	36	71
Siciliaans	29	19	29	56
Slavisch	30	10	37	62
Frans	14	16	32	48
Réti	20	12	20	57
anders	159	65	142	62

Kortsjnoj speelt met zwart de volgende openingen:

naam	winst	verlies	remise	w.p.
Siciliaans	40	11	35	66
Frans	45	16	66	61
Dame-Indisch	25	16	34	56
Spaans	7	12	15	42
Engels	17	9	30	57
Nimzo-Indisch	16	5	34	60
Caro Kann	5	5	9	50
Grünfeld-Indisch	11	5	17	59
Damepion	10	5	9	60
anders	30	18	64	55