Viktor Kortsjnoj

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Viktor Kortsjnoj
Victor Korchnoi.jpg
Persoonlijke gegevens
Volledige naam Виктор Львович Корчной (Viktor Lvovitsj Kortsjnoj)
Geboren 23 maart 1931
FIDE-rating 2499 (november 2012)
Hoogste FIDE-rating 2814 (november 1978)
Titel Grootmeester
Portaal  Portaalicoon   Schaken

Viktor Lvovitsj Kortsjnoj (Russisch: Виктор Львович Корчной) (Leningrad (Rusland), 23 maart 1931), ook: Viktor Korchnoi, is een Zwitserse schaker van Russische afkomst. Van alle schakers heeft hij het grootste aantal toernooien gespeeld. Rond 1980 was hij de belangrijkste concurrent van wereldkampioen Anatoli Karpov, die hij bijna versloeg.

Levensloop[bewerken]

Jeugd in de USSR[bewerken]

Kortsjnoj leerde op zesjarige leeftijd schaken. Hij maakte het beleg van Leningrad mee. Naar eigen zeggen overleefde hij doordat zoveel familieleden stierven en hun bonkaarten nalieten. In 1947 werd hij jeugdkampioen van de Sovjet-Unie. In 1951 werd hij schaakmeester van de Sovjet-Unie, destijds de jongste ooit. In jaren vijftig begon hij geleidelijk tot de Sovjet- en dus de wereldtop te behoren. In 1954 werd hij meester, in 1956 grootmeester en in 1960 voor het eerst kampioen van de Sovjet-Unie.

Toernooispeler[bewerken]

Kortsjnoj (Amsterdam, 1972)

In 1961 mengde hij zich voor het eerst in de strijd om het wereldkampioenschap door zich in het Interzonetoernooi van Stockholm te plaatsen voor het kandidatentoernooi van Curaçao in 1962, waar hij verder geen rol van betekenis speelde. In datzelfde jaar won hij wel weer het Sovjet-kampioenschap, een prestatie die hij in 1964 herhaalde. In jaren zestig won hij meerdere grote toernooien en in 1967 kwam hij weer in beeld voor het wereldkampioenschap door hoog te eindigen in het Interzonetoernooi van Sousse. In de daarop volgende kandidatenmatches in 1968 versloeg hij Samuel Reshevsky (5½-2¼) en Michail Tal (5½-4½), maar verloor de finale van Boris Spasski (3½-6½).

Eind jaren zestig, begin jaren zeventig was Kortsjnoj een van de meest succesvolle toernooispelers. Hij won onder andere het Hoogovenstoernooi in 1968 en 1971 en werd in 1970 voor de vierde keer kampioen van de Sovjet-Unie. In de WK-cyclus van 1971 versloeg hij Jefim Geller met 5½-2½, maar verloor van Tigran Petrosjan met 4½-5½.

In de volgende cyclus van kandidatenmatches, die in 1974 plaatsvond, versloeg hij Henrique Mecking met 7½-5½ en Petrosjan met 3½-1½ (Petrosjan trok zich terug). In de finale moest Kortsjnoj voor het eerst aantreden tegen Karpov. Het werd een zwaar bevochten match die Kortsjnoj uiteindelijk met 11½-12½ netaan verloor. Achteraf bleek deze match om het wereldkampioenschap te zijn gegaan, want regerend kampioen Bobby Fischer weigerde zijn titel te verdedigen, waardoor Karpov wereldkampioen werd.

Emigratie[bewerken]

Kortsjnoj verliet de Sovjet-Unie in 1976. Hij vroeg na het winnen van het IBM-toernooi asiel aan in Nederland, waar hij in 1977 landskampioen werd. Hierna vertrok hij naar Zwitserland. Ook daar werd hij ettelijke keren kampioen. Over de gebeurtenissen voorafgaand aan de vlucht en over zijn haat jegens de Sovjets schreef Kortsjnoj in 1977 Chess Is My Life. In de WK-cyclus die volgde op zijn vlucht moest hij louter uitkomen tegen ex-landgenoten. Hij versloeg in 1977 achtereenvolgens Petrosjan (6½-5½), Lev Poloegajevski (8½-4½) en Boris Spasski (10½-7½). In 1978 speelde Kortsjnoj tegen zijn aartsrivaal Anatoli Karpov om de wereldtitel. In deze echte koude-oorlogsmatch speelde het wantrouwen tussen de Sovjet-Unie en haar afvallige burger hoog op. Zo eiste Kortsjnoj dat Karpov tijdens de partij geen vruchtenyoghurt zou eten, want zijn secondanten zouden hem met de kleur van de vruchtjes signalen geven. In een spannende match won Kortsjnoj bijna maar verloor op het laatste moment.

Boycot en jacht op wereldtitel[bewerken]

Na de match startte de schaakbond van de Sovjet-Unie een boycot van toernooien waar Kortsjnoj aan deel nam. Dit had tot gevolg dat hij een aantal jaren moeite had om uitnodigingen voor grote toernooien te krijgen. Voor het wereldkampioenschap bleef hij echter meedoen. In 1981 versloeg hij wederom Petrosjan (5½-3½) en Poloegajevski (7½-6½), waarna hij in de finale tegen Robert Hübner moest uitkomen. Hübner brak de match af bij een 4½-3½ achterstand en zodoende mocht Kortsjnoj wederom tegen Karpov aantreden om de wereldtitel . Bij deze tweede kans, in 1981, verloor hij ruim met 7-11. Kortsjnoj is een van de mensen die het dichtst bij de wereldtitel zijn geweest zonder haar te winnen.

Late carrière[bewerken]

In volgende cyclus speelde Kortsjnoj nog één maal een belangrijke rol. Niet zozeer door in 1983 van Lajos Portisch te winnen (6-3), maar door tegen Garri Kasparov te spelen. Deze match was door de FIDE toegewezen aan Lone Pine in de Verenigde Staten. De Sovjet-schaakbond wenste hier niet te spelen. Kasparov kwam dan ook niet opdagen en Kortsjnoj werd tot winnaar uitgeroepen. Later bonden de Sovjets in en was Kortsjnoj zo genereus de match alsnog te spelen. Kortsjnoj begon goed, maar zakte later in en verloor met 4-7. Na deze match eindigde de boycot door de Sovjet-Unie.

Kortsnoj in Zürich (2009)

In de jaren 1980 en 1990 bleef Kortsjnoj een actief en succesvol toernooispeler, maar ook in het eerste decennium van de 21ste eeuw staat hij nog steeds geregeld in de top-100 van de FIDE-ratinglijst[1][2]. De bejaarde Kortsjnoj dwingt respect af door zijn onvermoeibare schaaklust. Nog steeds speelt hij toernooischaak, snelschaak en zelfs nog competitie voor schaakclub En Passant uit Bunschoten in het seizoen 2009/2010.[3]). Geen andere schaker heeft zo veel toernooien gespeeld[bron?] . In januari 2009 verleende de Emanuel Lasker Gesellschaft in Berlijn het erelidmaatschap aan Viktor Kortsjnoj en diens echtgenote Petra.[4][5] In de zomer van 2009 won hij het kampioenschap van Zwitserland[6].

Kortsjnojvariant[bewerken]

De Kortsnojvariant voor zwart in het gesloten Siciliaans is van hem afkomstig.

8 rd nd bd qd kd bd nd rd
7 pd pd Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png pd pd pd
6 Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png pd Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
5 Chess d40.png Chess l40.png pd pd Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
4 Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png pl Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
3 Chess d40.png Chess l40.png nl Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png pl Chess l40.png
2 pl pl pl pl Chess l40.png pl Chess l40.png pl
1 rl Chess l40.png bl ql kl bl nl rl
a b c d e f g h
De Kortsjnojvariant in het Siciliaans

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. OlimpBase: FIDE rating history: Kortschnoj, Viktor. Geraadpleegd 2009-09-05.
  2. "FIDE April rankings: Vishy Anand is numero uno". ChessBase News, 2 april 2007. Geraadpleegd 2009-09-05.
  3. Fred Lucas: "Viktor Kortchnoi in Holland – still going strong." Chessbase News, 26 november 2005.
  4. Emanuel Lasker Gesellschaft: Das Programm zum Wochenende vom 9. bis 11. Januar 2009. Geraadpleegd 2009-09-05.
  5. ChessBase News: Viktor Korchnoi honored in Berlin. 11 januari 2009. Geraadpleegd 2009-09-05.
  6. Leonard Barden: "Victor Korchnoi outshines Anatoly Karpov despite age gap." The Guardian online, 1 augustus 2009.