Wilde hyacint

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Wilde hyacint
Hyacinthoides non-scripta (Common Bluebell).jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: Eenzaadlobbigen
Orde: Asparagales
Familie: Asparagaceae (Aspergefamilie)
Onderfamilie: Scilloideae [ APG III ]
Geslacht: Hyacinthoides
soort
Hyacinthoides non-scripta
(L.) Chouard ex Rothm. (1944)
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De wilde hyacint of boshyacint (Hyacinthoides non-scripta, synoniem: Scilla non-scripta) is een plant uit de aspergefamilie (Asparagaceae).

De plant werd reeds door Carl Linnaeus beschreven, die deze de soortaanduiding non-scripta gaf omdat men bij deze plant in tegenstelling tot de hyacinten geen witte tekens in de bloemdekbladen kon onderscheiden. Linnaeus deelde hem in bij de hyacinten (Hyacinthus). Later werd de plant bij het geslacht Scilla ingedeeld. Nu wordt de plant ingedeeld bij het geslacht Hyacinthoides.

Kenmerken[bewerken]

Wilde hyacinten in het Muziekbos (Vlaamse Ardennen)

De bladeren zijn lijn-lancetvormig, lang en 0,3-1 cm breed.

De geurende bloemen zijn buis- tot licht klokvormig en hebben gele helmknoppen. Alleen de uiteinden van de tepalen zijn teruggebogen. De bloemen zijn trosvormig gegroepeerd, en hangen naar een zijde. Witte exemplaren worden vaak aangetroffen. Roze vormen zijn zeldzamer. De vrucht is eivormig, de zaden hebben een zwarte kleur.

De favoriete standplaats is in loofbossen. De plant vermeerdert zich door zaadvorming en vegetatief door bijbolletjes.

Verspreiding[bewerken]

Wilde hyacinten in het Belgische Hallerbos

De plant is afkomstig uit West-Europa. Het verspreidingsgebied beslaat het noorden van het Iberisch Schiereiland, de Britse Eilanden, West-Frankrijk en West-België. Elders zoals in West-Nederland en Noordwest-Duitsland is de plant vermoedelijk verwilderd.

In het Iberisch Schiereiland en Noord-Afrika wordt de soort vervangen door de Spaanse hyacint Hyacinthoides hispanica, die bredere bladeren (1-1,5 cm) en een rechtopstaande stengel met geurloze, klokvormige bloemen met blauwe helmknoppen heeft.

Wilde hyacinten in het bos van Ghlin (Henegouwen)

In België komt de wilde hyacint voor ten westen van de lijn Mechelen, Gembloers, Namen en Maas.[1][2]

In Nederland treft men de plant vooral in de binnenduinen. De in Nederland voorkomende planten worden meestal opgevat als te zijn ontstaan door bastaardering van Hyacinthoides non-scripta en Hyacinthoides hispanica, waarvan beide waarschijnlijk niet (meer) in zuivere vorm voorkomen. Hoewel men plaatselijk wel enkele planten kan vinden met ogenschijnlijk 'zuivere' kenmerken van één der oudersoorten, lijkt het beter om zulke planten op te vatten als de uiterste vormen van de volkomen vruchtbare hybridenzwerm van de oorspronkelijke soorten.[3][4]

Ecologische aspecten[bewerken]

De plant wordt bestoven door hommels en zweefvliegen.

De plant wordt bedreigd door twee oorzaken:

  • De ontbossing: De soort groeit alleen in oude bossen en wegens haar grote zaden zaait ze zich slechts in haar onmiddellijke omgeving.
  • De tuinen: Door het planten in de tuinen van de Spaanse hyacint (Hyacinthoides hispanica) ontstaat er in toenemende mate hybridisatie.

De krachtige hybride, Hyacinthoides ×massartiana heeft bredere bladeren (1,5-4 cm), zwakgeurende, licht klokvormige bloemen met blauwachtige meeldraden op een minder gebogen stengel. De hybride is fertiel en door terugkruising ontstaan tal van tussenvormen. Daardoor is er een reëel risico dat de soortechte Hyacinthoides non-scripta op termijn op vele plaatsen verloren zal gaan.

Plantengemeenschap[bewerken]

De wilde hyacint is een kensoort voor het onderverbond Ulmenion carpinifoliae van het verbond van els en gewone vogelkers (Alno-padion).

Het is ook een indicatieve soort voor het eiken-haagbeukenbos met wilde hyacint (Endymio-Carpinetum) en voor het eiken-beukenbos met wilde hyacint (Endymio-Fagetum).

Referenties[bewerken]

  1. J. Lambinon, L. Delvosalle & J. Duvigneaud, Nouvelle Flore de la Belgique, du Grand-duché de Luxembourg, du Nord de la France et des Régions voisines, Jardin Botanique national de Belgique, Meise, 2004 – ISBN 90 72619 58 7
  2. SIBW-Espèces-Formulaire de cartographie des plantes (Kaart 1215) Verspreiding van de wilde hyacint in België
  3. Wilde hyacint (Scilla non-scripta) op SoortenBank.nl (gebaseerd op de Heukels23, dit is de laatste uitgave)
  4. Heukels / Van der Meijden, Flora van Nederland, Wolters-Noordhoff, Groningen, 1983 – ISBN 90 01 38002 6