Willem de Vlamingh

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
(Vermoedelijk) Willem de Vlamingh, door Johannes en Nicolaas Verkolje (ca. 1690).
Standbeeld van Willem de Vlamingh op Vlieland.

Willem de Vlamingh (Oost-Vlieland, 28 november 1640 - na 1698) was een Nederlandse zeeman en ontdekkingsreiziger, die bijna alle wereldzeeën heeft bevaren. Hij was betrokken bij de walvisvaart in de Noordelijke IJszee, op Groenland, Spitsbergen, Nova Zembla, en Straat Davis.[1] In 1688 zou hij een eiland ontdekt hebben bij Nova Zembla dat hij naar Nicolaas Witsen noemde. Witsen was erg ingenomen met de vernoeming, maar het eiland bleek een hersenspinsel.[2] Nog in hetzelfde jaar zou De Vlamingh een tocht maken naar Batavia.[3]

De Vlaming werd commandeur over drie schepen waarmee hij, in opdracht van de VOC-bewindhebbers Joan Geelvinck en Witsen, de westkust van Australië verder in kaart bracht.[4] Hij kreeg de opdracht een inwoner van het geheimzinnige Terra Australis te vangen te zoeken naar het vermiste VOC schip De Ridderschap, dat op 11 juli 1693 uit Nederland was vertrokken naar Batavia; het had 325 man aan boord. Begin 1694 had De Ridderschap Kaap de Goede Hoop aangedaan, daarna was het spoorloos verdwenen.

In mei 1696 voer De Vlaming van Texel met het fregat de Geelvinck, vergezeld door de hoeker Nijptangh en het galjoot 't Weseltje.

De Vlamingh kreeg uitgebreide instructies mee, waarin ook een paragraaf over Tristan da Cunha was opgenomen. Hij moest onderzoeken of er een goede ankerplaats was en een goede plaats om aan land te gaan. Ook had hij opdracht het eiland en omliggende eilanden in kaart brengen. Het resultaat was dat de VOC definitief besloot dat Tristan Da Cunha ongeschikt was als verversingsstation op de route naar de Oost.

Bij Kaap de Goede Hoop bleef het schip langer dan de bedoeling was; de bemanning moest herstellen van scheurbuik. Er kwam nog een cartograaf aan boord en drie tolken en slaven die Maleis spraken en na een succesvolle tocht zouden worden vrijgelaten. De beoogde schilder bleek reeds vertrokken naar Batavia en de predikant aan boord kreeg opdracht kustprofielen te maken.

Eerst werd het eilandje St. Paul en later het nabij gelegen Amsterdam onderzocht maar ieder spoor van de Ridderschap van Holland ontbrak. De Vlamingh liet op beide eilanden platgeslagen tinnen schotels achter met inscripties waarin hij aangaf er geweest te zijn. Gerst en erwten werden uitgezaaid voor toekomstige schipbreukelingen.[5]

Daarna ging de expeditie verder om de westkust van Australië te onderzoeken, die op 29 december bereikt werd. Hij ontdekte de Zwaanrivier, nu gelegen in Perth, bracht de omtrek van Rottnesteiland in kaart en de kust tot het huidige Exmouth Gulf. Er is ook een bezoek gebracht aan het Dirk Hartogeiland.

Op advies van De Vlamingh staakte de VOC verdere ontdekkingen van Australië.[bron?] Het land bood te weinig rijkdommen en was ontoegankelijk.

In 2006 zijn de originele kaarten teruggevonden the National Library of Australia.[bron?]

Referenties[bewerken]

  1. Marion Peters, De wijze koopman, Het wereldwijde onderzoek van Nicolaes Witsen (1641-1717), burgemeester en VOC-bewindhebber van Amsterdam, p. 85.
  2. Marion Peters, De wijze koopman, p. 173.
  3. http://www.nla.gov.au/exhibitions/southland/Char-Willem_de_Vlamingh.html
  4. Marion Peters, De wijze koopman, Het wereldwijde onderzoek van Nicolaes Witsen (1641-1717), burgemeester en VOC-bewindhebber van Amsterdam, p. 88.
  5. http://www.vlieland-info.nl/vlamingh.html

Bron[bewerken]