Woudaap

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Woudaap
IUCN-status: Niet bedreigd[1] (2012)
Ixobrychus minutus 3 (Marek Szczepanek).jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Pelecaniformes (Roeipotigen)
Familie: Ardeidae (Reigers)
Geslacht: Ixobrychus
Soort
Ixobrychus minutus
(Linnaeus, 1766)
Geel: broedgebied; blauw: overwinteringsgebied groen: gebied waar woudaap standvogel is
Geel: broedgebied; blauw: overwinteringsgebied
groen: gebied waar woudaap standvogel is
op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Vogels

De woudaap (Ixobrychus minutus), ook bekend als wouwaap en vroeger woudaapje genaamd, is een soort vogel die behoort tot de reigers (Ardeidae). Het is de kleinste reigersoort in de Lage Landen (31-36 cm).

Kenmerken[bewerken]

Het verenkleed van het mannetje bevat een zwartgroene bovenzijde en kruin en een geelroze onderzijde en vleugels, die een opvallende vlek vertonen. Het verenkleed van het vrouwtje is aan de bovenzijde donkerbruin gestreept en aan de onderzijde licht gestreept. Verder heeft ze een zwarte kruin en nek en minder opvallende vleugelvlekken. De lichaamslengte bedraagt 36 cm. Verder heeft de vogel korte, groene poten, een dikke hals en een gele snavel.

Leefwijze[bewerken]

Het voedsel bestaat uit insecten, vis, kikkers en salamanders. De vogel leidt een verborgen bestaan en klimt in riet.

Voortplanting[bewerken]

Het legsel bestaat uit vier tot zes witte eieren met een blauwgroene tint.

Verspreiding en leefgebied[bewerken]

De woudaap broedt in Europa, West- en zuidelijk Azië, Afrika en Madagaskar in rietmoerassen en zoetwateroevers. Vogels die in de gematigde klimaatzone van Europa en Azë broeden, trekken 's winters naar het zuiden. Vogels die in de tropen broeden, zijn standvogel (zie kaartje).

De soort telt 3 ondersoorten:

  • I. m. minutus: van centraal en zuidelijk Europa tot centraal Azië en noordwestelijk India.
  • I. m. payesii: Afrika bezuiden de Sahara.
  • I. m. podiceps: Madagaskar.

Status in Nederland en Vlaanderen[bewerken]

De woudaap was vóór 1950 nog een plaatselijk talrijke broedvogel van o.a. de rietmoerassen en plassengebieden in Zuid-Holland en Utrecht. In de periode 1961-67 werd het aantal broedvogels op 250 paar geschat. Dit aantal daalde gestaag, in 1973-77 was het al gehalveerd en in 1978-83 schatte men het op nog maar 50 paar. In de periode 1988-89 volgde weer een halvering.[2] Volgens SOVON is sinds 1990 geen betrouwbare trendclassificatie mogelijk. Rond 2007 broedden er nog ongeveer 10-30 paar in Nederland.[3] De oorzaak van deze achteruitgang is niet geheel duidelijk. De uitgestrekte rietmoerassen die in Flevoland na het droogvallen beschikbaar kwamen, hebben niet tot een toename geleid. In Vlaanderen broedden slechts enkele woudaapjes, tussen 1994 en 2001 steeg dit aantal naar 19 paar, maar daarna zette een daling in.[4]
De woudaap is in 2004 als ernstig bedreigd op de Nederlandse rode lijst gezet en staat ook als zodanig op de Vlaamse rode lijst. Overigens staat de woudaap nog steeds als niet bedreigd op de internationale rode lijst van de IUCN,[1] maar valt wel onder het internationale natuurbeschermingsverdrag over bedreigde trekvogels: het AEWA-verdrag (Afrikaans-Euraziatische overeenkomst over watervogels).

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b (en) op de IUCN Red List of Threatened Species.
  2. Bijlsma, R.G., F. Hustings & C.J. Camphuysen, 2001. Avifauna van Nederland 2. ISBN 90-74345-21-2
  3. SOVON Woudaap: Verspreiding en aantalsontwikkeling in Nederland
  4. Vermeersch, G. A Anselin & K. Devos. Bijzondere Broedvogels in Vlaanderen in de periode 1994-2005 (http://biodivenquete.natuurpunt.be/telmee/downloads/bijzondere_broedvogels_1994-2005.pdf)