Zaak-Fritzl

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Ligging van Amstetten in Oostenrijk

De zaak-Fritzl is een incestzaak die zich jarenlang heeft afgespeeld in het Oostenrijkse Amstetten. De dader was Josef Fritzl (Amstetten, 9 april 1935), een Oostenrijkse man die op 27 april 2008 op 73-jarige leeftijd in zijn woonplaats Amstetten werd opgepakt. Hij bekende zijn dochter Elisabeth sinds haar elfde seksueel te hebben misbruikt. Sinds augustus 1984 – Elisabeth was toen 18 jaar – had hij haar in een speciaal voor dat doel aangelegde kelder onder zijn huis gevangengehouden.[1]

Kinderen[bewerken]

Uit het misbruik werden zeven kinderen geboren die in 2008 tussen de vijf en negentien jaar oud waren.[1] Drie van hen (Lisa, Monika en Alexander) werden door Josef Fritzl en zijn vrouw Rosemarie opgevoed. Eén kind (Michael, de helft van een tweeling) overleed enkele dagen na de geboorte. Het lijkje van Michael werd door Fritzl verbrand in een oven. De andere drie kinderen (Kerstin, Stefan en Felix) bleven met de moeder gevangen in de kelder. Zij kwamen nooit naar buiten en gingen niet naar school. De buitenwereld kenden ze alleen van de televisie.[2]

Met zijn vrouw Rosemarie, met wie hij in 1956 trouwde, heeft Fritzl ook zeven kinderen.[3]

Ontdekking en bekentenis[bewerken]

Het ziekenhuis van Amstetten, waar Kerstin Fritzl heen werd gebracht en de autoriteiten voor het eerst van de zaak vernamen

De zaak kwam aan het licht toen het oudste kind en kleinkind Kerstin (19), dat nog nooit daglicht had gezien, ernstig ziek werd.[4] Elisabeth wist haar vader ervan te overtuigen dat de inmiddels bewusteloze Kerstin naar het ziekenhuis moest.[5] Omdat Josef Fritzl Kerstin niet alleen kon dragen heeft Elisabeth haar vader moeten helpen en zo kwam Elisabeth op 19 april 2008 voor het eerst in 24 jaar buiten de kelder. Vervolgens werd ze weer opgesloten bij haar zoons Stefan (18) en Felix (6).

Kerstin werd direct opgenomen op de intensive care. Zij had een door Josef Fritzl aan Elisabeth gedicteerde brief bij zich waarin Elisabeth verklaarde de moeder te zijn en Kerstin bij de grootouders te hebben neergelegd voor medische hulp. Een verhaal zoals Josef Fritzl al eerder bij de autoriteiten opdiste en zo drie andere kinderen van Elisabeth naar de bovenwereld had gebracht.

Kerstin was echter, in tegenstelling tot de drie andere kinderen, geen baby maar al 19 jaar en nog nergens ingeschreven. Ze had geen medisch dossier, waardoor gerichte medische hulp erg bemoeilijkt werd. Het merkwaardige verhaal heeft de dienstdoende arts Albert Reiter doen besluiten de autoriteiten in te lichten.

In de volgende dagen begonnen de media met oproepen aan de moeder om zich te melden om wellicht het leven van Kerstin te redden. Elisabeth zag de oproep in de keldergevangenis op de televisie waarna ze haar vader bij zijn bezoeken aan de kelder ervan wist te overtuigen haar naar het ziekenhuis te brengen. Op 26 april 2008, een week na de opname van Kerstin, werd Elisabeth door haar vader naar het ziekenhuis gebracht. De politie had, waarschijnlijk vanuit het ziekenhuis, een anonieme tip gekregen en zo werden Elisabeth, die nog steeds als vermist stond opgegeven, en haar vader bij vertrek uit het ziekenhuis aangehouden.

Op het politiebureau werden Josef Fritzl -toen nog geen verdachte- en Elisabeth in afzonderlijke kamers verhoord. Naar verluidt was Josef Fritzl onrustig en keek hij vaak naar de deur. Elisabeth heeft haar verhaal aarzelend verteld nadat haar duidelijk werd dat haar vader haar en haar kinderen geen kwaad meer zou kunnen doen.

Bij de woning van de familie Fritzl trof de politie die avond de broers Stefan en Felix aan, die zich toen niet meer in de kelder bevonden. Josef Fritzl had bij het vertrek naar het ziekenhuis zijn vrouw Rosemarie, die van de situatie niets afwist, op de mouw gespeld dat dit weer kinderen van Elisabeth waren die op de stoep waren achtergelaten. De drie "bovengronds" opgevoede kinderen van Elisabeth waren naar zijn zeggen te vondeling gelegd door zijn dochter Elisabeth, die zelf bij een sekte zou zitten. Ook de buurtbewoners hadden al die tijd geen argwaan. Een dag na zijn arrestatie legde de man een uitgebreide bekentenis af.

Fritzl zit opgesloten in de gevangenis van Sankt Pölten.

In juni 2013 werd de kelder op verzoek van familieleden van Fritzl volgestort met beton. Het huis boven de kelder werd te koop gezet.[6]

Behandeling en herstel[bewerken]

Elisabeth, Rosemarie, Stefan, Felix en de drie bovengronds opgegroeide kinderen Lisa (16), Monika (15) en Alexander (12) zijn opgevangen in een aparte vleugel van Landesklinikum Mostviertel Amstetten. Het is bekend dat Kerstin tot 15 mei 2008 in een kunstmatig coma gehouden werd en dat Elisabeth, Stefan en Felix zeer voorzichtig aan daglicht en grotere ruimtes worden blootgesteld. Felix was in het weekend van 3 en 4 mei 2008 verkouden. De toestand van Kerstin verbeterde licht.

Tijdens het Pinksterweekend verscheen er een interview met Elisabeth Fritzl in de Daily Mirror en de Daily Mail.[7]

Berthold Kepplinger gaf aan dat de bevrijde familie nog enkele maanden in het Landesklinikum Mostviertel Amstetten zou blijven. Van de familie Fritzl zijn Kerstin (coma), Rosemarie (hartproblemen) en Stefan (apathie) er het ergst aan toe.

Lisa, Monika en Alexander - de bovengrondse kinderen van Elisabeth - gingen in september 2008 weer naar school.[8]

Op 10 juni 2008 werd in diverse media gemeld dat de oudste dochter Kerstin het ziekenhuis had verlaten en zich bij haar familie had gevoegd. De behandelend artsen verwachtten dat ze zich volledig zou kunnen herstellen van haar levenslange opsluiting. Zij en haar oudste broer Stefan zouden volgens de artsen echter vermoedelijk het langst de naweeën van hun gevangenschap ondervinden.[9]

Het gezin werd voortdurend belaagd door paparazzi en kwam daarom onder bescherming van politie en particuliere bewakingsdiensten. Desondanks slaagden de familieleden erin om activiteiten - ook buiten de kliniek - te ondernemen.

Van de familie zou in elk geval Rosemarie de kliniek Amstetten-Mauer verlaten hebben en in een appartement op een geheime locatie verblijven. Er ontstond onenigheid tussen Rosemarie en Elisabeth. De bovengrondse kinderen bleven haar moeder noemen in plaats van grootmoeder en Elisabeth accepteerde dat niet. Elisabeth vond ook dat haar moeder te weinig gedaan had om de verkrachting door Fritzl te stoppen toen zij nog niet opgesloten was en dat zij onvoldoende naar haar gezocht had toen Fritzl zei dat zij weggelopen was.[10]

Chronologisch overzicht van de gebeurtenissen[bewerken]

Datum Omschrijving
08 apr 1966 Elisabeth wordt geboren.
1967 Josef Fritzl wordt veroordeeld voor het verkrachten van een 24-jarige vrouw. Ook doet hij in dit jaar een poging tot verkrachting van een 21-jarige vrouw.[11]
28 aug 1984 Elisabeth wordt in de kelder opgesloten.[5]
1989 Kerstin wordt geboren en blijft in de kelder.
1990 Stefan wordt geboren en blijft in de kelder.
19 mei 1993 Een meisje van negen maanden, Lisa, wordt gevonden en in het gezin opgenomen.
15 dec 1994 Een meisje van tien maanden, Monika, wordt gevonden en in het gezin opgenomen.
03 aug 1997 Een jongen van vijftien maanden, Alexander, wordt gevonden en in het gezin opgenomen. Zijn tweelingbroer was, naar later zou blijken, na de geboorte gestorven en door de vader weggewerkt.
16 dec 2002 Felix wordt geboren en blijft in de kelder.
19 apr 2008 Kerstin wordt uit de kelder gehaald en naar het ziekenhuis gebracht.[12]
26 apr 2008 Elisabeth wordt op eigen aandringen naar het ziekenhuis gebracht. Felix en Stefan worden ook bevrijd. Ze komen zogenaamd met hun moeder uit een sekte.
26 mei 2008 Kerstin wordt uit haar kunstmatig coma gehaald.[13][14]
09 jun 2008 Kerstin wordt herenigd met haar onder- en bovengrondse familieleden en met haar oma.[15]

Verloop van het justitieel onderzoek[bewerken]

Datum Omschrijving
27 apr 2008 Josef Fritzl wordt op verdenking van incest aangehouden.
27 apr 2008 De Oostenrijkse politie gaat de verborgen kelder binnen in de tuin van Fritzl. Fritzl verstrekt de code van de toegangsdeur.
28 apr 2008 Fritzl bekent het opsluiten en misbruiken van zijn 42-jarige dochter. Ook geeft hij toe dat hij meerdere kinderen bij haar heeft verwekt.
29 apr 2008 Enkele mensen hebben te kennen gegeven dat Fritzl al eerder met justitie in aanraking is geweest. Eind jaren zestig zat hij een straf uit voor een zedendelict.
29 apr 2008 Fritzl wordt voorgeleid aan een onderzoeksrechter in Sankt Pölten.
29 apr 2008 DNA-onderzoek wijst uit dat Fritzl inderdaad de vader van de zes kinderen van Elisabeth is.
30 apr 2008 Bondskanselier Alfred Gusenbauer zegt dat Oostenrijk geen imagoschade heeft opgelopen.[16]
30 apr 2008 De Oostenrijkse politie onderzoekt eventuele verbanden tussen de moord op de 17-jarige Martina Posch en Josef Fritzl.
01 mei 2008 De schoonzuster van Fritzl, Christine R., brengt in een interview naar voren dat Fritzl nachtenlang in de kelder doorbracht.
03 mei 2008 Het blijkt dat Fritzl Elisabeth verkrachtte terwijl de kinderen toekeken.
06 mei 2008 Volgens Sky News zadelt Fritzl zijn familie en slachtoffers op met een schuld van bijna 2 miljoen euro.
07 mei 2008 Advocaten Christoph Herbst en Eva Plaz staan de getroffen familie bij.
07 mei 2008 Christiane Burkheiser van het Openbaar Ministerie verhoort Fritzl.
08 mei 2008 Fritzls doopceel wordt gelicht door zijn advocaat Rudolf Mayer.[17]
09 mei 2008 Fritzls voorlopige hechtenis wordt met een maand verlengd.
13 mei 2008 Na de Pinksterdagen wordt onderzocht of Fritzl gas, water en elektriciteit alleen aangelegd kan hebben.
14 mei 2008 Dr. Adelheid Kastner van het Openbaar Ministerie begint onderzoek naar toerekeningsvatbaarheid van Fritzl.[18]
19 mei 2008 De politie voert schreeuwtesten uit in de kerker om te kijken of onderhuurders van Fritzl en buren geluiden uit de kelder hadden kunnen horen.
23 mei 2008 Christiane Burkheiser van het Openbaar Ministerie verhoort Fritzl nogmaals uitvoerig. Fritzl is coöperatief en geeft technische informatie over de kelder.
06 jun 2008 Fritzls voorlopige hechtenis wordt door het Openbaar Ministerie met nog twee maanden verlengd.
07 jun 2008 Andrea Humer wordt genomineerd tot rechter in de zaak-Fritzl.
24 jun 2008 Elisabeth Fritzl blijkt nog niet in staat te zijn om haar vader in een rechtszaak te confronteren.[19]
11 jul 2008 Het verhoor van Elisabeth Frizl is officieel van start gegaan.[20][21][22]
17 jul 2008 De volwassen kinderen van Elisabeth, Kerstin en Stefan, zullen waarschijnlijk weigeren te getuigen.[23] Dit betekent dat de zwaarste aanklachten vermoedelijk niet te bewijzen zullen zijn. Josef Fritzl kan onder Oostenrijks recht slechts voor één daad worden berecht; voor vrijheidsberoving kan hij hooguit tot tien jaar worden veroordeeld. De aanklacht voor verkrachting, die tot 15 jaar cel zou kunnen leiden, berust uitsluitend op de getuigenis van zijn dochter Elisabeth. De minderjarige kinderen mogen volgens Oostenrijks recht niet getuigen.
02 aug 2008 Woordvoerder OM Gerhard Sedlacek onderzoekt of Fritzl vervolgd kan worden vanwege slavernij.
12 nov 2008 Justitie veronderstelt dat Fritzl de tweelingbroer van Alexander vermoord heeft.
18 mrt 2009 Fritzl bekent ook moord en wederrechtelijk vrijheidsberoving. Eerder bekende hij al verkrachting en incest. Hij zegt spijt te hebben van zijn daden.[24]
19 mrt 2009 Na nog geen vier uur beraad verklaart de jury Fritzl unaniem schuldig. Hij wordt veroordeeld tot levenslang en TBS.[25]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b Fritzl vindt zichzelf geen monster, NU.nl, 7 mei 2008
  2. Oostenrijker bekent opsluiten dochter, NOS journaal, 28 april 2008
  3. (en) The lucky Fritzl daughters, Daily Mail, 5 mei 2008
  4. (en) Doctor's one man campaign that exposed the truth, The Daily Telegraph, 11 mei 2008
  5. a b Fritzl maakte jaren plannen voor horrorkelder, NU.nl, 5 mei 2008
  6. (de) Fritzl-Keller "für immer verschlossen", noe.ORF.at, 3 juli 2013
  7. (en) Josef Fritzl's dungeon family speak of joy of being free, Daily Mirror, 14 mei 2008
  8. (en) Josef Fritzl's children to return to school, Daily Mirror, 28 mei 2008
  9. (en) Josef Fritzl's daughter Kerstin woke to Robbie Williams, The Daily Telegraph, 12 juni 2008
  10. (en) Josef Fritzl may have attacked wife's sister, The Age, 30 juli 2008
  11. Fritzl al sinds 1967 bekend bij politie, NU.nl, 2 mei 2008
  12. (en) Doctor found note from victim , BBC News, 29 april 2008
  13. (en) Daughter Kerstin wakes from coma, Daily Mirror, 27 mei 2008
  14. (en) Austria Cellar daughter awakes from coma, The Independent, 10 juni 2008
  15. (en) Kerstin reunited with mum for the first time, Daily Mirror, 10 juni 2008
  16. Josef Fritzl dreigde zijn kinderen met vergassing, BN DeStem, 2 mei 2008
  17. (de) Fritzl plande zijn daden lang van tevoren, Der Spiegel Online Panorama, 8 mei 2008
  18. (de) Noch nie ein Monster begutachtet, Der Stern, 29 mei 2008
  19. Elizabeth niet klaar voor confrontatie, De Telegraaf, 24 juni 2008
  20. Fritzl stapelgek dochter verhoord, De Telegraaf, 11 juli 2008
  21. (de) Inzest-Opfer sagt über Gefangenschaft aus, Der Stern, 11 juli 2008
  22. (en) Sex dungeon mum speaks out for the first time, Daily Star, 12 juli 2008
  23. (en) Josef Fritzl's children may refuse to testify against their father, The Times, 18 juli 2008
  24. Fritzl geeft moord op baby toe, NU.nl, 18 maart 2009
  25. Fritzl veroordeeld voor moord, NU.nl, 18 maart 2009