5e eeuw v.Chr.

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Overzicht van de jaren in en rond de 5e eeuw v.Chr.
Jaren 00 509 508 507 506 505 504 503 502 501 500
Jaren 90 499 498 497 496 495 494 493 492 491 490
Jaren 80 489 488 487 486 485 484 483 482 481 480
Jaren 70 479 478 477 476 475 474 473 472 471 470
Jaren 60 469 468 467 466 465 464 463 462 461 460
Jaren 50 459 458 457 456 455 454 453 452 451 450
Jaren 40 449 448 447 446 445 444 443 442 441 440
Jaren 30 439 438 437 436 435 434 433 432 431 430
Jaren 20 429 428 427 426 425 424 423 422 421 420
Jaren 10 419 418 417 416 415 414 413 412 411 410
Jaren 00 409 408 407 406 405 404 403 402 401 400
Jaren 90 399 398 397 396 395 394 393 392 391 390

De 5e eeuw v.Chr. (van de christelijke jaartelling) is de 5e periode van 100 jaar, dus bestaande uit de jaren 500 tot en met 401 v.Chr. De 5e eeuw v.Chr. behoort tot het 1e millennium v.Chr.

Belangrijke gebeurtenissen in de 5e eeuw v.Chr.[bewerken]

Oosten
  • Het Perzische Rijk staat in deze tijd op het toppunt van zijn macht. De Achaemeniden heersen over een gebied dat reikt van Egypte tot aan de Indus.
  • Het Joodse volk raakt in ballingschap te Perzië. Het joodse meisje Hadassa trouwt met koning Xerxes. Als koningin Esther voorkomt zij de uitroeiing van de joden. Dit wordt nog jaarlijks herdacht in het Lotenfeest.
Middellandse zee
  • Na de verovering van Fenicië door de Perzen omstreeks 500 v.Chr. wordt de maritieme en commerciële invloed van Fenicië minder en wordt haar rol als handelaar in de Middellandse Zee overgenomen door Carthago en de Griekse stadstaten.
Hellas
  • Om zich in de toekomst beter tegen Perzië te kunnen verdedigen, sluiten de bevrijde stadstaten en eilanden in 477 v.Chr. een verbond met Athene: de Delisch-Attische Zeebond. Elk lid moet geld of schepen leveren; het geld wordt eerst bewaard op het eiland Delos en later in Athene.
  • De Eerste Peloponnesische Oorlog (460 v.Chr. - circa 445 v.Chr.) wordt uitgevochten tussen Sparta als de leiders van de Peloponnesische Bond en Sparta's andere bondgenoten, met name Thebe, en de Delische Bond geleid door Athene met de steun van Argos. Deze oorlog bestaat uit een reeks van conflicten en kleine oorlogen, zoals de Tweede Heilige Oorlog. Er zijn verschillende oorzaken voor de oorlog, inclusief de bouw van de Atheense lange stadsmuren, het overlopen van Megara en de afgunst van Sparta bij het groeien van het Atheense Rijk.
  • Pas in 448 v.Chr. wordt er vrede met Perzië gesloten. Daarna breekt er een oorlog uit tussen Athene en Sparta, die in 445 v.Chr. eindigt met de wederzijdse erkenning van de Peloponnesische Bond onder leiding van Sparta en de Delisch-Attische Zeebond onder leiding van Athene. Maar korte tijd later volgt de Peloponnesische Oorlog (431-404 v.Chr.) tussen Athene en Sparta, een strijd die uitloopt op een Atheense nederlaag en zo een einde maakt aan de Atheense hegemonie.
  • De tijd van Perikles is de "Gouden Eeuw" van Athene; na de Perzische Oorlogen beleeft het geestesleven er zijn hoogste ontplooiing.
Cultuur
Europa


Wetenschap
filosofie en levensbeschouwing
  • Stromingen van de Presocratische filosofie, zoals de Atomisten en de Abdenieten
  • Gedurende 45 jaren reist Gautama Boeddha door de staten van Noord-India. Hij wordt een zeer gerespecteerde spirituele leider. De koningen van de twee grootste staten (Kosala en Magadha) worden zijn discipelen, net als vele anderen uit alle lagen van de bevolking. Veel mensen besluiten monnik (bhikkhu) of non (bhikkhuni) te worden in de monastieke orde (de Sangha) van de Boeddha.
Zeevaart
  • Een Carthaagse expeditie onder leiding van Hanno exploreert de Atlantische kust van Afrika, vermoedelijk tot aan de Golf van Guinee . Zij slagen er ook in om rond Afrika te varen volgens Herodotus, die verhaalt over een Fenicische expeditie die langs de Rode Zee wordt gezonden door farao Necho II van Egypte. Zij komen na drie jaar terug aan via de Zuilen van Hercules.
  • Necho II laat tijdens de Saïtische Renaissance volgens Herodotus de Feniciërs om Afrika heenvaren nadat zijn pogingen om een kanaal te graven tussen de Middellandse Zee en de Rode Zee mislukt zijn.
Innovatie

Belangrijke personen uit de 5e eeuw v.Chr.[bewerken]