Jaïnisme

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Jaïnvlag door Jaume Ollé met swastika of svastika. Het heiligste jaïnsymbool is de rechtswijzende swastika. Jaïngelovigen hebben de gewoonte om van losse rijstkorrels swastikasymbolen te maken rond het altaar van hun tempel. Linkswijzende swastika's, zoals die in het boeddhisme, worden in de jaïnreligie niet gebruikt. Het swastikasymbool is sinds 3000 v.Chr. in India in gebruik.

Het jaïnisme, dat traditioneel als Jain Dharma (Sanskriet: जैन धर्मः) bekendstaat, is een oude Indiase religie die sinds vroege tijden als onafhankelijk geloof en filosofie geldt. Het belangrijkste geschrift is de Tattvartha Sutra. Jaïnisme is van begin af belangrijk geweest voor de Indiase cultuur en had invloed op de Indiase filosofie, kunst, architectuur, wetenschappen en politiek en heeft ook bijgedragen tot het geweldloze Indiase onafhankelijkheidsstreven van Mahatma Gandhi.

Aanhangers[bewerken]

Met ongeveer 8 tot 10 miljoen aanhangers, is het jaïnisme een van de kleinste belangrijke wereldreligies. Er zijn ongeveer 6000 jaïnische nonnen en 2500 jaïnische monniken - de meeste monniken en nonnen zijn lid van Shvetambar. De grootste aanhang woont in het Indiase gebied de Punjab, vooral in de stad Ludhiana. Er waren ook veel jaïnisten in Lahore (de historische hoofdstad van de Punjab) en andere steden vóór de Verdeling van 1947 in India en Pakistan. Velen verhuisden toen naar het Indiase deel van Punjab. In India hebben de volgelingen van het jaïnisme de familienaam Jain. Als iemand van buiten de geloofsgemeenschap toetreedt, verandert hij zijn familienaam in Jain. Jaïnisten zullen er alles aan doen om hun kinderen met geloofsgenoten te laten trouwen. In Wilrijk, een deelgemeente van Antwerpen, is de grootste jaïntempel buiten India gebouwd, welke in augustus 2010 in gebruik genomen is.

Ontstaan en varianten[bewerken]

In dit deel van het heelal, in de huidige halve cyclus van tijd, wordt de filosofie verondersteld voor het eerst aan het mensdom door Heer Rishabha gegeven te zijn. De leer is gebaseerd op het onderwijs van "heer" Mahavira (599 - 527 v.Chr.). Het jaïnisme leert dat de jaïnistische filosofie een inzicht in en een codificatie van eeuwige universele waarheden is, die af en toe onder het mensdom vergeten raken, maar later door het onderwijs van mensen weer verschijnen aan degenen die verlichting of alwetendheid (Keval Gnan) hebben bereikt. Het jaïnisme kent twee belangrijke varianten: Digambar en Shvetambar.

Overzicht van de leer[bewerken]

Eerbied voor het leven[bewerken]

Het jaïnisme leert dat elk levend wezen een individuele en eeuwige ziel is die van zijn eigen acties de oorzaak is. Jaïnisten zien hun geloof als het onderwijzen om te denken en te handelen op een manier die de geestelijke aard van elk leven eerbiedigt. Jaïnisten hebben respect voor alle levende wezens. Daarom vegen ze het pad waarop ze lopen van tevoren schoon met een bezem om de kans dat ze een dier vertrappen te minimaliseren.

Voedingswetten[bewerken]

Als deel van haar houding tegen geweld, gaat het jaïnisme verder dan vegetarisme in die zin dat het jaïnistisch dieet ook de meeste wortelgroenten uitsluit (omdat je hiermee belemmert dat de plant verder groeit) en bepaald ander voedsel dat wordt verondersteld onnodig nadelig te zijn voor levende wezens. Jaïnisten eten, drinken en reizen niet na zonsondergang. Het is derhalve voor een jaïnist erg moeilijk om te reizen en daarbij de zeer ingewikkelde voedingswetten na te leven.

Geen Schepper[bewerken]

Jaïnisten zien God als een onveranderlijk teken van de zuivere ziel. Dit teken is oneindige Kennis (Ananta Gnana), Waarneming (Darshan), Bewustzijn (Chaitanya) en Geluk (Sukh). Vandaar dat men zegt dat het jaïnisme een religieuze stroming is die geen concept van een schepper-God omvat. Het heelal zelf is eeuwig, zonder begin en ook zonder einde.

Kleding[bewerken]

Wanneer Svetambara Jains rituelen verrichten, dragen ze doeken, muhapatti, over hun mond en neus om te voorkomen dat er speeksel op teksten of heilige afbeeldingen valt. Het is onjuist te zeggen dat ze dit doen om te voorkomen dat ze insecten inademen.

Externe links[bewerken]

  • Het jainisme, Interdisciplinair Centrum Religiestudie & Interlevensbeschouwelijke Dialoog, KU Leuven
  • (en) Jaina Sutras