Bohdan Chmelnytsky

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Bogdan Chmelnitski
Standbeeld van Bogdan Chmelnitski in Kiev, gefotografeerd op de Dag van de Onafhankelijkheid 2009

Bohdan Zynovi Mychajlovytsj Chmelnytsky (Oekraïens: Богдан Зиновій Михайлович Хмельницький; Pools: Bohdan Zenobi Chmielnicki; Russisch: Богда́н Хмельни́цкий) (verm. Zjovkva, ca. 1595Tsjichirin, 6 augustus 1657) was een 17e-eeuws kozakkenleider. Hij stond aan het hoofd van de gewelddadige kozakkenopstand van 1648 (de Chmelnytsky-opstand), die gericht was tegen de Poolse adel én tegen de Asjkenazische Joden, waarvan er honderdduizenden het leven lieten. Dit soort pogroms werd in de twintigste eeuw een algemeen verschijnsel in de voormalige Sovjet-Unie, Polen en nazi-Duitsland, maar bestond al sinds de middeleeuwen.

De reden voor de opstand[bewerken]

Verbittering heeft waarschijnlijk een rol gespeeld bij de beslissing van Chmelnytsky om Oekraïne te ontdoen van Poolse en Galicische magnaten en joden. Poolse grondbezitters stelden vaak joodse rentmeesters aan om zoveel mogelijk winst te maken. Boeren werden lijfeigenen. In 1646 eigende een Poolse edelman het landgoed op van de kozakkenofficier Bohdan Chmelnytsky, pleegde een overval, doodde zijn jongste zoon en ontvoerde zijn bruid. Van het Poolse rechtssysteem verwachtte Chmelnytsky geen heil en hij ontkwam naar de kozakken. Zij kozen hem tot hetman ('hauptmann', hoofdman). Er werd een bondgenootschap met de Krim-Tataren gesloten en in 1648 begon de opstand tegen de Poolse repressie.[1] Zwaarder woog voor hem echter de ambitie om de heerser van Oekraïne te worden.

De stad[bewerken]

In het westen van Oekraïne, aan de rivier de Zuidelijke Boeg, in de historische regio Podolië, ligt de stad Chmelnytsky. Chmelnytsky werd gesticht in 1493 onder de naam Proskoeriv (Russisch: Proskoerov), maar werd in 1954 hernoemd ter ere van Bohdan Chmelnytsky.

Twee ridderorden[bewerken]

Bohdan Chmelnytsky is een nationale held in Oekraïne. De Sovjet-Unie en het onafhankelijke Oekraïne noemden een onderscheiding, de Orde van Bogdan Chmelnitski uit 1943 en de Oekraïense Orde van Bohdan Chmelnytskyj uit 1995, naar hem.

Referenties[bewerken]

P. Loobuyck, W. Van Herck, Levensbeschouwing. Module A, Universitas (2008), p. 5