Carnaval Aalst

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Praalwagen in 2010 met als thema de bibliotheek

Carnaval Aalst is een jaarlijks evenement in de Belgische stad Aalst. Het wordt telkens gevierd op de dagen voor Aswoensdag.

Geschiedenis[bewerken]

Het Aalsters carnaval ontstond in de middeleeuwen. Cavalcades vanaf 1851 werden nog niet georganiseerd door het stadsbestuur. Pas sinds 1923 telt men de vieringen. Vanaf dan organiseert het bestuur van de stad Aalst de stoet.

In 2004 op de nacht van carnavalszondag op maandag gebeurde er een drama: de wagen van Geloeif Me Goed brandde volledig uit. Ze moeten daarvoor een schadevergoeding van anderhalf miljoen euro betalen, of elk lid 50.000 euro. Dit bedrag liep zo hoog op, omdat omliggende bedrijven ook schade hadden. Dit was één van de grootste carnavalsdrama's uit de geschiedenis van Aalst carnaval.

Carnaval Aalst is vooral een straatgebeuren: de vierders dansen op de pleinen en trekken van het ene café naar het andere.

Sinds 2010 is het carnaval van Aalst opgenomen in de Lijst van meesterwerken van het orale en immateriële erfgoed van de mensheid van de UNESCO.

Raadszitting[bewerken]

Zaterdagavond voor carnaval grijpt in de grote zaal van het cultureel centrum De Werf een ludieke gemeenteraadszitting plaats, waar Prins Carnaval de sleutel van de stad ontvangt en de plaatselijke politici, meer bepaald het stadsbestuur, op het podium voor schut gezet worden. De zitting verloopt in het Aalsters dialect en is georganiseerd door een groep doorgewinterde carnavalisten in samenwerking met de stadsdienst 'evenementen', uiteraard zonder inspraak van de burgemeester en de schepenen.

Optochten[bewerken]

Het carnaval van Aalst begint op zondag en eindigt op de vastenavond.

Op zondag trekt de grote carnavalstoet door de straten. Jaarlijks komen hier tienduizenden mensen uit heel Vlaanderen op af. De deelnemende groepen komen sinds de jaren 1970 uitsluitend uit Aalst en maken jaarlijks nieuwe kostuums en nieuwe praalwagens. In de stoet rijden meer dan 100 wagens mee. De thema's die gebruikt worden zijn lokaal, nationaal en internationaal.

De zogenaamde 'losse groepen' doen niet mee aan de competitie en kunnen, doordat ze pas zeer laat hun onderwerp kiezen, inspelen op de actualiteit. Ze horen klein en wendbaar te zijn, om de stoet niet te hinderen. De losse groepen worden het peper en zout van de stoet genoemd omdat ze meer op spot en satire focussen dan op praal. Zij maken een onlosmakelijk deel van de stoet uit en zijn aldusdanig officieel erkend. De wagens en de vaste groepen worden beoordeeld door juryleden, die zich verspreid over de omloop opstellen. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen grote, middelgrote en kleine groepen. De groepen zijn verspreid over een A-, B- of C-indeling. Elke indeling heeft dus eerst een aantal 'kleine' groepen, daarna een kleiner aantal 'middelgrote' groepen om daarna af te sluiten met een nog kleiner aantal 'grote' groepen. Dit onderscheid ligt vooral in de lengte van de praalwagens. De grote groepen mogen maximum 50 meter wagenlengte bouwen, maar een 'kleine' groep mag gerust met 100 deelnemers aanwezig zijn. Kleine groepen zijn in Aalst eigenlijk al minstens even groot als wat men in de meeste andere carnavalsteden 'grote groepen' noemt.

Op maandag wordt de maandagstoet georganiseerd. De stoet, die eigenlijk dezelfde is als de zondagstoet, heeft toch zijn eigen sfeertje. Zo rijden de wagens helemaal niet meer op volgorde. 's Avonds worden de prijzen uitgedeeld aan de hand van de punten op zondag. Ook op maandag is er de jaarlijkse Bezemdans van de Aalsterse Gilles gevolgd door de alom bekende "ajuinenworp". De prins en de feestcomitéleden gooien vanop het balkon van het Stadhuis verpakt snoepgoed ter grootte van een ajuin uit over het volk. In een paar verpakkingen zitten nummers die overeenstemmen met verschillende prijzen waaronder het felbegeerde juweeltje (een gouden ajuintje ofwel de gaan ajoin genoemd in de volksmond). Dat juweeltje wordt jaarlijks door een ontwerper gemaakt en is dus uniek. 's Avonds wordt dan weer stevig gefeest op allerhande plaatsen in de stad, met de Grote Markt als place to be.

Dinsdag trekt de Stoet van de Voil Jeanetten door de stad. Hierin lopen mannen verkleed als vrouwen met als attributen een vogelkooi (voegelmoit) met een haring (eirink), valse borsten (tetten), korsetten (korseis), een bontjas (velle frak), een versleten paraplu (kapotte paraplie) en een kinderwagen (kinjerkoesj). Deze traditie komt voort uit de geschiedenis van Aalst. De arbeidersklasse was te arm om een prachtig carnavalskostuum te kopen of te maken. Daarom deden de mannen oude en versleten kledij van hun vrouw aan. In andere steden (Brussel, Gent, ...) is deze traditie samen met de carnavalviering verdwenen. De oudste, echte 'Voil Jeannet' van Aalst is Cyriel Troch (85) die vanaf 1937 Voil Jeannet is. 's Avonds vindt de traditionele popverbranding plaats waarmee het carnavalsfeest wordt afgesloten. Er wordt dan luid gefloten en geroepen om zolang mogelijk tijd te rekken, maar eens de pop vuur heeft gevat rolt er uit de ogen van menig Aalstenaar toch een traan. Nadien wordt opnieuw voor een derde keer stevig feest gevierd.

Sinds 1953 wordt elk jaar een prins Carnaval verkozen. Deze mag 3 dagen lang de stad overnemen tijdens de feestperiode. Ook de Keizer Carnaval speelt een belangrijke rol tijdens het feest. Kamiel Sergant is de 2de keizer van de stad en dit sinds 1969 tot 2014. Keizer wordt men door op zijn minst drie keer prins te worden en vooral door de verdienste voor carnaval Aalst.

Carnavalsgroepen[bewerken]

Kleine Groep Carnaval 2010
Carnaval 2009
Station Aalst tijdens het carnaval in 2010

Aalst telt verschillende carnavalsverenigingen.

Eirg 2013

Momenteel zijn er 84 groepen (zonder de losse & vaste groepen). De officiële groepen worden ingedeeld in 3 klassen: de 'kleine', 'middelgrote' en 'grote' groepen.

Kleine groepen
Groep Groep Groep Groep Groep
Ajoin De Profiteurs De Zwiejtzoel’n Mismiejsterd 't Es Om Zjiep - 't Es ter oever
Ajommoja De Saazers De Zwisjelmoizen Noig Venoin
Bedesterd De Schoitkitten Droeig Oeverboeft Wazakkermedoeng
Bekanst Op De Bolje De smauk es ter af Gekloetj Om en vedrom Wel Bestedj
Beplekt en Bespoeten De Sperrezjiekers Geloeif Mè Goed Schelmeroi Zwert Zat
Beplekt of Bezoepen Dest-Goe Schief Geschalotterd Schiefgoddeweg
De Brosselkeire De Tsjoepeneizen Gralek Grosj Steirk
De Melkmoilen De Vismooil’n Kledde Me Vel Stièndoeid
Denjer Enjeren De Zieke Zjieratten – Twiekierenniet Kompasje 't Es Na Of Noeit
De Poipeplekkers De Zoipers Lekken en Plekken 't Es Noig
Middelgrote groepen
Groep Groep Groep Groep
Beschomt De Steijnzoel’n Gestoikt/Minder es mier Zwert zat
De Droeve Apostelen De Toerenbiejoekes Krejeis Zwisj
De Loizemaanen De Zjieverleppen Lossendeirdeveirdeirdeir
De Popollekes De Zwiejtollekes Tisj
De Sjattrellen Drasj Wadesdavoriet
Grote groepen
Groep Groep Groep
Bjein Treizen De Snotneizen Possensje
De Lodderoeigen Eirg Schiefregt'oever
De Loge Gratietanders
De Matotten Lotjonslos
De Salongcarnavalisten Pertotal
Vaste groepen

Prins Carnaval, Het Ros Balatum, De Stopnoillekes + Stadsreuzen en De Aalsterse Gilles.

Keizer Kamiel en De Kamillekes deden voor het laatst mee in 2014.

De carnavalsgroep Lotjonslos bestond in 2012 50 jaar en is hiermee de oudste groep. Vanwege een halve eeuw kreeg het ook de titel "Koninklijk AKV Lotjonslos".

Sinds 2014 wordt de limiet op het aantal groepen terug opgeheven, waardoor er vanaf dan weer meer dan 70 groepen meedoen (63 zonder de vaste groepen).

Bloemencorso's

De groepen Beschomt, De Lodderoeigen en Possensje doen jaarlijks mee aan de bloemencorso van Blankenberge. Beschomt doet dit voor de 2de keer, Possensje al 4 keer en De Lodderoeigen zelfs al voor de 9de keer. In 2006 wonnen De Lodderoeigen, samen met een Mechelse groep.

Winnaars groepen[bewerken]

Jaartallen Kleine groepen Middelgrote groepen Grote groepen
2000 Kartasj Possensje Schiefregt'oever
2001 'T Es Na Of Noeit Vrièt De Lodderoeigen
2002 De Sjattrellen Vrièt Lotjonslos
2003 'T Es Na Of Noeit De Zwiejtollekes Eirg
2004 De Sjattrellen Vrièt De Lodderoeigen
2005 De Sjattrellen Vrièt Lotjonslos
2006 De Sjattrellen Vrièt Possensje
2007 De Sjattrellen Vrièt De Lodderoeigen
2008 De Sjattrellen Vrièt Schiefregt'oever
2009 De Sjattrellen De Zwiejtollekes Possensje
2010 De Zwiejtzoel’n De Loizemaanen De Lodderoeigen
2011 Beschomt Krejeis Possensje
2012 Geloeif Mè Goed De Steijnzoel’n De Lodderoeigen
2013 Bedesterd Beschomt Eirg
2014 De Zwiejtzoel’n Beschomt Possensje
2015 De Poipeplekkers Beschomt De Lodderoeigen

Aantal keer gewonnen sinds 2000[bewerken]

Carnavalsgroep Kleine Groepen Middelgrote Groepen Grote Groepen Huidige Categorie
Bedesterd 1 0 0 Klein
Beschomt 1 3 0 Middelgroot
De Lodderoeigen 0 0 6 Groot
De Loizemaanen 0 1 0 Middelgroot
De Poipeplekkers 1 0 0 Klein
De Sjattrellen 7 0 0 Middelgroot
De Steijnzoel'n 0 1 0 Middelgroot
De Zwiejtollekes 0 2 0 Middelgroot
De Zwiejtzoel'n 2 0 0 Middelgroot
Eirg 0 0 2 Groot
Geloeif Mè Goed 1 0 0 Klein
Kartasj 1 0 0 Gestopt
Krejeis 0 1 0 Middelgroot
Lotjonslos 0 0 2 Groot
Possensje 0 1 4 Groot
Schiefregt'Oever 0 0 2 Groot
'T Es Na Of Noeit 2 0 0 Klein
Vrièt 0 7 0 Gestopt

Prinsen[bewerken]

Prins Carnaval werd in Aalst voor de eerste maal verkozen in 1953.

Jaar Prinsen [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] Prinsennamen Jaar Prinsen Prinsennaam Jaar Prinsen Prinsennaam
1953 Robert Renoncourt (†1961) Kakelaki I 1978 Michel Cleemput (de "ongekroonde keizer") Michel I 2003 Chris Baeten Chris
1954 Frans "Fransky" De Boitselier (†1962) Mister Dancy 1979 Etienne Le Clair Enrico I 2004 Tom Vermeir Tommeken
1955 Frans "Fransky" De Boitselier (†) Don Juan 1980 Paul De Wever (†1999) Paul I (Polle Keipernoagel) 2005 Bart De Nijs Bart
1956 Frans "Fransky" De Boitselier (Keizer van 1952 tot 1962) (†) Graaf van Aalst 1981 Stefaan Vinck (†1999) Stefaan I 2006 Michel Picqueur Picqueur
1957 Marcel Henninck (†1989) Don Marco 1982 Jean-Pierre Timmermans Jempi I 2007 Klaus Gabrio Klaus (Klauskes Keiremis)
1958 Robert Waterschoot (†2012) Señor Alostino 1983 André Marcoen (†2015) Balou I 2008 Kenny D'Hondt Kenny
1959 Robert Waterschoot (†) Signor Carnavalosta 1984 Eddy Van Gyseghem Goebby I 2009 Jurgen Cooman Jurgen
1960 Louis Van Pottelbergh (†1993) Sir Orlandy 1985 Freddy Neirinckx Loeken Tatjen I 2010 Chris Boone Chris II
1961 Karel De Naeyer Karel I 1986 Patrick De Neve Patrick I 2011 Kristof Devos Kristof II
1962 Karel De Naeyer Karel I 1987 Paul Kinoo (†2010) Popoll 2012 Stephanie Daeleman Stephanie
1963 Kamiel Sergant Don Camillo 1988 Maurice De Smedt Maurice I 2013 Peter Van Nuffel Den Board
1964 Henri Arijs Hendrik I 1989 Frank Van Rijmenant Frank 2014 Werner Kinoo Werner II
1965 Jan Simon D'Hondt (†2002) Simon 1990 Kris De Poorter Kris I 2015 Joeri Mens Joeri (De Joe)
1966 Kamiel Sergant Kamiel I 1991 Michel Heck Michelleken 2016 Dennis De Wolf Dennis
1967 Jean-Paul De Boitselier (†1998) Jean-Paul 1992 Pascal Solemé Pascal I
1968 Kamiel Sergant (Keizer van 1969 tot 2014) Kamiel I 1993 Peter Vereecken Peter I
1969 Lucien Peirlinck Luc I 1994 Werner Kinoo Werner
1970 Jean-Paul De Boitselier (†) Jean-Paul 1995 Christophe Troch Kristof (De Floeren)
1971 Michel Cleemput Michel I 1996 Christiaan Van Vaerenbergh Chris I (Kris)
1972 Jacques "Jackie" D'Herde (†1983) Jackie I 1997 Dirk Van De Velde De Foef I
1973 Michel Cleemput Michel I 1998 Yves Van Den Bremt Den Bremt I
1974 Antoine Van der Heyden Antoine I 1999 Tony Swings Tony I
1975 Robert Van den Berghe (†) Bob I 2000 Bart Van den Neste Bart
1976 Johny Cooman Johny I 2001 Gary Van Overstraeten Gary
1977 Edy De Neve Edy 2002 Wim Delclef Wim

In 2012 werd voor het eerst in de geschiedenis een vrouw tot prins carnaval verkozen, omdat er geen andere kandidaten meer overbleven nadat Mil Arijs en Kevin Meert uit de strijd verdwenen. Voordien waren Christiane Destrooper in 1989 en Inge Rijdant in 2002 al eens kandidaat prins carnaval, maar zij raakten niet verkozen.[9]

Muziek[bewerken]

Rond het carnaval van Aalst bestaat een uitgebreide collectie van meer dan 3.250 carnavalsliederen, allemaal gezongen in het Aalsterse dialect. Zo'n drie maanden voor het carnaval gaat ook een speciale carnavalsradio in de ether: Ajoin Music. Die brengt 24 uur per dag carnavalsmuziek en zelfs de reclameblokken worden voor de gelegenheid in het Aalsters ingesproken. In 2014 bestaat Ajoin Music 10 jaar, en daarom gaat de radiozender starten met: Ajoin Music TV. Tevens kan men op het internet verschillende radio's vinden, zoals die van Digitale Regio Aalst. Op 22 november 2014 start een nieuwe editie van Ajoin Music met radiofrequentie 107.8 FM (Alleen voor Aalst en de gemeenten errond). Jaarlijks worden er ook cd's uitgebracht met campagneliedjes, stoetliedjes en andere liedjes in het Aalsters. De opbrengst hiervan gaat vaak naar goede doelen, carnavalsgroepen... Bekende cd's zijn onder meer die van: De Salongcarnavalisten, Muzikoilsjt, Lekken en Plekken, Porteplum, De Aalsterse Prinsencaemere...

Stadhuis[bewerken]

Jaarlijks wordt ook het stadhuis versierd. Het stadhuis speelt ook heel belangrijke rol tijdens carnaval, omdat er vanop het balkon de "ajoinenworp" plaatsvindt. Duizenden 'snoep'ajuintjes(uien) worden dan rond gesmeten. Hierbij vallen prijzen te winnen, waaronder een gouden met diamanten versierd ajuintje. In 2013 besloot men de oude decoratie van het stadhuis weg te halen omdat deze versleten was, en er een soort poppentheater van te maken. Dit poppentheater speelt om het uurtje als de muziek van het belfort weerklinkt. Men ziet dan drie personen verschijnen onder het doek die op de Aalsterse muziek dansen: Eerst Kamiel Sergant, dan een Aalsterse Gilles (oilsjterse gilles) en als laatste de voil jeanet.

Voil jeanet[bewerken]

Een voil jeanet (vuile janet) is één van de belangrijkste kenmerken van Aalst Carnaval. Een voil jeanet is een man die zich verkleedt in een vrouw. Op dinsdag is er altijd een Voil Jeanettenstoet. Tijdens de stoet is bijna alles toegelaten, op gebruikte tampons... na, wat vroeger wel kon. Vandaar zegt men nu de "proepere voil jeanet". De voil jeanet vindt zijn oorsprong bij de industriële revolutie, toen de arbeiders geen geld hadden om zich te verkleden en de oude kleren van hun vrouwen aantrokken. De typische attributen van een voil jeanet zijn een vogelkooi (voegelmoit), een kinderwagen (kinjerkoesj), een bontjas (vellen frak) en een droge haring (gedroeigden eirink).

Carnaval en sport[bewerken]

Het is een traditie dat jaarlijks in Aalst sportploegen rond carnaval een carnavalsmatch geven, waarvan Crelan Okapi Aalstar en SC Eendracht Aalst de bekendste voorbeelden zijn. Deze geven altijd veel sfeer en worden meestal gewonnen door de thuisploeg. Er worden carnavalsliedjes gedraaid en de prins carnaval treedt ook op. Verder schrijft men ook supportersliedjes in het dialect, waarbij die van Kamiel Sergant het meest bekend zijn. Iejndracht veroit is het bekendste liedje.

Trivia[bewerken]

  • De carnavalsgroep Vrièt schreef zijn naam op 2 manieren: zowel Vrièt als Vriét.
  • AKV Lotjonslos bestond in 2012 50 jaar en mag hierdoor de titel koninklijk dragen. Het werd tot nu toe 23 keer eerste, 15 keer tweede en 8 keer derde.

Externe links[bewerken]

Voetnoten[bewerken]

  1. Digitale Krantenarchief - D.A.D.D. vzw / Stadsarchief Aalst
  2. Prinsen doorheen de jaren www.carnaval.oilsjt.be
  3. Ajoin-Pedia
  4. De Gazet van de Carnavalist, december 2014
  5. Aalsterse Prinsencaemere
  6. carnaval aalst foto- en videoblog
  7. Carnavalslintjes
  8. Na de heisa: kandidaten Prins Carnaval verzoenen zich Het Nieuwsblad, 22/01/2016
  9. Aalst krijgt eerste prinses ... en noemt haar prins Het Nieuwsblad, 19/10/2011