Emmertarwe

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Emmertarwe of Tweekoren
Emmertarwe
Emmertarwe
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: Eenzaadlobbigen
Clade: Commeliniden
Orde: Poales
Familie: Poaceae (Grassenfamilie)
Onderfamilie: Pooideae
Geslachtengroep: Triticeae
Geslacht: Triticum (Tarwe)
Soort
Triticum dicoccum
Schrank (1789)
Triticum dicoccum.jpg
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Emmertarwe, emmer of tweekoren (Triticum dicoccum, synoniem: Triticum turgidum subsp. dicoccon) is een tetraploïde tarwesoort, met wilde en gecultiveerde varianten. Er zijn winteremmertarwe en zomeremmertarwe rassen. De genoomsamenstelling van de emmertarwe is AABB. De voorouder is de wilde emmer (Triticum dicoccoides). Emmertarwe is de oervader van durum (Triticum durum) en kamut (Triticum turgidum) en is historisch gezien de belangrijkste tarwesoort. Bij vele opgravingen in het Midden-Oosten en in Europa zijn resten van deze tarwesoort gevonden. De gedomesticeerde emmertarwe werd al vanaf 7000 v.Chr. verbouwd in onder meer Egypte. Ook is het een van de planten die ruwweg zo'n 2000-3000 jaar geleden in Nederland werden verbouwd op de zogenaamde raatakkers, ook wel bekend als 'celtic fields'[1].

Voor de Tweede Wereldoorlog werd emmertarwe nog verbouwd in Duitsland, in Thüringen en Zuid-Duitsland. In Noordbeieren in de omgeving van Coburg wordt weer emmertarwe verbouwd[2] voor onder ander de bereiding van emmerbier. Ook in Nederland komen proefprojecten met emmertarwe voor zoals in de Haarlemmermeer. Op grotere schaal wordt het alleen nog geteeld in Ethiopië, Turkije en Syrië, waar de soort ook in het wild voorkomt.

Emmertarwe kan 2 m lang worden. De oortjes zijn groot en gewimperd. Het tongetje is middelgroot en stompgetand. Het aartje heeft aan het onderste kroonkafje een enkele centimeters lange kafnaald en twee bloempjes. De korrels worden strak door de kafjes omsloten, daarom moet emmertarwe voor het vrijmaken van de korrels gepeld worden. Emmertarwe legert gemakkelijk.[3]

De graanvrucht is vrij klein en de opbrengst per ha laag, maximaal 2.500 kg per hectare [4].

Vanwege het lage glutengehalte is emmertarwe alleen geschikt voor de broodbereiding met koud rijzen en zuurdesem. Het brood is licht notig en vochtig[5]Met warm rijzen is geen brood te bakken[6]. Deze tarwesoort kan ook als smaakstof voor volkorenbrood worden gebruikt[7].

Graankorrels en pakjes (waarin de graankorrels) van bruinkafzomeremmertarwe
Emmertarwekorrels
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten, via archive.org
  2. http://www.vg-ahlstadt.de/
  3. Christina Niggemann, Emmer und Einkorn: Botanik und Qualität mit Berücksichtigung und Auswertung von gezielten Evaluierungsversuchen, Hochschule für Wirtschaft und Umwelt Nürtingen-Geislingen, 4. Auflage, Nürtingen, 2003
  4. Oergraan emmertarwe terug bij de bakker
  5. Oergraan emmertarwe terug bij de bakker
  6. Emmer
  7. Emmertarwe geschikt voor bier brood en pasta