Engelse Gemenebest

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Commonwealth of England
 Koninkrijk Engeland
 Koninkrijk Schotland
 Koninkrijk Ierland
 Ierse Katholieke Confederatie
1649 – 1660 Koninkrijk Engeland 
Koninkrijk Schotland 
Koninkrijk Ierland 
Flag of the Commonwealth (1649-1651).svg Coat of Arms of the Commonwealth of England.svg
(Details) (Details)
Motto
PAX QUÆRITUR BELLO
Kaart
Commonwealth of England (1649 to 1653).png
Algemene gegevens
Hoofdstad Londen
Oppervlakte 130,395 km²
Talen Engels
Munteenheid Pond sterling
Regering
Regeringsvorm Republiek
Legislatuur Rompparlement

Het Engelse Gemenebest (Engels: Commonwealth of England) was een republikeins bestuur van Engeland en Wales, samen met alle kolonies en Kroonbezittingen van de periode. Al snel breidde het zich echter uit tot geheel Groot-Brittannië en Ierland. Het bestuursorgaan van het gemenebest, het 'Rump Parliament', was een selectie uit het Long Parliament waar alle aanhangers van Karel I uit waren verwijderd.

Gemenebest van Engeland (1649-1653)[bewerken | brontekst bewerken]

Rump Parliament[bewerken | brontekst bewerken]

Na de Engelse Burgeroorlog en de terechtstelling van koning Karel I van Engeland bleef het Rump Parliament in functie. Op 14 februari 1649 duidde het parlement een Staatsraad aan als uitvoerend orgaan. Op 19 mei 1649 passeerde de belangrijke Act Declaring and Constituting the People of England to be a Commonwealth and Free-State[1]. De wet verklaarde dat Engeland voortaan een Gemenebest en Vrijstaat was. Het parlement was de hoogste autoriteit van de natie. Ze zouden officieren en ministers aanduiden onder hun gezag. De monarchie en het Hogerhuis werden afgeschaft. De echte macht berustte echter bij het New Model Army. In de strijd tussen parlement en leger was het leger dominant.

Assembly of Saints[bewerken | brontekst bewerken]

Protectoraat (1653-1659)[bewerken | brontekst bewerken]

Het gemenebest werd in 1653 overgenomen door Oliver Cromwell, die zich aanduidde als Lord Protector en de absolute macht over het Gemenebest overnam. Deze staatsvorm staat bekend in de Engelse geschiedenis als het Protectoraat. In 1658 stierf Cromwell en diens zoon Richard Cromwell volgde hem op. Hij regeerde acht maanden en op verzoek van het leger gaf hij hen de macht.

Restauratie[bewerken | brontekst bewerken]

In de eerste week van mei besloten de officiers van het leger om het Rump Parliament terug te installeren.[2] Later werd door een meerderheid het koningschap toch als de meest geschikte staatsvorm gezien, en daarom werd Karel II van Engeland uitgenodigd om terug te keren. Dit betekende het einde van het Gemenebest en de Restauratie van de Stuarts.

Werken van of over dit onderwerp zijn te vinden op de pagina Act Declaring and Constituting the People of England to be a Commonwealth and Free-State op de Engelstalige Wikisource.