François Villon

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Niet te verwarren met de Franse politicus François Fillon.
François Villon
François Villon door Marius van Beek  Utrecht
François Villon door Marius van Beek
Utrecht
Algemene informatie
Geboren ca. 1431, Parijs
Overleden ca. 1463
Land Frankrijk
Werk
Jaren actief 1452-1463
Genre Poëzie
Bekende werken Ballade des pendus, Le Grand Testament
Lijst van Franstalige schrijvers
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

François Villon, Parijs(?) 1431 – in of na 1463, was een Franse dichter, dief en landloper, vagabond. Villon is de beroemdste dichter uit Frankrijk van de late middeleeuwen. Hij was de schrijver van onder andere Ballade des pendus, De ballade der gehangenen.

Biografie[bewerken]

De werkelijke naam van Villon is zeer waarschijnlijk François de Montcorbier, ook bekend als François des Loges. De naam Villon heeft hij mogelijk van zijn voogd overgenomen, Guillaume de Villon, die Villon in huis nam nadat zijn moeder na het overlijden van zijn vader hem aan diens zorgen overliet. Guillaume de Villon was kapelaan van Saint-Benoit-le-Bestourne een kerk in het Quartier Latin in Parijs en docent canoniek recht. François Villon studeerde kunsten en letteren aan de Universiteit van Parijs. Hij studeerde in 1452 af en werd waarschijnlijk klerk op een notariskantoor.

In 1455 ontvluchtte Villon Parijs toen hij op het amoureuze pad een concurrent had verwond, een priester, die de volgende dag stierf. Villon kreeg gratie, maar pleegde rond Kerstmis 1456 een inbraak in het College van Navarra. Opnieuw verliet hij Parijs.

Rond 1460 was hij in dienst van Charles d'Orléans. Hij kwam wegens diefstal uit de kathedraal in de kerker van het bisschoppelijk paleis in Meung-sur-Loire terecht. Koning Lodewijk XI verleende hem gratie. In 1462 was hij terug in Parijs, maar na allerlei verwikkelingen werd hij uit de stad verbannen.

De bekendste werken van Villon zijn grotendeels autobiografisch. Hij schreef Testaments en zijn Ballade des Pendus mogelijk terwijl hij in de gevangenis zat. Zijn dichtregel

"Mais où sont les neiges d'antan?"
— Villon in Ballade des Dames du temps jadis

wordt nog steeds over de hele wereld geciteerd. Deze zin wordt vooral gebruikt om weemoed aan te duiden. Het citaat is bijvoorbeeld te vinden in de roman Eva (1927) van Carry van Bruggen.

In 1462 schreef Villon het volgende over zichzelf, als grafschrift toen hij werd veroordeeld:

Je suis Françoys, dont il me poise
Né de Paris emprès Pontoise,
Et de la corde d'une toise
Sçaura mon col que mon cul poise.

De letterlijke vertaling van dit kwatrijn luidt:

Ik ben François, wat me bedrukt,
Geboren in Parijs bij Pontoise,
En door het touw van een el lang
zal mijn hals het gewicht van mijn achterste te weten komen.

Zijn gedichten worden nog steeds, al dan niet vertaald, ten gehore gebracht. In 1965 ontving Ernst van Altena de Martinus Nijhoff Vertaalprijs voor zijn vertaling van het complete werk van Villon.

Uitgaven in Nederland[bewerken]

  • (fr) JF van Royen. Œuvres de François Villon. Le lais, le testament et ses ballades, 1926
  • (fr) AAM Stols. Les oeuvres de Françoys Villon. Les lais. Le testament. Poésies diverses. Le jargon, 1929 en 1942[1]
  • (fr) AA Balkema. Les oeuvres de Françoys Villon. Les lais. Le testament. Poésies diverses. Le jargon, 1945

Literatuur[bewerken]

Vertalingen[bewerken]

  • E van Altena, vertaler: Ik ben Francois wiens naam zo bont is. Balladen van Francois Villon. 1986
  • W De Cock, vertaler en illustrator: Françoys Villon, 1431 - 1463.... , 1998. Leuven
  • K.J.A. Janson, vertaald en ingeleid: Francois Villon, Het grote testament, Spectrum, Utrecht, 1961

Studies[bewerken]

  • (fr) P Champion. François Villon, sa vie et son temps, 1933. Parijs, 2 delen
  • (fr) I Siciliano. François Villon et les thèmes poétiques du moyen âge, 1934.
  • PM Maas. François Villon: rover, moordenaar en dichter, 1961. Utrecht en Antwerpen
  • (fr) J Dufournet. Recherches sur le Testament de François Villon, 1971-1973. Parijs, 2 delen
  • (fr) J Dufournet. Nouvelles recherches sur Villon, 1980. Parijs
  • (fr) J Dufournet. Dernières recherches sur Villon, 2008. Parijs
  • (fr) J Favier: François Villon, 1982. Parijs
  • (fr) J Koopmans en P Verhuyck. Sermon joyeux et Truanderie, Villon-Nemo-Ulespiègle, 1987. Amsterdam
  • (fr) Paul Verhuyck. Villon et les neiges d'antan, 1993.
ter ere van 500 jaar druk van het Testament van Villon, onder redactie van J Dérens, J Dufournet en M Freeman, Parijs
  • (en) M Freeman en HJM Taylor. Villon at Oxford, The Drama of the Text, 1999. Amsterdam en Atlanta

Bibliografieën[bewerken]

  • (en) RD Peckham. François Villon. A Bibliogaphy, 1990. New York
Peckham werkt deze bibliografie regelmatig op de site van zijn Société François Villon, in 2004 waren er al 20 delen bijgekomen.
  • (de) R Sturm. François Villon. Bibliographie und Materialen 1489-1988, 1990. München, London, New York en Parijs, 2 delen

Romans over Villon[bewerken]

  • A Boni. Een provo genaamd François Villon, 1970. Antwerpen
  • A Boni. François Villon, De Feniks en zijn as, 1983. Leuven
  • J Erskine. Het korte uur van François Villon.

Muziektheater[bewerken]

  • E Ferdinand. Dichters, 2005. over de levens van François Villon en Charles d'Orléans.


  1. DBNL. Verzamelde gedichten(1990)–Martinus Nijhoff, 1916. blz 419