Fraters van Tilburg

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
De begraafplaats van de Fraters van Tilburg (mei 2010)

De Congregatie van Onze Lieve Vrouw, Moeder van Barmhartigheid, (Latijn: Congregatio Fratrum Beatae Mariae Virginis Matris Misericordiae, of korter: Congregatio Matris Misericordiae, afkorting C.M.M.), beter bekend als Fraters van Tilburg, is een rooms-katholieke broedercongregatie. De congregatie is vooral bekend om haar rol in het (speciaal) onderwijs.

Geschiedenis[bewerken]

Deze congregatie werd in 1844 opgericht in 's-Hertogenbosch door Mgr. Joannes Zwijsen (1794-1877), toen bisschop-coadjutor van het bisdom 's-Hertogenbosch. De congregatie houdt zich bezig met onderwijs en opvoeding van doven, blinden, wezen en verlaten kinderen, en verder met verpleging en missiewerk.

Betekenis voor het onderwijs[bewerken]

De Fraters van Tilburg hebben zich bijzonder ingezet voor het katholiek onderwijs in Nederland. Niet alleen stichtten zij vele scholen, maar zij ontwikkelden ook zelf onderwijsmethodes. Generaties schoolkinderen leerden en leren lezen aan de hand van de methode Veilig leren lezen van frater Caesarius Mommers, de leesvader van Nederland. De beschikking over een eigen drukkerij en later uitgeverij speelde hierbij een grote rol. Het fonds van deze uitgeverij is overgegaan in de verzelfstandigde Uitgeverij Zwijsen. De verzameling voorwerpen over de geschiedenis van het schrift die een van de fraters bijeenbracht vormde de basis van het Tilburgse museum Scryption.

De fraters hebben verder een belangrijke rol gespeeld in het onderwijs, de dovenzorg en de missie in Suriname en de Nederlandse Antillen. In het archief van het fraterhuis aan de Gasthuisring te Tilburg bevindt zich veel materiaal over deze activiteiten, onder andere een doctoraalscriptie aan de universiteit van Utrecht over het onderwijs in Suriname.[1] Daaruit blijkt dat de Fraters naast de oriëntatie op Nederland ook aan heemkunde deden, waarvoor ze eigen methoden ontwikkelden o.a. op het gebied van aardrijkskunde , biologie en geschiedenis. In Suriname hebben de laatste fraters in 1982 het onderwijs verlaten. Oud-president Ronald Venetiaan heeft bij de Fraters op school gezeten, evenals Stuart Robles de Medina, vervaardiger van het beeld van premier Pengel, Anton de Kom, Desi Bouterse en Lou Lichtveld, schrijver en politicus.

De fraters buiten Nederland[bewerken]

In België waren er lange tijd vestigingen in Zonhoven, Hasselt, Lanaken, Houthalen en Maaseik. Nu is er nog slechts één verblijfplaats voor de twintig resterende Fraters van Tilburg, namelijk in Zonhoven. In Nederland vestigden zij zich op vele tientallen plaatsen, speciaal in Noord-Brabant, onder meer in de late negentiende eeuw in Deurne aan de Visser, waar zij een school voor katholiek onderwijs aan jongens stichtten. De fraters zijn momenteel vooral actief in Indonesië, Namibië, Kenia en Brazilië.

Beweging van Barmhartigheid[bewerken]

Vanuit de Fraters van Tilburg is de Beweging van Barmhartigheid ontstaan, die de spiritualiteit van Vincentius a Paulo en Franciscus van Sales waarop hun stichter zich oriënteerde, ook voor deze tijd vorm wil blijven geven.

Zie ook[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • J.P.A. van Vugt, Broeders in de katholieke beweging. De onderwijsactiviteiten van vijf Nederlandse onderwijscongregaties van broeders en fraters, 1840-1970 (dissertatie Nijmegen 1994).
  • Hans Strootman, Onderwijzen in een plurale samenleving, doctoraalscriptie Utrecht 1988 (exemplaar in KITLV Leiden).

Externe links[bewerken]