Gene Wilder

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Gene Wilder
Gene Wilder in 2007
Gene Wilder in 2007
Algemene informatie
Volledige naam Jerome Silberman
Geboren 11 juni 1933
Overleden 29 augustus 2016
Land Verenigde Staten
Werk
Jaren actief 1961-2003
Beroep film- en theateracteur, komiek
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

Gene Wilder, eigenlijke naam Jerome (Jerry) Silberman (Milwaukee (Wisconsin), 11 juni 1933Stamford, Connecticut, 29 augustus 2016), was een Amerikaanse theater- en filmacteur, komiek en regisseur. Hij werd in 1969 genomineerd voor een Oscar voor zijn bijrol als Leo Bloom in The Producers en in 1975 voor die voor 'beste bewerkte script' als co-schrijver (samen met Mel Brooks) van Young Frankenstein.

Levensloop[bewerken]

Wilder, een kind van Joods-Russische immigranten, studeerde toneel aan de Universiteit van Iowa en volgde daarna de Bristol Old Vic Theatre School in Engeland. Na in militaire dienst te zijn geweest, leerde hij met een beurs verder bij een studio en had daarnaast allerlei bijbaantjes. Hij begon met acteren in zogeheten off-Broadway-producties en vervolgens op het bekende Broadway. In 1961 werd hij lid van de Actors Studio en ging zijn acteerloopbaan pas echt van start, eerst nog in het theater, maar vanaf 1964 in de film. Zijn eerste grote rol was die in Bonnie and Clyde (1967), waarin hij de rol van een begrafenisondernemer speelde die door het bankroversechtpaar werd ontvoerd.

Een van Wilders bekendste rollen was die als Willy Wonka in de uit 1971 daterende film Willy Wonka & the Chocolate Factory (naar het gelijknamige boek van Roald Dahl). Voor deze rol werd hij genomineerd voor een Golden Globe. Verder speelde Wilder onder meer in vier komische films met acteur en komiek Richard Pryor: Silver Streak, Stir Crazy, See No Evil, Hear No Evil en Another You. Silver Streak leverde hem zijn tweede nominatie voor een Golden Globe op.

Wilder werkte veel samen met schrijver, producent en regisseur Mel Brooks. Hij maakte verscheidene films met hem. De eerste was The Producers in 1968. Hij werd hiervoor genomineerd voor een Oscar voor beste mannelijke bijrol. Eveneens leverde het scenario voor Young Frankenstein (1974), waarin hij ook meespeelde, hem als coauteur – samen met Brooks – een nominatie op.

Wilder was vier keer getrouwd. Hij trouwde in 1960 met zijn eerste vrouw, Mary Mercier. Hun huwelijk hield stand tot 1965. Zij wilde net als Wilder acteren en was te zien in een handvol films, zoals Airplane! en Airplane II: The Sequel. Daarna kreeg hij een relatie met Mary Joan Schutz, een vriendin van zijn zus. Hij trouwde met haar in 1967 en adopteerde datzelfde jaar haar dochter. Wilders derde echtgenote was actrice Gilda Radner. Hij raakte bevriend met haar toen ze nog getrouwd was met gitarist G. E. Smith van Hall & Oates en trouwde met haar in 1984. Radner werd in 1986 geconfronteerd met de diagnose eierstokkanker, waaraan Wilder haar in 1989 verloor. Hij trouwde in 1991 ten slotte met Karen Boyer, met wie hij samenbleef tot aan zijn overlijden. Wilder leerde haar kennen toen zij hem hielp met liplezen in voorbereiding op de film See No Evil, Hear No Evil en begon na het overlijden van Radner een relatie met haar.

Wilder overleed op 83-jarige leeftijd aan de gevolgen van alzheimer.[1]

Pseudoniem[bewerken]

De naam Jerry Silberman was volgens Wilder ongeschikt voor een grote productie. Hij vond zijn naam daarvoor te knullig klinken. Een vriend hielp hem en toen deze het alfabet afging en "Wilder" zei, wist Silberman dat dit zijn artiestennaam zou worden. De voornaam Gene haalde hij uit het boek Look homeward, Angel van Thomas Wolfe, waarin ene Eugene de held is.

Filmografie[bewerken]

Gene Wilder in Amsterdam, 6 maart 1978
Filmografie als acteur
Jaar Titel Rol Opmerkingen
1966 Death of a Salesman Bernard televisiefilm
1967 Bonnie and Clyde Eugene Grizzard
1968 The Producers Leo Bloom
1970 Start the Revolution Without Me Claude/Philippe
1970 Quackser Fortune Has a Cousin in the Bronx Quackser Fortune
1971 Willy Wonka & the Chocolate Factory Willy Wonka
1972 The Scarecrow Lord Ravensbane/The Scarecrow televisiefilm
1972 Everything You Always Wanted to Know About Sex* (*But Were Afraid to Ask) Dr Doug Ross
1974 Rhinoceros Stanley
1974 Blazing Saddles Jim (The Waco Kid)
1974 Thursday's Game Harry Evers televisiefilm
1974 The Little Prince The Fox
1974 Annie and the Hoods - televisiefilm
1974 Young Frankenstein Dr. Frederick Frankenstein
1975 The Adventure of Sherlock Holmes' Smarter Brother Sigerson Holmes Consulting Detective
1976 Silver Streak George Caldwell
1977 The World's Greatest Lover Rudy Valentine aka Rudy Hickman
1979 The Frisco Kid Avram Belinski
1980 Sunday Lovers Skippy
1980 Stir Crazy Skip Donahue
1982 Hanky Panky Michael Jordon
1984 The Woman in Red Teddy Pierce
1986 Haunted Honeymoon Larry Abbot
1989 See No Evil, Hear No Evil Dave Lyons
1990 Funny About Love Duffy Bergman
1991 Another You George/Abe Fielding
1999 Murder in a Small Town Larry 'Cash' Carter televisiefilm
1999 Alice in Wonderland Mock Turtle televisiefilm
1999 The Lady in Question Larry 'Cash' Carter televisiefilm

Externe links[bewerken]