Gevlebrug

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Gevlebrug
De Gevlebrug met rechts het brugwachtershuisje; juli 2020
De Gevlebrug met rechts het brugwachtershuisje; juli 2020
Algemene gegevens
Locatie Amsterdam-West
Overspant gracht
Brugnummer 2430
Bouw
Bouwperiode 1: 1930
2: 2019-2020
Architectuur
Type hefbrug
Architect(en) Piet Kramer, Dienst der Publieke Werken
Materiaal gietijzer
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer
Het herbouwde bakstenenen brughuisje naar ontwerp van Piet Kramer; juli 2020.
De Gevlebrug met rechts het brugwachtershuisje en het Pontsteigergebouw; juli 2020.

De Gevlebrug (brug 2430) is een in 2019-2020 gebouwde hefbrug in Amsterdam-West. De brugnaam verwijst naar de Zweedse Oostzeehaven Gävle, die belangrijk was voor de houthandel met Amsterdam. De brug werd tevens indirect vernoemd naar de Gevleweg, die ooit werd aangelegd in de Houthavens, maar bij de herinrichting onder het zand verdween.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

De brug geeft toegang tot de wijk Houthavens, die in de jaren tien en twintig wordt volgebouwd. Vanaf het IJ komt via de hefbrug de toegang tot de nog aan te leggen jachthaven bij de Tasmanstraat.

De Gevlebrug is één van vijftien bruggen die in de wijk de verbindingen vormen tussen de verschillende kunstmatige eilanden. De Gevlebrug en Helsingforsbrug verbinden de wijk met de omliggende verkeerswegen.

Alle bruggen, behalve de Gevlebrug, zijn ontworpen door Verburg Hoogendijk Architecten, Parkland Landschapsarchitecten en Paul de Kort. Zij lieten zich inspireren door de Amsterdamse bruggenarchitect Piet Kramer (1881-1961). Zijn bruggen zijn veelal gebouwd in de stijl van de Amsterdamse School. In gemoderniseerde vorm wordt deze stijl teruggevonden in de bebouwing van het Memeleiland, geïnspireerd op de Spaarndammerbuurt, net ten zuiden van de nieuwe woonwijk.

De Gevlebrug is een hergebruikte hefbrug van Piet Kramer uit 1930. Kramer ontwierp samen met Cornelis Biemond deze brug 276 voor de overbrugging Oostertoegang in de De Ruijterkade, nabij het Centraal Station. De in zijn laatste jaren lichtgrijze hefbrug deed daar tot 2001 dienst voor fietsers en voetgangers. De brug paste niet in de herinrichting van de IJ-oever en moest daarom vervangen worden. De brug werd opgeslagen voor eventueel later hergebruik.

Toen het ontwerp van de Houthavens vorderde, werd ervoor gekozen de brug aldaar te herplaatsen. Vervolgens kozen de ontwerpers van de andere bruggen deze brug als voorbeeld voor de Helsingforsbrug en Windaubrug. Zij kregen het uiterlijk van een hefbrug, maar zijn vaste bruggen.

In het voorjaar van 2019 werd de brug in de Mercuriushaven ontdaan van alle overbodige zaken en vervolgens naar Amsterdam-Noord getransporteerd voor renovatie. Tegelijkertijd werden de stenen onderdelen van de landhoofden naar oorspronkelijke plaats ingedeeld, zodat bij het opbouwen van de Gevlebrug de landhoofden en brug goed op elkaar aansluiten. Ook het door Kramer ontworpen brugwachtershuisje is herbouwd; het wordt een toegang tot een ondergrondse parkeergarage.

In november 2019 werd het brugdek gelegd; in december gevolgd door de plaatsing van de heftorens; ook de jaarstenen (1930) zijn toen aangebracht. Het oude hefmechanisme van de brug wordt niet hergebruikt. De brug krijgt een modernere installatie. In maart 2020 werd de brug gedeeltelijk geopend voor gemotoriseerd verkeer. Vervolgens vond de bouw plaats van het bakstenen brugwachtershuisje rondom een betonnen casco. In de zomer van 2020 volgden het afstellen van het mechanisme van de brug en plaatsen van de aandrijfkasten.

Een broertje van deze oude brug, de Omvalbrug, is te vinden in Amsterdam-Oost.

Afbeeldingen[bewerken | brontekst bewerken]