Gevlebrug

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Gevlebrug
De Gevlebrug met rechts het brugwachtershuisje; juli 2020
Algemene gegevens
Locatie Amsterdam-West
Overspant gracht
Brugnummer 2430
Bouw
Bouwperiode 1: 1930
2: 2019-2020
Architectuur
Type hefbrug
Architect(en) Piet Kramer, Dienst der Publieke Werken
Materiaal gietijzer
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer
Het herbouwde bakstenen brughuisje naar ontwerp van Piet Kramer; juli 2020.
De Gevlebrug met rechts het brugwachtershuisje en het Pontsteigergebouw; juli 2020.

De Gevlebrug (brug 2430) is een in 2019-2020 gebouwde hefbrug in Amsterdam-West. De brugnaam verwijst naar de Zweedse Oostzeehaven Gävle,[1] die belangrijk was voor de houthandel met Amsterdam. Het is ook een verwijzing naar de Gevleweg, die ooit werd aangelegd in de Houthavens, maar bij de herinrichting onder het zand verdween.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

De brug geeft toegang tot de wijk Houthavens, die in de jaren 2010-2020 werd gebouwd. Vanaf het IJ komt via deze hefbrug toegang tot een nog aan te leggen jachthaven bij de Tasmanstraat.

De Gevlebrug is een van vijftien bruggen die in de wijk Houthavens de verbindingen vormen tussen verschillende kunstmatige eilanden. De Gevlebrug en Helsingforsbrug verbinden de wijk met de omliggende verkeerswegen.

Alle bruggen, behalve de Gevlebrug, zijn ontworpen door Verburg Hoogendijk Architecten, Parkland Landschapsarchitecten en Paul de Kort. Zij lieten zich inspireren door de Amsterdamse bruggenarchitect Piet Kramer (1881-1961). Zijn bruggen zijn veelal gebouwd in de stijl van de Amsterdamse School. In gemoderniseerde vorm wordt deze stijl teruggevonden in de bebouwing van het Memeleiland, geïnspireerd op de Spaarndammerbuurt, net ten zuiden van de wijk Houthavens.

De Gevlebrug is een hergebruikte hefbrug van Piet Kramer uit 1930. Kramer ontwierp samen met Cornelis Biemond deze brug 276 voor de overbrugging Oostertoegang in de De Ruijterkade, nabij het Centraal Station. De in zijn laatste jaren lichtgrijze hefbrug deed daar tot 2001 dienst voor fietsers en voetgangers. De brug paste niet in de herinrichting van de IJ-oever en werd daarom vervangen. Hij werd opgeslagen voor eventueel later hergebruik.

Toen het ontwerp van de Houthavens vorderde, koost men ervoor de brug daar te herplaatsen. Hij werd qua ontwerp voorbeeld voor andere bruggen zoals de Helsingforsbrug en de Windaubrug. Zij kregen het uiterlijk van een hefbrug, maar het zijn vaste bruggen.

In het voorjaar van 2019 werd de brug in de Mercuriushaven geschoond en vervolgens naar Amsterdam-Noord getransporteerd voor renovatie. Tegelijkertijd werden de stenen onderdelen van de landhoofden op de nieuwe plaats opgebouwd. Ook het door Kramer ontworpen brugwachtershuisje is herbouwd in beton en baksteen; het wordt een toegang tot een ondergrondse parkeergarage. Het ontwerp moest wel worden aangepast om er de nieuwe functie in onder te kunnen brengen. Architect Henk Meijer heeft in de stijl van Kramer, met gebruik van de oorspronkelijke tekeningen en details, een nieuw ontwerp gemaakt.

In november 2019 werd het brugdek gelegd; in december gevolgd door de plaatsing van de heftorens; ook de jaarstenen (1930) zijn toen aangebracht. Het oude hefmechanisme wordt niet hergebruikt, de brug krijgt een moderne installatie. In maart 2020 werd het kunstwerk opengesteld voor gemotoriseerd verkeer. Daarna werd het brugwachtershuisje afgebouwd. In de zomer van 2020 volgde het plaatsen van de aandrijfkasten en het afstellen van het hefmechanisme.

Een op deze hefbrug gelijkend exemplaar, de Omvalbrug, is te vinden in Amsterdam-Oost.

Afbeeldingen[bewerken | brontekst bewerken]