Houthavens (Amsterdam)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Houthavens
Oude Houthaven met zicht op de Silodam
Oude Houthaven met zicht op de Silodam
Algemene gegevens
Plaats Amsterdam
Aanloop
Zijtak van IJ
Portaal  Portaalicoon   Maritiem
Oude Houthaven
Pont 13
Tijdelijke studentenwoningen in de Houthaven. Op de achtergrond is het schip Rochdale One zichtbaar.

De Houthaven is een haven langs het IJ in het westelijk havengebied van Amsterdam. Aan de noordkant wordt de haven begrensd door de strekdam in het IJ, aan de zuidzijde door de Spaarndammerbuurt. De haven wordt voornamelijk gebruikt door de binnenvaart. Dit bedrijvengebied zal de komende jaren radicaal veranderen. Er wordt een geheel nieuwe woonwijk aangelegd op zeven kunstmatige eilanden.

De haven bestaat eigenlijk uit vier delen. Van oost naar west zijn dat de:

Gezamenlijk worden ze ook wel de Houthavens genoemd.

Beschrijving[bewerken]

De Houthaven werd gegraven in 1876, gelijk met de aanleg van het Noordzeekanaal, voor het overslaan en opslaan van hout. Het was de eerste gegraven haven van Amsterdam. Toen het vervoer van hout steeds meer over de weg plaatsvond, werden de insteekhavens in 1945 gedempt.

Voor 1945 hadden alle in het gebied rond de Tasmanstraat en Spaarndammerstraat gevestigde houthandels het adres Houthaven. Na de Tweede Wereldoorlog verviel de straatnaam Houthaven en werden de huidige straatnamen ingevoerd: Archangelkade en -weg, Danzigerbocht en -kade, Gevleweg, Haparandaweg, Rigakade en Stavangerweg, die laatste pas een herinrichting in de jaren zeventig.

De Minervahaven werd lange tijd gebruikt voor houtoverslag en er was houtverwerkende industrie gevestigd. Het aantal havengebonden activiteiten is evenwel sterk afgenomen. Het gebied wordt opnieuw ontwikkeld.

De Oude Houthaven heeft drie steigers, waarvan steiger A gebruikt wordt door voormalige schippers en steiger B en C door de beroepsvaart. In de Nieuwe Houthaven zijn ligplaatsen die specifiek voor duwbakken zijn ingericht. Geladen en lege duwbakken zijn gescheiden afgemeerd.

Op de Silodam, die de oostgrens van de Oude Houthaven markeert, staan twee markante graansilo's die zijn verbouwd tot luxe-appartementen-gebouwen, de Stenen Silo en Betonnen Silo. Ook staat hier op poten in het water een appartementengebouw uit 2002, ontworpen door het architectenbureau MVRDV.

In het drijvend kantoorschip De Bonte Zwaan, gebouwd in 1966, was lange tijd de schippersbeurs voor de binnenvaart gevestigd. Het omvatte een winkel, bankkantoor en verschillende voorzieningen zoals kinderopvang en een kleuterschool. In 1998 sloot de schippersbeurs.

Sinds 2004 ligt De Bonte Zwaan aan de Haparandadam en dient als artistieke broedplaats met goedkope expositie- en werkruimte voor jonge kunstenaars. Schuin tegenover De Bonte Zwaan ligt een oude Amsterdamse stoompont, Pont 13, die nu dienstdoet als bar/restaurant.

Aan de Stavangerweg was rijkelijke huisvesting gerealiseerd voor zo'n 1.100 studenten in tijdelijke woningen en in het afgemeerde schip Rochdale One. Ook het stadsstrand Strand West ligt aan de Houthaven. Het strand en de studentenwoningen verdwijnen voor de aanleg van de nieuwe woonwijk.

Vanaf de pontsteiger aan de Tasmanstraat voerden tot 2015 veren over het IJ, van en naar de Distelweg en de NDSM-werf in Amsterdam-Noord. In 2015 werd de aanlegsteiger verplaatst naar de Westerdoksdijk, vlak bij het Stenen Hoofd, vanwege de realisatie van het Pontsteigergebouw.

Nieuwbouw[bewerken]

Aan de Houthaven wordt in de jaren tien van de 21 eeuw flink gewerkt. De gedempte havens worden weer uitgegraven en er worden zeven kunstmatige eilanden aangelegd.[1] Hierop wordt een nieuw woon- en werkgebied gebouwd dat uit zo'n 1.700 woningen en 52.000 m² bedrijfsruimte zal bestaan.

Het 4e Gymnasium, eerst sinds 2008 gevestigd in een semi-permanent pand in de Houthaven, werd met ingang van schoolseizoen 2016/2017 verplaatst naar de Archangelweg 4.

De voormalige pontsteiger aan de Tasmanstraat is het eerste project voor permanente nieuwbouw in de Houthavens. Daar verrijst een 82 meter hoog gebouw, het zogenaamde Pontsteigergebouw (of Pontsteiger Waterpoort), met daarin voornamelijk woningen in het duurdere segment. De bouw begon in juni 2015, de oplevering staat gepland voor zomer 2018.[2] Het gebouw werd ontworpen door Arons en Gelauff Architecten. Het pand kwam begin 2016 in het nieuws omdat het penthouse in het nog te bouwen pand verkocht was voor een bedrag rond de 16 miljoen euro aan de Amsterdamse horeca-ondernemer Won Yip.[3]

Langs de Spaarndammerdijk, een drukke weg (s102) tussen het centrum en de A10, is de Spaarndammertunnel gebouwd voor het autoverkeer. Daar bovenop komt een groengebied met een ventweg voor het buurtverkeer en de stadsbus.

Straatnamen en bruggen[bewerken]

In 1945, met het dempen van de insteekhavens, verviel de straatnaam Houthaven. De toen aangelegde straten kregen de namen van historische steden aan de Oostzee: Archangelkade en Archangelweg, Danzigerbocht en Danzigerkade, Gevleweg, Haparandaweg, Rigakade en Stavangerweg (later vernoemd).

De in het tweede decennium van de 21e eeuw opgespoten eilanden heten: Wiborgeiland, Stettineiland, Revaleiland, Narva-eiland, Memeleiland, Libau-eiland en Karlskrona-eiland en zijn dus ook vernoemd naar steden rond de Oostzee. [1] De zeven nieuwe eilanden worden verbonden door vijftien bruggen. Ook de bruggen worden vernoemd naar steden rond de Oostzee, zoals de Koningsbergenbrug.[4]

Zie ook[bewerken]

Havens en werven in het Amsterdamse havengebied
Wapen gemeente Amsterdam

Amsterdam-Centrum · Amsterdam Nieuw-West · Amsterdam-Noord · Amsterdam-Oost · Amsterdam-West · Amsterdam-Westpoort · Amsterdam-Zuid · Amsterdam-Zuidoost · Amstel III · Admiralenbuurt · Amsteldorp · Andreas Ensemble · Apollobuurt · Bajes Kwartier · Banne Buiksloot · Bellamybuurt · Betondorp · Bijlmer · Binnenstad · Bloemenbuurt · Borgerbuurt · Borneo · Bos en Lommer · Buiksloot · Buiksloterham · Buikslotermeer · Buitenveldert · Bullewijk · Burgwallen Oude Zijde · Burgwallen Nieuwe Zijde · Centrumeiland · Chassébuurt · Chinatown · Cremerbuurt · Cruquius · Czaar Peterbuurt · Da Costabuurt · Dapperbuurt · De Aker · De Baarsjes · De Eendracht · De Heining · De Omval · De Pijp · Diamantbuurt · Driemond · Disteldorp · Dubbele Buurt · Duivelseiland · Elzenhagen · Erasmusparkbuurt · Floradorp · Frederik Hendrikbuurt · Gaasperdam · Gein · Geuzenveld · Gibraltarbuurt · Gouden Reael · Gulden Winckelbuurt · Grachtengordel · Haarlemmerbuurt · Hallenkwartier · Haveneiland · Helmersbuurt · Holendrecht · Hoofddorppleinbuurt · Houthaven · IJ-oevers · IJburg · IJdock · IJplein · Indische Buurt · Jan Maijenbuurt · Java-eiland · Jeruzalem · Jodenbuurt · Jordaan · Julianapark · Kadijken · Kadoelen · Kattenburg · Kinkerbuurt · KNSM-eiland · Kolenkitbuurt · Kop van Jut · Van der Kunbuurt . Laan van Spartaan · Landlust · Lastage · Leidsebuurt · Marineterrein · Marken · Marktkwartier · Mercatorbuurt · Middelveldsche Akerpolder · Molenwijk · Museumkwartier · Negen Straatjes · Nellestein · Nieuw Sloten · Nieuw-West · Nieuwe Pijp · Nieuwendam · Nieuwendammerdijk en Buiksloterdijk · Nieuwendammerham · Nieuwmarkt · Noorderhof · Noordse Bos . Olympisch Kwartier · Omval · Oostelijk Havengebied · Oostelijke Eilanden · Oostelijke Handelskade · Oostenburg · Oosterdokseiland · Oosterparkbuurt · Oostoever · Oostpoort · Oostzanerwerf · Osdorp · Oud Osdorp · Oud-Oost · Oud-West · Oud-Zuid · Oude Pijp · Overamstel · Overhoeks · Overtoombuurt · Overtoomse Buurt · Overtoomse Veld · Park Haagseweg · Park de Meer · Plan West · Plan Zuid · Planciusbuurt · Plantagebuurt · Postjesbuurt · Prinses Irenebuurt · Rapenburg · Reigersbos · Riekerpolder · Rieteilanden · Rietlanden · Rivierenbuurt · Robert Scottbuurt · Ruigoord · Schinkelbuurt · Science Park · Sloten · Sloterdijk · Sloterdijk Centrum · Slotermeer · Slotervaart · Spaarndammerbuurt · Spieringhorn · Sporenburg · Staatsliedenbuurt · Stadionbuurt · Steigereiland · Transvaalbuurt · Trompbuurt · Tuindorp Buiksloot · Tuindorp Buiksloterham · Tuindorp Nieuwendam · Tuindorp Oostzaan · Tuttifruttidorp · Uilenburg · Van der Pekbuurt · Van Lennepbuurt · Venserpolder · Vlooienburg · Vogelbuurt · Vogeldorp · Vogeltjeswei · Volewijck · Vondelparkbuurt · Vrije Geer · Waalseiland · Watergraafsmeer · Waterlandpleinbuurt · Waterwijk · Weesperbuurt · Weesperzijde · Westelijke Eilanden · Westelijke Tuinsteden · Westerdokseiland · Westerpark · Westpoort · Willemspark · Wittenburg · Zeeburg · Zeeburgereiland · Zeeheldenbuurt · Zuidas · Zuideramstel