Groet (etiquette)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tot ziens
Treinmachinisten groeten elkaar, Duitsland
De boks, hier door Amerikaanse militairen
Begroetingsritueel van de Fulbe, 1910
Daniela Di Toro maakt bij een tenniswedstrijd een high five met haar dubbelpartner Branka Pupovac

Een groet is een geritualiseerd gebaar, met een hand of in het geval van verbale groet, een zin of woord, dat in de meeste gevallen wordt gebruikt om sociaal contact op gang te brengen of af te breken (in het geval van een afscheidsgroet). Groetgewoontes zijn sterk cultuurgebonden en afhankelijk van de situatie en kunnen binnen een cultuur afhankelijk zijn van de sociale status van betrokken personen. Het overdrijven van een groet wordt meestal als onheus (ironisch) opgevat, en het achterwege laten van een groet kan een teken zijn van vijandschap of minachting.

Nederlandstalige begroetingen[bewerken]

Een verbale begroeting is een geritualiseerde wens.[1]

Bekende vormen van verbale begroetingen binnen het Nederlandse taalgebied zijn:

  • Adieë wa - tevens een regionale (uit het Kerkraads dialect afkomstig) Limburgse afscheidsgroet, veel gebruikt in Zuid-Limburg
  • Ajiu, ajuus - informele verbastering van àdieu
  • Collegiale groeten
  • Doeg - regionale afscheidsgroet, veel gebruikt in de Zaanstreek
  • Goedemorgen - Goedemiddag, Goedenavond, Goedenacht - Formele begroeting afhankelijk van tijdstip
  • Goedendag, Goeiendag of Gedag - Een algemene begroeting met een middeleeuws verleden toen zij voluit luidde: God geve u een goede dag! Met 'goede dag' werd 'geluk' bedoeld
  • Haije - regionale Limburgse afscheidsgroet. In Noord-Limburg en rondom Nijmegen wordt meestal Houje gebruikt, als mengvorm tussen Brabants en Limburgs
  • Hallo - Dag (Daag), Hoi, - Minder formeel
  • Harre en Agoeie - in delen van Friesland
  • Houdoe - regionale afscheidsgroet in Noord-Brabant en het zuiden van Gelderland
  • Moaj - regionale groet in West-Friesland (waarschijnlijk afkomstig uit het Nedersaksisch)
  • Môh, Môguh - West-Nederland, Westland
  • Moi - regionale groet in Noord- en Oostelijk Nederland en goedgaon bij het afscheid
  • Morrie - goedendag, goedemorgen, hallo - regionale groet in West-Friesland
  • No heui - regionale groet in West-Friesland
  • Salut - Vlaamse en (oost) Zeeuws-Vlaamse afscheidsgroet (afkomstig uit het Frans)
  • Tjeu, Tjo, Jo, Mazzel - bij afscheid (lokaal)
  • Tot ziens - Doeg, Doei, Later, Aju - Bij afscheid
  • Vaarwel - enigszins formele afscheidsgroet, bijvoorbeeld bij de marine.
  • Welkom - een ontvangende groet
  • Welterusten - Slaap lekker - bij het naar bed gaan
  • Zjeur - Aalsters: informele verbastering van Bonjour

Hand[bewerken]

In de westerse samenleving is het hand geven de meestgebruikte non-verbale begroeting tussen personen. Dit doet men met de rechterhand terwijl men elkaar in de ogen aankijkt. Een variant is de zogenoemde boks ((en) fist-bump) die weleens voorkomt is elkaar zachtjes met de rechtervuisten aanraken.[2] In sporten en in sommige subculturen is de high five gebruikelijk.

In Japan groet men elkaar door een buiging te maken. In Egypte schudden mensen met hun hoofd.

Van grotere afstand kan men elkaar groeten door naar elkaar te zwaaien. Iets dichterbij volstaat een hoofdknik, die ook gebruikt wordt als mensen er voor de buitenwereld niet te zeer de aandacht op willen vestigen dat zij elkaar kennen of contact uit de weg willen gaan, maar kan ook intimiderend bedoeld zijn.

Kus[bewerken]

De kus of zoen wordt pas gegeven als men elkaar beter kent en is vaak slechts voorbehouden aan intimi. Wel gebruikelijk als groet is het geven van twee of drie zoenen op de wang. In Italië wordt er wel vaak een kus gebruikt als begroeting, zowel bij vrouwen als mannen onder elkaar. In Oost-Aziatische landen is een kus als begroeting echter zeer ongebruikelijk.

Personen die elkaar voorbijgaan[bewerken]

Komt men buiten iemand tegen die men niet kent en waarmee men verder geen contact heeft, dan is een groet gebruikelijk als de ontmoeting als zeldzaam wordt beschouwd. Dat is bijvoorbeeld het geval bij nacht of als men op een verlaten plek wandelt, omdat men dan niet vaak iemand tegen komt. Verder zijn vriendschappelijke, collegiale begroetingen gebruikelijk tussen buschauffeurs, motorrijders, ligfietsers, bestuurders van gelijke en/of zeldzame auto's, e.d.

Buiging[bewerken]

Ook een buiging is een vorm van begroeten.