Henricus Andreas Poels

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Henricus Andreas Poels
Henricus Andreas Poels (1945)
Henricus Andreas Poels (1945)
Priester van de Rooms-Katholieke Kerk
Wapen
Geboren 14 februari 1868
Plaats Venray
Overleden 7 september 1948
Plaats Heerlen
Wijdingen
Priester 1891
Portaal  Portaalicoon   Christendom

Henricus Andreas Poels (Venray, 14 februari 1868 - Heerlen, 7 september 1948) was een Nederlandse rooms-katholieke priester en theoloog en werd geboren in een welgestelde boerenfamilie.

Biografie[bewerken]

Bijbelstudie[bewerken]

Na studies te Rolduc en Roermond werd hij op 23-jarige leeftijd tot priester gewijd. Na verdere studie in Leuven in de Bijbelwetenschap promoveerde hij daar in 1894 tot doctor in de theologie.

Hij was bestemd om professor Bijbelwetenschap aan het grootseminarie van zijn bisdom te worden maar hij werd verdacht van modernistische sympathieën. De weifelende bisschop Josephus Drehmanns van Roermond was niet opgewassen tegen de veel krachtigere figuur van bisschop Caspar Josefus Martinus Bottemanne van Haarlem. Het professoraat voor Poels ging niet door. Ook het nog eervoller lidmaatschap van de Pauselijke Bijbelcommissie, waar de jonge Poels bijna al van verzekerd was, ging hem voorbij.

Tijdens de spoorwegstaking van 1903 was dr. Poels als kapelaan in Venlo zeer actief, waarvoor hij werd benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.

Nog één keer probeerde Poels het met een professoraat in de exegese, aan de Katholieke Universiteit (Catholic University) van Washington D.C.. Tussen 1904 en 1910 doceerde hij daar en hem werd toen ontslag verleend. Aan de basis daarvan lag een artikel van Poels waarin hij (niet als eerste) het in de RK theologie gangbare geloof bestreed dat Mozes de auteur was van de Pentateuch, de eerste vijf boeken van de Bijbel; hij betoogde dat die boeken moesten zijn geschreven door meerdere auteurs en geredigeerd ver en ver na Mozes' tijd. Veertig jaar later was Poels' overtuiging overigens algemeen aanvaard in katholieke kring.

Mijnstreek[bewerken]

Het was enigszins een blessing in disguise: nu Poels' rol uitgespeeld was in de exegese, benoemde bisschop Drehmanns hem in 1910 tot aalmoezenier in de mijnstreek. Het maatschappelijk leven in Limburg werd door Poels en de zijnen volgens een strak katholiek hiërarchisch-klerikaal model georganiseerd. Poels had zich ook destijds in Venlo als een krachtig, sociaal voorman betoond en tot kort vóór de oorlog zou hij dat blijven.

Om de woningnood in de mijnstreek te bestrijden richtte hij op 3 juli 1911, met steun van de Staatsmijnen, Ons Limburg op, een overkoepelend orgaan voor de lokale woningbouwverenigingen.

In 1913 werd hij tot hoofdaalmoezenier van de Arbeid in het mijndistrict benoemd. Daarnaast bleef hij zeer actief bij de oprichting van diverse organisaties. Poels stimuleerde de stichting van buurthuizen in de mijnstreek. Samen met de toenmalige directrice van de school voor maatschappelijk werk in Sittard, Willy Hillen, en de inspecteur voor de Volksgezondheid, L. Veeger, stond hij aan de wieg van de Stichting Onze Buurthuizen. Door zijn contacten met de Staatsmijnen en de burgemeesters in het gebied verkreeg hij de nodige steun bij het realiseren van deze gemeenschapsvoorzieningen.[1]

Toen Troelstra in 1918 uitspraken deed die bijna tot een nationale revolutie leidden (de vergissing van Troelstra), was Poels een van de eersten die zich tegen hem keerden. In de jaren die volgden, werd Poels vele malen onderscheiden door staat en Kerk. In de jaren 1930 nam hij keer op keer stelling tegen het nationaalsocialisme en sympathiserende organisaties zoals de NSB.

In 1939 nam hij ontslag als hoofdaalmoezenier van sociale werken. Karel Roncken volgde hem op.

Bronzen beeld van dr. Poels bij de St. Martinuskerk te Heerlen-Welten

Gedurende de Tweede Wereldoorlog verbleef hij in Zwitserland. Zijn laatste levensdagen bracht hij door in het klooster van de Medische Missiezusters te Imstenrade onder Heerlen, waar hij overleed. Hij werd vier dagen later in zijn geboorteplaats Venray begraven.

Trivia[bewerken]

  • In Nijmegen is de Technische School Dr. Poels naar hem vernoemd.
  • In diverse Limburgse en Brabantse gemeenten (o.a. Kerkrade, Heerlen, Gronsveld, Beek, Simpelveld, Reuver, 's-Hertogenbosch, Schinnen, Gennep en zijn geboorteplaats Venray) is een straat naar hem vernoemd.
  • In Welten (vroeger meer prominent in Heerlen) staat een standbeeld van Poels
  • In 1931 werd Poels Pauselijk huisprelaat. In 1935 werd hij bevorderd tot Apostolisch protonotaris

Externe links[bewerken]