Schimmeldraad

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Hyfe)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Schimmeldraad
Schimmeldraad
Cellen 1- celwand 2- septum 3- mitochondrion 4- vacuole 5- ergosterolkristal 6- ribosoom 7- celkern 8- endoplasmatisch reticulum 9- vetlichaampje 10- plasmamembraan 11- groeitop en vesikels 12- golgiapparaat

Hyfe, schimmeldraad of zwamdraad is de benaming voor de meestal lange, zich vertakkende draden van een schimmel. De term hyfe kan ook op een filament van een actinobacterie (straalzwam) slaan. De zwamvlok (mycelium), het vegetatieve orgaan van schimmels wordt gevormd door een netwerk van schimmeldraden. Schimmeldraden zijn ook de basis van ingewikkelder structuren als paddenstoelen en andere soorten sporendragers.

Schimmeldraden bestaan uit cellen met een buisvormige celwand, meestal van chitine, die het daarbinnen liggende cytoplasma beschermt en ondersteunt. Bij de meeste schimmels worden de cellen in de schimmeldraad van elkaar gescheiden door interne wanden die septa worden genoemd.

Bij sommige parasiterende schimmels zijn een gedeelte van de schimmeldraden gemodificeerd tot haustoriën (zuigorganen). Deze organen dringen de gastheer binnen onttrekken en voedsel.

Soortgelijke modificaties worden gevonden bij symbiotische schimmels. In dat geval dringen de gewijzigde schimmeldraden binnen in het wortelstelsel van planten en vormen een schimmelwortel, ofwel (ecto)mycorrhiza. Dit stelsel assisteert de plant in het opnemen van voedsel en water, zoals bij de blauwe bosbes (Vaccinium myrtillus). Bovendien wordt de plant minder vatbaar voor plantenziektes.

Zeer algemeen zijn de arbusculaire mycorrhiza's (VA-mycorrhiza) die gevormd worden door schimmels behorende tot de Endogonales. De schimmel vormt boomvormig vertakte schimmeldraden binnen in de wortelcellen. VA-mycorrhiza is in staat is de plantengroei te bevorderen. Dit type mycorrhiza is voor de land- en tuinbouw de belangrijkste.

Hyfenvormen[bewerken | brontekst bewerken]

Er bestaat verschillende vormen hyfen, namelijk:

Generatieve hyfen[bewerken | brontekst bewerken]

Generatieve hyfen zijn relatief ongedifferentieerd en kunnen voortplantingsstructuren vormen. Ze zijn meestal dunwandig en doorschijnend, en min of meer vaak gesepteerd. Gespen kunnen ook voorkomen. Af en toe zijn de hyfen ingebed in een gelatineuze matrix.

Skelethyfen[bewerken | brontekst bewerken]

Skelethyfen zijn dikwandige, niet of slechts licht vertakte en nauwelijks gesepteerde hyfen, die vaak erg lang zijn. De hyfen sterven meestal heel vroeg af en zijn dan plasmavrij en buisvormig hol. Deze hyfen geven hardheid en stevigheid aan het vruchtlichaam. Vruchtlichamen met skelethyfen zijn min of meer kurkachtig of houtachtig.

Skeletonoïde hyfen[bewerken | brontekst bewerken]

Skeletonoïde hyfen zijn dikwandige, generatieve hyfen met echte septa (dwarswanden). Zijn zijn (meestal) recht en stijf. Gespen kunnen ook voorkomen.

Bindhyfen[bewerken | brontekst bewerken]

Bindhyfen zijn min of meer dikwandige, sterk vertakte hyfen, die het hyfensysteem kracht geven. Ze kronkelen tussen de andere hyfen door.

Zie de categorie Hyphae van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.