Informatiekunde

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Informatiekunde is een jonge tak van de wetenschap, die zich richt op de wisselwerking van informatie en communicatie en de invloed van informatietechnologie (ICT) hierbij. De informatie-uitwisseling tussen individuen en organisaties worden hierbij vanuit verschillende invalshoeken bezien, zoals technisch, cognitief, sociaal en bedrijfskundig.[1] Zo legt informatiekunde zich toe op het verwerven, structureren, ordenen, doorgeven, opslaan en ontsluiten van informatie, of dit nu binnen een bedrijfscontext te situeren is dan wel in wetenschappelijk onderzoek.

Het Engelse equivalent van informatiekunde wordt aangeduid met Information Science of Information Studies. Information Science sluit nauw aan bij humane wetenschappen, en is vaak onderdeel van bibliotheekwetenschap. Informatiekunde sluit deels zeer sterk aan bij de problematiek van de Digitale bibliotheek, maar heeft ook aspecten van informatiemanagement. Er komt zeker ook software en ontwikkeling van systemen bij te pas, maar het is geen informatica of computerwetenschap als zodanig. Het streeft niet naar de studie of het ontwerp van machines om informatie te verwerken, maar focust eerder op de structuren, systemen, procedures die men opzet om informatie zo effectief mogelijk te verwerken.

Overzicht[bewerken]

Mede afhankelijk van de opleiding kunnen we de volgende typen informatiekundigen onderscheiden:[1]

  • informatiekundig modelleur
  • informatiekundig ontwerper en constructeur
  • informatiekundig adviseur en manager

Bij informatiekunde kun je denken aan het ontwerpen van databases, het ontwerpen van gebruiksvriendelijke websites, verwerken van natuurlijke taal (gesproken of tekst), visualiseren van informatie en information retrieval. Ook houdt informatiekunde zich bezig met mens-computerinteractie, waarbij de interactie tussen de gebruiker en de computer wordt getest, en ook de gebruiksvriendelijkheid van computer programma’s (interfaces).

Verder wordt er veel onderzoek gedaan op het gebied van het World Wide Web, XML en de totstandkoming van het Semantisch Web. Voor een informatiekundige is informatie interessant, waarbij hij/zij tools gebruikt uit multidisciplinaire invalshoeken, zoals informatica, taalkunde, logica, kunstmatige intelligentie, wiskunde, geografie, etc. Informatiekunde is een multidisciplinaire wetenschap.

Informatiekunde wordt vaak uitgelegd aan de hand van de helikopterview: een informatiekundige hangt als het ware boven een organisatie en heeft het totaaloverzicht. Hierdoor kan deze communiceren met alle partijen, zoals managers, gebruikers, programmeurs et cetera. Voor de economische invalshoek wordt ook wel de term informatiemanagement gebruikt, wat een deelgebied van de informatiekunde is. Een andere tak van informatiekunde richt zich vooral op het toepassen van de computer in andere wetenschappelijke disciplines.

Zo kan je spreken van historische informatiekunde, waar vooral wordt ingegaan op het gebruik van digitale databestanden en bronnencollecties voor het historisch onderzoek, of medische informatiekunde, waar met name medische beeldverwerking aan bod komt. In disciplines waar het opzetten van de onderzoeksvraag, aflijnen van het steekproefkader en het verzamelen van de brongegevens veel voorbereiding vraagt is informatiekunde vaak een hulpwetenschap voor de statistiek, en onderdeel van een vorming kwantitatieve methoden. Zo biedt men in Leuven een vak "kwantitatieve methoden en informatiekunde" aan voor historici. In het luik informatiekunde gaat het dan zowel om het opzetten van databanken en het voorbereiden van data voor kwantitatief onderzoek (met een focus op gegevensmanipulaties die men vaak in de "data step" van statistische software terugvindt), als het grafisch representeren van onderzoeksresultaten.

Geschiedenis[bewerken]

Sinds het begin van de formele opleidingen Informatica aan universiteiten in Nederland in 1982 is er veel gediscussieerd over de wenselijkheid om naast informatica-opleidingen ook opleidingen te introduceren onder de titel "informatiekunde". In 1984 kreeg de Universiteit van Tilburg als eerste toestemming om met een experimentele studierichting op dit gebied te starten. Een van de initiatiefnemers daar was Gert Nielen. Sinds die tijd zijn er op vele plaatsen soortgelijke initiatieven ontplooid, resulterend in ofwel afstudeerspecialisaties binnen reeds bestaande studierichtingen ofwel in afzonderlijke studierichtingen met een geheel eigen curriculum.

Dit maakt dat je in Nederland volledige opleidingen informatiekunde kan volgen[2]. In Vlaanderen is dit niet het geval. Daar is het onderwerp opgenomen onder informatie- en bibliotheekwetenschappen, of bestaat het als vak binnen andere opleidingen. In dat geval gaat het bijna altijd om een vak toegespitst op een specifieke discipline, zoals medische informatiekunde of informatiekunde voor taalstudenten. Het meer bedrijfsgerichte Informatiekunde zoals dit aan een aantal Nederlandse universiteiten wordt aangeboden vindt men in Vlaanderen eerder onder de noemer Beleidsinformatica[3].

Deelgebieden[bewerken]

Hoewel er geen uitputtende lijst bekend is, kunnen de volgende deelgebieden tot de informatiekunde gerekend worden.

Voorbeeld[bewerken]

Informatiekunde heeft data nodig, wat vaak in het jargon wordt aangeduid als 'datasets'. Een zeer belangrijke bron van data is het Internet. Het web is tegenwoordig zo uitgebreid dat het antwoord op elke vraag met een antwoord er hoogstwaarschijnlijk wel op staat. Maar waar? Hoe vind je in die enorme berg pagina's het antwoord op simpele vragen als "Wanneer stierf Kurt Cobain?" en "Hoe lang is Bill Clinton?" Bij Informatiekunde wordt van 'data' gemakkelijk toegankelijke 'informatie' gemaakt. Bijvoorbeeld door het maken van systemen die informatie op een intelligente manier ontsluiten, zoals met vraag en antwoord systemen.[4]

Universitaire opleidingen informatiekunde in Nederland[bewerken]

De volgende universiteiten in Nederland bieden de opleiding informatiekunde aan:

Daarnaast worden vergelijkbare opleidingen aangeboden door andere universiteiten:

Informatiekundigen[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b Informatiekunde Rapport waarin de visitatiecommissie haar bevindingen over het onderwijs aan de opleidingen Informatiekunde heeft vastgelegd. Utrecht: VSNU, december 2002. ISBN 90 5588 2682. Bezien 23 jan 2010
  2. http://www.informatiekunde.net/
  3. http://www.hogeronderwijsregister.be
  4. UvA Studiegids. URL bezocht op 13 maart 2007.