Informatie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Het communicatiemodel naar Shannon-Weaver (v.l.n.r.): zender, boodschap, ontvanger

Informatie (van Latijn informare: "vormgeven, vormen, instrueren"; ook wel afgekort tot info) is alles wat kennis toevoegt en zo onwetendheid, onzekerheid of onbepaaldheid vermindert. Kenmerkend aan informatie is dat het interpreteerbaar is. Interpreteren en integreren van informatie resulteert in kennis.

Informatie wordt als boodschap overgedragen via communicatie van zender naar ontvanger. Er kan sprake zijn van tweerichtingsverkeer (interactiviteit).

Een verzameling informatie (bericht) die met een doel overgedragen wordt is een 'boodschap'. Deze bevat informatie en meta-informatie. Zonder betekenis (bijvoorbeeld omdat de taal of de symbolen onbekend zijn) kan de informatie niet volledig overbracht worden. Informatie is dus subjectief kennis-afhankelijk.

Organisatorische informatie[bewerken | brontekst bewerken]

In een organisatie zijn er verschillende soorten informatie.

  • Interne informatie: informatie die niet in het openbaar komt. Bijvoorbeeld bedrijfsgeheimen zoals concurrentiegevoelige (product)informatie en privacygevoelige informatie (zie Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)) zoals salarisgegevens, adresgegevens van klanten.
  • Externe informatie: informatie die in openbare bronnen beschikbaar is. Deze is te vinden in publiek gemaakte tijdschriften, boeken, beurzen, marktonderzoeksrapporten, etc.
  • Strategische informatie: informatie om doelstellingen van de organisatie en grote investeringen te verantwoorden. Dit wordt vaak eenmalig verzameld en uitgegeven in de vorm van een rapport. Daarnaast verschaft de Strategische informatie het bestuur van de organisatie inzicht in de realisatie van veranderprocessen over een langere termijn. Als voorbeeld kan dienen de verandering van het gebruik van klantkanalen (van fysiek of telefonisch contact naar Online bijvoorbeeld)in de loop van een strategische planningsperiode van (bijvoorbeeld) drie jaar. Door inzicht in deze informatie kan het bestuur mensen, middelen en processen optimaal afstemmen op de realisatie van de gestelde langetermijndoelen.
  • Tactische informatie: intern gerichte informatie op de middellange termijn. Deze informatie laat zien of primaire processen goed verlopen in een organisatie, bijvoorbeeld in de vorm van een week-, maand- of kwartaalrapportage. Ook geeft deze informatie inzicht in het realiseren van tactische doelstellingen. Een voorbeeld is informatie met betrekking tot de gemiddelde tijd dat een per mail binnengekomen klantvraag is beantwoord. Door inzicht in deze informatie kan het tactisch management direct sturen op het realiseren van de doelstellingen voor de middellange termijn.
  • Operationele informatie: informatie om de operationele processen (dagelijks werk) in de organisatie mogelijk te maken. Dit is vastgelegd in bedrijfsroutines en handboeken.

Modaliteiten voor informatieoverdracht[bewerken | brontekst bewerken]

Zorgvuldigheidseisen die aan informatie gesteld kunnen worden om de ontvanger behoorlijk/naar behoren te informeren kunnen het volgende betreffen.

Integriteit
Dit betreft de betrouwbaarheid van de informatie. Een correcte overdracht houdt in dat informatie niet gekleurd wordt door bijvoorbeeld een subjectief oordeel.
Kwaliteit
Kwalitatieve informatie sluit aan op de eisen van de ontvanger, of betreft informatie die niet-kwantitatief is.
Kwantiteit
Dit is de hoeveelheid van de informatie, of betreft informatie omtrent hoeveelheden.
Tijdigheid
Bij het verstrekken van tijdige informatie dient de factor tijd in de gaten te worden gehouden. Ook met het oog op hoe lang te informatie erover doet om bij de ontvanger te komen en hoeveel tijd deze nodig heeft om de informatie tot zich te kunnen nemen.
Volledig
Bij het verstrekken van volledige informatie kan er gelet worden op meerdere invalshoeken op het onderwerp.
Actueel (up-to-date)
Bij het verstrekken van actuele informatie dient deze niet op achterhaalde gegevens te berusten.
Controleerbaar
Controleerbare informatie moet haar bronnen prijsgeven, dan wel dat deze raadpleegbaar zijn.
Mate van gedetailleerdheid / overzichtelijk
Bij verstrekken van overzichtelijke informatie is de opbouw van belang. Teveel details kunnen kunnen de boodschap doen ondersneeuwen - dan geldt het adagium 'schrijven is schrappen'.
Helderheid
Zakelijke informatie dient meestal kort en krachtig te zijn, zonder onnodige verfraaiing.
Relevantie
Relevante informatie moet beantwoorden aan de vraag van de ontvanger.

Het niet naleven van (een van) bovenstaande zorgvuldigheidseisen kan al dan niet bewust leiden tot desinformatie.

Inhouds- en betrekkingsniveau[bewerken | brontekst bewerken]

Informatie kan op inhoudsniveau en betrekkingsniveau gezonden worden. Het inhoudsniveau betreft de concrete inhoudelijke informatie; betrekkingsniveau is op meta-niveau en zegt iets over hoe een boodschap kan worden geïnterpreteerd of over hoe de verhoudingen liggen tussen de zender en ontvanger. Zo kan bijvoorbeeld met een persoonlijke aanval op betrekkingsniveau (argumentum ad hominem) de ontvanger van het eigenlijke onderwerp, het inhoudsniveau dus, worden afgeleid.

Vaak wordt - al dan niet bewust - tegelijkertijd een boodschap op inhoudsniveau en betrekkingsniveau gegeven, zowel fysiek als verbaal.

Kanalen[bewerken | brontekst bewerken]

Een informatiebord met informatie over de straatnamen

Informatie kan op verschillende manieren worden overgebracht. Het medium waarvan gebruik wordt gemaakt bij het overbrengen van de boodschap wordt het kanaal genoemd. Sommige zijn laten mogelijkheden voor eenrichtingscommunicatie (informatiebord) en andere voor tweerichtingsverkeer (telefoon). Er is interpersoonlijke communicatie; maar ook fauna en flora delen informatie met elkaar.

We onderscheiden:

NB: De eenheid van digitale informatie (en gegevens/data) is bit.

Als iemand niets zegt, kan diegene toch een (deel van de) boodschap overbrengen door lichaamstaal. Ook alleen de aanwezigheid, het zwijgen of een uitblijvend antwoord kunnen een boodschap afgeven.

Zie Communicatiemiddel voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Begripsverwarring[bewerken | brontekst bewerken]

Informatie wordt vaak verward met de begrippen gegevens (data) en/of kennis.

  • Gegevens (data) zijn feiten of symbolen en worden pas informatie als ze betekenis, praktisch nut of relevante nieuwswaarde hebben voor de ontvanger. Een andere definitie stelt dat de mate waarin onzekerheid wordt opgeheven, een maat voor de hoeveelheid informatie is.
  • Kennis is een product dat bepaald wordt door de informatie, ervaring, vaardigheden en attitude waarover een persoon beschikt. Machines (zoals computers en faxapparaten) begrijpen informatie niet zoals een mens; zij verwerken gegevens (data).

Een voorbeeld van het onderscheid tussen informatie en gegevens is uit te leggen aan de hand van een telefoonboek. De telefoonnummers uit het telefoonboek zijn harde gegevens die verwerkt kunnen worden. Men kan de telefoonnummers oplopend sorteren op abonneenummer, de gegevens sorteren op achternaam, of een selectie maken van alle nummers met een bepaald netnummer. Als iemand het telefoonnummer van een bepaald persoon in het telefoonboek zoekt om diegene te kunnen bellen, dan is dat ene nummer de informatie. Men weet (= kennis) dat men de telefoon moet pakken, om vervolgens het nummer te kunnen draaien of toetsen. Men weet dat in sommige gevallen het landnummer of zelfs het netnummer kan worden weggelaten. Deze kennis is noodzakelijk om de informatie op de juiste manier te gebruiken. Zonder die kennis is het telefoonnummer niet meer dan een gegeven - en zou het in sommige gevallen zelfs als ruis kunnen worden ervaren.

In welke mate de informatie die overgebracht wordt aankomt bij de ontvanger is afhankelijk van verschillende factoren. Factoren die maken dat de informatie anders opgevat kan worden door de ontvanger van de boodschap wordt 'ruis' genoemd.

Zie Ruis (communicatie) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]