Desinformatie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Desinformatie is opzettelijk misleidende informatie verspreiden. Deze wordt publiekelijk bekendgemaakt of uitgelekt door een overheid, onderneming of andere entiteit om te voorkomen dat een doelgroep juiste conclusies kan trekken of correcte meningen kan vormen.

Desinformatie wordt geproduceerd door mensen die doelbewust hun publiek willen bedriegen, zodat die iets anders gaan geloven dan de waarheid. Ze is psychologisch gezien dermate krachtig, dat wanneer desinformatie succesvol verspreid wordt, ze door het publiek geaccepteerd wordt als feit. Tot zover, dat als de betrokkenen later de echte waarheid onder ogen krijgen, dit zelfs kan leiden tot ontkenning daarvan. Er treedt in dat geval cognitieve dissonantie op.

Technieken[bewerken]

Een verspreider van desinformatie kan dit planten in nieuws, verslagen, persberichten, in amusement, in openbare verklaringen of in vrijwel elk ander (al dan niet periodiek) het publiek bereikend communicatiemiddel. Desinformatie kan ook worden gelekt, of heimelijk vrijgegeven, aan een bron waarvan het vrijwel zeker is dat die de gekregen 'informatie' verspreidt. Het is niet hetzelfde als traditionele propaganda en 'Grote Leugen'-technieken, die ontworpen zijn om emotionele steun te krijgen. Desinformatie is bedoeld om het publiek te manipuleren op een rationeel niveau. Dit kan door:

  • ofwel tegenstrijdige (maar juiste!) informatie in diskrediet te brengen
  • ofwel door steun te verlenen aan verkeerde conclusies.

Een geregeld voorkomende desinformatietactiek is om een gedeelte van de waarheid en zichtbare fenomenen te vermengen met valse conclusies en leugens, of om een deel van de waarheid te presenteren als het hele verhaal.

Gedurende de Koude Oorlog was desinformeren een erkende militaire en politieke strategie. Het gebeurt ook in de commercie en in bestuurlijke branches, om te proberen de positie van een concurrent te ondermijnen of het gedrag van de consument te beïnvloeden.

Voorbeelden[bewerken]

Economie[bewerken]

Tabaksindustrie De tabaksindustrie heeft jarenlang de negatieve effecten van roken en het verband tussen roken van tabak en longkanker ontkent, hoewel er als vanaf 1954 duidelijke tekenen waren dat dit effectief het geval is [1]. De industrie wist hiervan[2] maar hield bewust deze informatie achter met het oog op meer winst te maken. De reactie van de tabaksindustrie was om deze feiten in twijfel te trekken door zelf studiebureaus op te richten en studies te laten publiceren om de nadelige effecten van roken in twijfel te trekken. Want zolang er twijfel was, hoefde te tabaksindustrie niet te vrezen voor een regelgeving en restricties met betrekking tot het verkopen van tabak. Voor meer informatie hierover zie Merchants of Doubt.

Militair[bewerken]

Operatie Mincemeat Dit is een geallieerde operatie die dateert uit de Tweede Wereldoorlog, april 1943. Het Britse plan was om een gesneuvelde militair valse papieren en documenten te geven opdat de Duitsers deze voor waar aannemen. Concreet werd er een gestorven man een nieuwe identiteit gegeven van een Brits officier met daarin vage plannen voor een invasie langs Sardinië en Griekenland om het Europese vasteland te bevrijden van de bezetter. De Duitsers namen deze plannen voor waar aan en stationeerden een deel van de troepen die op Sicilië verbleven naar Sardinië en Griekenland. Door het bewust verspreiden van deze valse informatie werd de geallieerde landing op Sicilië een stuk gemakkelijker (Operation Husky). Het plan werd één van de meest succesvolle én tevens meest gewaagde misleidingen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Politiek[bewerken]

Klimaatopwarming. Het ontkennen van de opwarming van de aarde is big business. Hoewel er een klimaatsverandering plaatsvindt én dit door de mens versterkt wordt [3], zijn er mensen die dit ontkennen. Er wordt via dezelfde marketingstrategieën zoals de tabaksindustrie enkele decennia geleden werkte, een waas van twijfel gezaaid rond de begrippen klimaatsverandering en globale klimaatopwarming door de mens. Dit door het aanstellen van schijnwetenschappers die in de media bewust twijfel zaaien rond klimaatsverandering. Er is zelfs sprake van wetenschappers die het aantonen van een globale klimaatsverandering door middel van correcte Wetenschappelijke studies zowel publiekelijk als in hun privéleven bedreigd worden. Voor meer informatie hierover zie Merchants of Doubt.

Zie ook[bewerken]