Joos Vijd

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Joos Vijd, afgebeeld op een van de panelen van het Lam Gods altaarstuk

Joos (of ook: Joes, Judocus, Joost) Vijd (14e-15e eeuw) was een telg uit een Vlaams patriciërsgeslacht. Hij gaf opdracht tot het schilderen van het altaarstuk Het Lam Gods, waarop hij zelf ook is afgebeeld.

Vijd trouwde met Lysbette Borluut (ook zij is afgebeeld op een van de panelen), waarschijnlijk in 1398. Hun huwelijk bleef kinderloos. Hij was de schoonbroer van de Kanselier van Brabant Govaert Raes.[1]

Vanaf 1396 was Vijd verschillende keren schepen van Gent. In 1433-1434 was hij voorschepen van de Keure, een post die vergelijkbaar is met het burgemeesterschap. Vijd was ook een vertrouwensman van Filips de Goede.

Vijd was nauw betrokken bij de Sint-Janskerk (later Sint-Baafskathedraal genoemd): hij was kerkmeester en gaf geld voor de bouw van een travee en een kranskapel. Voor een vermogend man als Vijd was het niet vreemd dat hij in de kerk een eigen kapel liet bouwen. Voor het altaar van deze Vijdkapel gaf Vijd rond 1420 opdracht aan de Gentse schilder Hubert van Eyck een altaarstuk te schilderen, dat nu bekendstaat als Het Lam Gods. Met de dood van Hubert in 1426 kwam het werk aan het altaarstuk stil te liggen. Zijn broer Jan zou het tussen 1430 en 1432 afmaken, waarna het in de kapel werd geplaatst. Drie jaar later richtten Joos Vijd en Lysbette Borluut een stichting (fundatie) op, waarin werd vastgelegd dat dagelijks een mis zou worden opgedragen in de Vijdkapel. Om te zorgen dat er ook na hun dood geld zou zijn voor de missen, schonken ze een stuk land aan de Sint-Janskerk.

De Vijdkapel bestaat nog steeds, maar Het Lam Gods is om veiligheidsredenen vervangen door een kopie. Het origineel staat sinds 1986 in een kogelvrije zwaarbeveiligde glazen kooi in de De Villakapel opgesteld.