Kanaal Charleroi-Brussel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kanaal Charleroi-Brussel
Location Canal Brussel-Charleroi.PNG
Lengte 74 km
Scheepsklasse CEMT-klasse IV
Jaar ingebruikname 1832
Van Dampremy
Naar Sint-Jans-Molenbeek
Loopt door Waals, Vlaams en Brussels Gewest
Portaal  Portaalicoon   Maritiem

Het Kanaal Charleroi-Brussel is een kanaal dat vertrekt aan de rivier Samber en uitmondt in het Kanaal van Willebroek. Het vormt een verbinding tussen Charleroi enerzijds, maar ook La Louvière en Bergen (aangesloten via het Centrumkanaal), en de haven van Brussel en die van Antwerpen anderzijds.

Geschiedenis[bewerken]

Al sinds de 16e eeuw worden diverse plannen voor een dergelijke waterweg voorgesteld. Ze zou tenslotte een grotere en snellere aanvoer van steenkool uit de Borinage naar de steden mogelijk maken, wat de prijs zou drukken. De ingenieurs staan echter voor grote technische uitdagingen: het kanaal moet meer dan 100 m klimmen en de watervoorziening van de hoogste panden is onzeker. In de Franse tijd komt een definitief plan, maar de werken beginnen pas in de Nederlandse tijd (1827).

Gezien de hoogteverschillen wordt ervoor gekozen de bestaande valleien (van de Piéton, Samme en Zenne) nauwgezet te volgen, een beperkte tonnenmaat toe te laten (nl. de speciaal ontworpen baquets de Charleroi van 70 ton) en een tunnel onder la Bête-Refaite te graven. De watervoorziening wordt veiliggesteld dankzij reservoirs, het bestrijken van de bodem en een pomp op stoomkracht. Het kanaal bestaat uit vier delen: de klim DampremyLuttre (±25 m, 11 sluizen), het kruinpand Luttre–Soudromont, de steile afdaling langs de Samme (±60 m, 28 sluizen) en de langere afdaling langs de Zenne (±45 m, 16 sluizen).

De Belgische Revolutie legt het project even stil, maar het Voorlopig Bewind laat de werken onmiddellijk verderzetten. Zodoende wordt de nieuwe waterweg op 22 september 1832 plechtig geopend. Ze heeft echter kleine afmetingen, om de kostprijs te drukken, en is dus niet voorzien op de snel toenemende trafiek. In 1854-7 wordt het kanaal daarom vergroot voor 350-tonners. De tunnel wordt later vervangen door de bredere en kortere Tunnel van Godarville (1885), ten noorden ervan.

In 1897 wordt zelfs de beslissing genomen het lagere kanaaldeel, d.i. beneden Klabbeek, aan te passen voor 1.350-tonners: het wordt breder, dieper en rechter. Bovendien wordt het aantal sluizen verminderd. Vanaf 1948 wordt ook het hogere kanaaldeel gemoderniseerd. Vooral het gedeelte GodarvilleRonquières verandert grondig: de Tunnel van Godarville, het bochtige Sammetracé en 16 sluizen worden overbodig dankzij een nieuw kanaal, met een doorsteek bij la Bête-Refaite en een hellend vlak bij Ronquières. Het oude tracé, evenals de tunnel onder la Bête-Refaite (waarvan de noordelijke 150 m wordt afgegraven), wordt vervolgens gesloten voor de scheepvaart.

Sluizen en hellend vlak[bewerken]

De hoogteverschillen die in beide richtingen overwonnen worden, bedragen in totaal 127 m.

Terwijl het oorspronkelijke kanaal 55 sluizen telde, zijn er tegenwoordig slechts tien sluizen en een hellend vlak nodig.

Nummer Plaats Lengte x breedte (m) Verval (m)
1 Marchienne-au-Pont 85,08 x 11,50 6,20
2 Gosselies 87,70 x 11,50 7,00
3 Viesville 87,60 x 11,50 7,50
4 Ronquières 2 bakken van 85,50 x 11,60 67,53
5 Itter 90,00 x 12,00 13,33
6 Lembeek 81,60 x 10,50 7,07
7 Halle 81,60 x 10,50 3,30
8 Lot 81,60 x 10,50 3,70
9 Ruisbroek 81,60 x 10,50 3,70
10 Anderlecht 81,60 x 10,50 3,70
11 Sint-Jans-Molenbeek 81,60 x 10,50 4,70

Trafiek[bewerken]

Van 1987 tot 2006 neemt het aantal schepen toe met 60% en verdrievoudigt de hoeveelheid vervoerde goederen. Qua verkeer zijn beide richtingen vergelijkbaar. De schepen varen voor 1/3 leeg en voor 2/3 geladen. De vervoerde goederen zijn bouwmaterialen, olie en olieproducten.[1]

Jaar Tonnage Aantal schepen
1987 1.094.000 3.084
1990 1.289.000 3.346
2000 2.100.000 3.471
2004 3.160.000 5.155
2005 3.019.000 4.812
2006 3.144.000 5.215
2007 3.091.000 4.048
2008 2.939.000 3.791
2009 1.686.000 3.741
2010 1.924.800 3.934
2011 2.117.316 4.293
2012 1.911.233 4.318
2013 2.240.924 4.855