Sint-Jans-Molenbeek

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Sint-Jans-Molenbeek
Molenbeek-Saint-Jean
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Sint-Jans-Molenbeek Wapen van Sint-Jans-Molenbeek
(Details) (Details)
Sint-Jans-Molenbeek
Sint-Jans-Molenbeek
Geografie
Gewest Vlag Brussels Hoofdstedelijk Gewest Brussel
Arrondissement Brussel-Hoofdstad
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
5,89 km² (2011)
12,95%
31,89%
55,16%
Coördinaten 50° 51' NB, 4° 20' OL
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
94.854 (01/01/2014)
49,78%
50,22%
16099,35 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2013)
27,40%
59,32%
13,28%
Buitenlanders 24,97% (01/01/2013)
Politiek en bestuur
Burgemeester Françoise Schepmans (MR)
Bestuur MR - Open Vld, cdH - CD&V, Ecolo - Groen
Zetels
LB (PS - sp.a)
MR - Open Vld
cdH - CD&V
Ecolo - Groen
PVDA
FDF
ISLAM
N-VA
45
16
15
6
4
1
1
1
1
Economie
Gemiddeld inkomen 9.746 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 31,51% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
1080
Deelgemeente
Sint-Jans-Molenbeek
Zonenummer 02
NIS-code 21012
Politiezone Brussel-West
Website www.molenbeek.irisnet.be
Detailkaart
Sint-Jans-MolenbeekLocatie.png
ligging in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Portaal  Portaalicoon   België

Sint-Jans-Molenbeek (Frans: Molenbeek-Saint-Jean) of kortweg Molenbeek is een plaats en gemeente in het westen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Sint-Jans-Molenbeek heeft zijn oostgrens aan het kanaal Charleroi-Brussel; de Molenbeek stroomt door de gemeente. De gemeente maakt de laatste jaren een stormachtige groei door en telt nu bijna 95.000 inwoners waar dit er in 2000 nog maar 71.000 waren. Molenbeek is een industrie- maar vooral een woongemeente. Haar patroonheilige is de Heilige Johannes de Doper.

De gemeente grenst met de klok mee aan Sint-Agatha-Berchem, Koekelberg, Jette, Brussel (zowel Laken als de kernstad zelf), Anderlecht en in het uiterste westen aan het Vlaams-Brabantse Dilbeek.


Geschiedenis[bewerken]

Brussel, met ten westen Molenbeek op de Ferrariskaart

In pre-christelijke tijden werd een waterbron vereerd bij het gehucht aan een doorwaadbare plaats aan de Molenbeek.[1] De Germanen plaatsten haar onder de hoede van hun godin Freya, die zich bij de kerstening van de streek transformeerde tot Sint-Geertrui. Niet toevallig was dit de dochter van de stichtster van de Abdij van Nijvel, tot wier gebied de Molenbeekse nederzetting behoorde. Op zegels en andere afbeeldingen prijst ze het heilzame water uit haar putten aan met beker in de hand. Het werd op akkers gesprenkeld om ongedierte te verdrijven en aan pelgrims aangeboden om genezing te bieden. Molenbeek werd een etappeplaats op weg naar Santiago de Compostella. Bij hun vertrek kregen de pelgrims een “Sint-Geerte-minne” te drinken voor een behouden reis en terugkeer.

In de middeleeuwen was Molenbeek een uitgestrekt landbouwdorp. De parochiegrenzen van zijn Sint-Jan Baptistkerk reikten tot aan de Zenne[2] en omvatten vanaf eind 12e eeuw een kapel gewijd aan Sint-Katharina.[3] Deze zou door de bouw van de twee stadsomwallingen afgesplitst raken en zich geleidelijk verzelfstandigen tot de huidige Sint-Katelijnekerk.[4] Ook het Brusselse Begijnhof, opgericht omstreeks 1250, hing af van Molenbeek.

Later verloor Molenbeek zijn zelfstandigheid en raakte ondergeschikt aan de stad Brussel. Dit zou duren tot 1795, toen de Franse heersers overgingen tot het oprichten van gemeenten en aan Sint-Jans-Molenbeek opnieuw een eigen statuut toekenden.

Door de ligging aan het kanaal van Charleroi naar Brussel groeide Sint-Jans-Molenbeek reeds in de eerste helft van de 19e eeuw als industriële randgemeente van Brussel. Een gedeelte van de industrie, namelijk het havengebied, ging vanaf het einde van de 19e eeuw verloren doordat de stad Brussel dit gebied annexeerde.

Door het industrieel verval na de Eerste Wereldoorlog begon de ontvolking van de aan de stad Brussel grenzende wijken. Dit werd pas gecompenseerd vanaf de jaren '60 door de aanleg van nieuwe woonwijken in het toen nog landelijke westen van de gemeente. In 1990 werd deze expansie gestopt[5] waardoor er nog wat bos en weiden over zijn in Molenbeek: het Scheutbos.

Terrorisme[bewerken]

Na de aanslagen in Parijs van november 2015 kwam Molenbeek in het nieuws omdat er opvallend vaak een link zou zijn tussen Molenbeek en terreurdaden. Zeker drie van de acht daders van de aanslagen in Parijs woonden er. Op 14 en 15 november werden er zeven arrestaties verricht in Molenbeek, de arrestanten worden ervan verdacht nauwe banden te onderhouden met de terroristen.[6][7][8][9][10][11][12]

Politiek[bewerken]

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976[13] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[14] 14-10-2012[15]
Stemmen / Zetels % 39 % 41 % 41 % 39 % 41 % 41 % 45
PS 47,84 22 22,8 12 - - - - -
PS-SP - - 28,03 14 - - - -
LB 22,68 10 33,36 18 22,45 11 32,68 16 38,22 18 39,52 19 29,18 16
CVP - - - 2,53 0 - - -
cdH-CD&V - - - - - - 11,61 6
VU1/VU&ID2 - 2,691 0 - 1,361 0 2,092 0 - -
N-VA - - - - - - 4 1
PSC 4,94 1 3,04 0 - 5,19 1 - - -
ECOLO - 6,33 2 5,87 2 7,96 3 13,25 5 8,34 3 -
Ecolo-Groen - - - - - - 9,06 4
PRL1/MR2 8,131 3 12,021 5 15,871 7 16,811 7 - 32,222 16 27,332 15
FDF - - 12,76 5 10,08 4 - - 4,47 1
PRL-FDF - - - - 29,08 14 - -
SP - 3,45 1 - - - - -
UDRT-RAD - 4,42 1 - - - - -
Vlaams Blok1/Vlaams Belang2 - 2,051 0 3,281 0 5,21 1 7,661 2 6,532 2 2,282 0
PTB-PVDA 0,75 0 0,3 0 0,36 0 0,74 0 - 2,84 0 4,52 1
UPM-PEM 2,95 0 0,68 0 - - - - -
VEM 7,37 2 - - - - - -
CVP-SCM 5,33 1 - - - - - -
FNK - 2,63 0 - - - - -
CVP-PVV - 6,23 2 - - - - -
FN - - 4,02 1 16,64 7 6,11 2 4,05 1 -
SDM - - 5,27 1 - - - -
PTB-PC - - - - 2,17 0 - -
PJM - - - - - 3,38 0 -
spirit&independant - - - - - 2,46 0 -
Islam - - - - - - 4,12 1
Anderen(*) - - 2,1 0,81 1,4 0,67 3,43
Totaal stemmen 40315 34717 31087 28481 30271 37423 39353
Opkomst % 85,39 84,03 81,61 86,46 81,39
Blanco en ongeldig % 5,21 6,72 7,2 5,07 6,77 7,61 8,85

(*)1988: EVA, PFN 1994: MERCI 2000: DB, FNB 2006: Force Citoyenne 2012: PP, Égalité

Representativiteit[bewerken]

Voor Sint-Jans-Molenbeek, net zoals voor de andere gemeenten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, geldt dat het aantal kiezers in verhouding tot het aantal inwoners erg laag ligt, zowel absoluut als in vergelijking met de rest van het land. Dit is het gevolg van het hoge aandeel niet-Belgische inwoners (ook al kunnen deze onder bepaalde voorwaarden over gemeentelijk stemrecht beschikken). Daarnaast ligt ook het aantal kiezers dat -- ondanks de stemplicht -- niet komt opdagen, erg hoog. Hierdoor bedraagt in de 19 gemeenten van het gewest het totaal aantal uitgebrachte stemmen, inclusief ongeldige en blanco, slechts 44,66% van het aantal inwoners. Sint-Jans-Molenbeek scoort daarin nog slechter met een verhouding van 41,91% uitgebrachte stemmen/inwoners.

Verhouding kiezers/inwoners en absenteïsme bij de gemeenteraadsverkiezingen van 14 oktober 2012[bewerken]

  • Sint-Jans-Molenbeek: 51,49% (kiezers/inw.) - 18,61% (absenteïsme)
  • Totaal Brussels Gewest : 53,89% (kiezers/inw.) - 17,14% (absenteïsme)

Ter vergelijking:

  • Vlaamse provinciehoofdsteden: 69,30% (kiezers/inw.) - 12,12% (absenteïsme)
  • Waalse provinciehoofdsteden: 69,04% (kiezers/inw.) - 17,31% (absenteïsme)

Burgemeesters[bewerken]

Voormalige burgemeester waren:

  • tot 1800: Van Hamme en J. Jespers (Agent der Gemeynte van Molenbeke)
  • 1800-1812: J.-B. De Roy
  • 1812-1818: FR. De Putte
  • 1818-1819: V. Van Espen
  • 1819-1830: F. Vanderdussen
  • 1830 (tot 22 september): Prévinaire
  • 1830-1836: Ch. Deroy
  • 1836-1842: P.-J. Meeüs
  • 1843-1848: A. Vander Kindere
  • 1848-1860: H.-J.-L. Stevens
  • 1861-1863: J.-B. De Bauche
  • 1864-1875: L.-A. De Cock
  • 1876-1878: G. Mommaerts
  • 1879-1911: Henri Hollevoet (liberaal)
  • 1914-1938: Louis Mettewie (liberaal)
  • 1939-1978: Edmond Machtens (PSB)
  • 1978-1988: Marcel Piccart (PS, later FDF)
  • 1988-1992: Léon Spiegels (PRL)
  • 1992-2012: Philippe Moureaux (PS)
  • 2013-heden: Françoise Schepmans (MR)

Ontwikkeling van het inwoneraantal[bewerken]

19e eeuw[bewerken]

Jaar 1806 1816 1830 1846 1856 1866 1876 1880 1890
Inwoneraantal 1632 1845 4142 12.065 15.994 24.333 37.292 41.737 48.723
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12

20e eeuw tot aan herinrichting gemeenten[bewerken]

Jaar 1900 1910 1920 1930 1947 1961 1970 1976
Inwoneraantal 58.445 72.783 71.225 64.775 63.922 63.528 68.411 71.991
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 31/12/1976

Na de gemeentelijke herinrichting[bewerken]

Jaar 1977 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2010
Inwoneraantal 71.991 70.958 70.590 68.904 68.406 71.219 78.520 88.181
Opmerking:Inwoneraantal op 01/01 - Bron:NIS

Demografische ontwikkeling[bewerken]

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

Wijken met inwoneraantal (2001)[bewerken]

Tour L'Ecluse, Boulevard Mettewie, Molenbeek
  • Centrum : 19.586 inwoners
  • Machtens: 13.245 inwoners
  • Maritiem: 12.842 inwoners
  • Scheut-Kerkhof: 11.059 inwoners
  • Karreveld: 8328 inwoners
  • Birmingham: 7314 inwoners

Bezienswaardigheden[bewerken]

Het Meelfabrieksplein te Sint-Jans-Molenbeek

Beschermd erfgoed[bewerken]

Sport[bewerken]

In de Tweede klasse van het Belgisch voetbal speelt FC Brussels. De club speelt zijn thuiswedstrijden in het Edmond Machtensstadion (12.266 plaatsen) te Sint-Jans-Molenbeek.

Bekende inwoners[bewerken]

De voddenrapers (1914) van Eugène Laermans, met Sint-Jans-Molenbeek als decor, in het Museum Dhondt-Dhaenens te Deurle

Geboren in Sint-Jans-Molenbeek[bewerken]

Wonen of woonden in Sint-Jans-Molenbeek[bewerken]

Stedenbanden[bewerken]

Externe links[bewerken]