Street art

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Street art in Amsterdam: voetgangers-verbodsbord wordt door eenvoudige toevoeging geweren-verbodsbord
Painting in the Global tradition van Ces53

Street art is een kunstvorm gerelateerd aan de graffitibeweging. Onder street art vallen diverse illegaal of legaal aangebrachte kunstuitingen aan de openbare weg die niet onder de pure graffiti vallen en evenmin tot de officiële kunst behoren. Street art komt voor in de vorm van stickers, sjabloondruk en posters, maar ook eigenmachtig geplaatste beelden, muurschilderingen en mobielen vallen hieronder.

Video: Street art wordt aangebracht in de Hertogstraat en St. Josephhof in Nijmegen

Het grote verschil tussen graffiti en andere street art is dat het bij graffiti vaak primair om decoratieve naamtags gaat (en dus om de makers) en dat bij street art meestal de afbeeldingen en de boodschap erachter belangrijker zijn. Het kwaliteitscriterium voor graffiti is de moeilijkheidsgraad en voor street art de originaliteit en uitdrukkingskracht. Veel makers van street-art werken anoniem en verspreiden afbeeldingen zonder tekst of signatuur.

Het verschijnsel is ontstaan in de jaren '70 van de twintigste eeuw en werd toen gebruikt om politieke standpunten duidelijk te maken. Later verdween het fenomeen weer naar de achtergrond en het dook pas weer op in de late jaren '90. Dit keer als een zuivere kunstvorm (zie straatgrafiek) waarbij de straat, zoals bij het Memory Brick project in Gorinchem, als tentoonstellingsruimte dient.

Een andere vorm van street art is wildbreien (guerrilla-knitting) waarbij straatobjecten zoals palen van verkeersborden of bomen aangekleed worden met kleurrijk gebreid textiel. Een verdere variant is het wildtuinieren (guerrilla gardening), waarbij men zonder toestemming stukken onbenutte grond in steden beplant met bloemen of struiken.

Commerciële crossover[bewerken | brontekst bewerken]

Sommige straatkunstenaars hebben internationale waardering gekregen voor hun werk en zijn overgestapt van street art naar de mainstream kunstwereld; daarnaast zijn zij veelal ook street art blijven maken. Keith Haring was een van de eersten die dat in de jaren 1980 deden. Traditionele graffiti en street-artmotieven worden ook steeds meer gebruikt in mainstream advertenties, en veel kunstenaars hebben werk gekregen als grafisch ontwerper. Graffitikunstenaar Eric Haze heeft ontwerpen gemaakt voor musici als de Beastie Boys en Public Enemy. Shepard Fairey's straatposters van de toenmalige presidentskandidaat Barack Obama zijn door een speciale commissie bewerkt voor gebruik in de verkiezingscampagne.

Street art heeft artistieke erkenning gekregen door de status van Banksy en andere kunstenaars. Hierdoor is street art in vele steden een bezienswaardigheid en toeristische attractie geworden.

Street art in Nederland[bewerken | brontekst bewerken]

Kunstwerk Eberhard van der Laan

In Nederland zijn al decennia lang street artists actief. In de jaren '70 en '80 van de twintigste eeuw was graffiti erg populair in Amsterdam en het is eigenlijk nooit weggegaan. Kunstenaars als Shoe en Zedz vergaarden met hun kunst faam over de hele wereld. Sinds 2010 is het collectief Kamp Seedorf geregeld in het nieuws met hun werk. Vooral hun ode aan Eberhard van der Laan tijdens zijn strijd met kanker was populair, ondanks dat het kunstwerk al snel was weggehaald. Door de populariteit van het werk werd er wel een grotere versie permanent op het Mercatorplein geplaatst. Een ander prominent figuur in de Amsterdamse Streetart-scene is Street Art Frankey, die met kleine aanpassingen in het straatbeeld subtiele grapjes maakt. Zijn bekendste werk was een stuk minder subtiel, namelijk het LEGO-beeld van André Hazes op de Dam. Ook dit werk was al snel weg. Een ander voorbeeld van zijn werk is de saunaman nabij het station van de Noord/Zuidlijn. Ook Zene is een bekend Amsterdams street artist.

Amsterdam kent ook een tweetal straatpoëten die op veel plekken in de stad hun teksten schrijven en spuiten. Laser 3.14 schrijft zijn teksten in het Engels, terwijl Hans de Tweede schrijft in het Nederlands. De teksten van beide kunstenaars zijn vrij politiek. Hans de Tweede beperkt zich niet tot straatpoëzie, hij maakt ook ander soort streetart-werken, zoals de collage van Scrabble-steentjes met alle spelers van Ajax die hij plakte op de Johan Cruijff ArenA.

Literatuur[bewerken | brontekst bewerken]


Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Street art van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.