Banksy

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Gevelreiniger verwijdert graffiti met hogesdrukspuit, Londen

Banksy is het pseudoniem van een wereldberoemde Britse kunstenaar. Hoewel er weinig zekerheid is over de ware identiteit van Banksy en de meeste bronnen aangeven dat zijn echte naam 'Robert' of 'Robin Banks' is, heet hij waarschijnlijk Robin Gunningham. Hij zou in 1973 geboren zijn in Bristol. Zijn kunstwerken zijn vaak politiek en humoristisch van aard. In zijn straatkunst combineert hij graffiti met een hem kenmerkende sjabloontechniek. Zijn straatwerk is te vinden in verschillende Europese steden maar ook buiten Europa zoals in de Palestijnse gebieden en de Verenigde Staten.

Werk[bewerken]

Banksy startte als een graffiti-artiest. Later is hij steeds meer gebruik gaan maken van sjablonen zodat het minder tijd zou kosten om een werk af te maken. Banksy beweert zelf dat hij is overgestapt op het werken met sjablonen terwijl hij onder een vuilniswagen[1] schuilde omdat de politie hem op de hielen zat.

Zijn werk op straat trok al snel de aandacht van de media. Banksy’s werk karakteriseert zich door zijn pakkende en humoristische beelden, in combinatie met slogans. De boodschap is doorgaans pacifistisch, antikapitalistisch, tegen de gevestigde orde en voor vrijheid. Hij schildert vooral dieren (zoals apen en ratten) en mensen (onder anderen politieagenten, soldaten, ouderen, kinderen). Hij maakt daarnaast stickers, sculpturen en cd-hoesjes (onder andere voor het Blur-album Think Tank). Een terugkerend thema in zijn werk is verder het aanpassen van bestaande kunst waardoor de aard van het stuk radicaal verandert.

Banksy's eerste film, Exit Through the Gift Shop wordt beschouwd als "the world's first street art disaster movie" en ging in première op het Sundance Film Festival[2] in de Amerikaanse staat Utah.

Opbrengsten[bewerken]

Christina Aguilera kocht medio 2006 een schilderij van Banksy met Koningin Victoria als lesbienne. Tezamen met twee andere werken bracht het £ 25.000 op. Op 19 oktober 2006 is voor een set schilderijen van Kate Moss in Sotheby's London £ 50.400 betaald. Op dezelfde veiling werd het hoogste bedrag voor zijn werk tot nu toe betaald voor een schilderij van een groene Mona Lisa met naar beneden druipende verfdruppels uit haar ogen (£ 57.600). Tijdens een veiling georganiseerd door Bono (U2) en Damien Hirst, leverde "Keep it spotless" ruim 1.100.000 euro op. Dit geld komt ten goede aan de aidsbestrijding in Afrika.

Stunts[bewerken]

Graffiti van Banksy in Bristol "The Lovers"

Banksy heeft regelmatig projecten die de publiciteit halen. Hieronder staan enkele voorbeelden:

  • In de London Zoo klom hij in het pinguïngebied. Hij schilderde er We're bored of fish op de muren in twee meter hoge letters.
  • In Bristol Zoo schreef Banksy een boodschap in het olifantenhok: I want out. This place is too cold. Keeper smells. Boring, boring, boring.
  • Maart 2005: Banksy plaatste zijn werken ongezien in het Museum of Modern Art, het Metropolitan Museum of Art, het Brooklyn Museum, en het American Museum of Natural History, alle in New York City.
  • Mei 2005: Banksy schilderde een primitieve rotstekening waarop een menselijke figuur is afgebeeld terwijl deze een winkelwagentje voortduwt. Het lukte hem het schilderij ongezien op te hangen in het British Museum in Londen. Na ontdekking voegde het museum het schilderij toe aan de permanente collectie.
  • Augustus 2005: Banksy schilderde negen werken op de Palestijnse zijde van de muur tussen Israël en de Palestijnse gebieden, waaronder een schilderij van een ladder die helemaal tot bovenaan de muur doorloopt en een schilderij waarin kinderen een gat graven door de muur.
  • Juni 2006: Banksy schilderde een naakte man hangend uit het raam van een slaapkamer op een muur in het centrum van Bristol (zie foto).
  • Augustus/september 2006: Banksy verving ongeveer 500 exemplaren van Paris Hiltons debuut-cd, in 48 verschillende winkels in Groot-Brittannië. Op de cd’s die hij er voor terug plaatste stonden zijn eigen kunstwerken en muziekremixen van Danger Mouse. De nummers op de cd droegen namen als "Waarom ben ik beroemd?", "Wat heb ik bereikt?" en "Waarom besta ik?”. Nog voor de winkels de cd’s konden verwijderen waren er al verschillende gekocht door klanten. Op veilingwebsites zijn sommige exemplaren voor £750 verkocht.
  • September 2006: Banksy hield een tentoonstelling genaamd Barely Legal, aangeprezen als een "three day vandalised warehouse extravaganza" in Los Angeles. In de tentoonstelling figureerde ook een goud-roze levende olifant.
  • September 2006: Banksy verkleedde een opblaasbare pop als Guantanamo Bay-gevangene en plaatste de pop bij een attractie in het Disney-themapark in Anaheim, Californië. Hierdoor werd zelfs de achtbaan, waar de aangeklede opblaaspop stond, stil gezet.

Ware identiteit[bewerken]

Hoewel Banksy heeft geprobeerd zijn ware identiteit verborgen te houden is zijn echte naam volgens The Guardian Robert Banks.[3] Ook op een website van de BBC is de naam Robin Banks genoemd.

De fotograaf Steve Lazarides heeft de website van Banksy geregistreerd. Hij werkt als tussenpersoon voor Banksy. Lazarides heeft een kunstgalerie op Greek Street in Soho, Londen genaamd Laz Inc. In deze winkel worden originele schilderijen van Banksy verkocht.

De website van Brian Sewell beweert een echte foto van Banksy te hebben.[4]

Controverse[bewerken]

Graffiti in Liverpool
One Nation Under CCTV, Londen

Kritiek op Banksy concentreert zich voornamelijk op drie punten:

  1. kunst of vandalisme
  2. hypocriet of oprecht?
  3. het subversieve karakter

Ad 1. Volgens Peter Gibson, woordvoerder van de organisatie Keep Britain Tidy, is het werk van Banksy simpelweg vandalisme. Hij maakt immers muren vies waar dat niet is toegestaan. Peter Gibson heeft voor deze mening in binnen- en buitenland medestanders. Het onderscheid tussen graffiti (niet toegestaan) en kunst (kan de stad verfraaien) is moeilijk te maken wanneer er miljoenen worden uitgegeven om de muren schoon te houden. De groep die het werk van Banksy wél als kunst ziet is waarschijnlijk groter. Die mening wordt ondersteund door de hoge prijzen die bij kunstgaleries worden betaald voor zijn doeken en het feit dat musea zijn werken opnemen in de collectie.

Ad 2. Antikapitalisme is één van de thema’s in zijn werk. Met dit thema maakt hij zich kwetsbaar voor verwijten van hypocrisie. Sommige mensen hebben kritiek op de manier waarop Banksy geld verdient met zijn werk. De hoge prijzen voor zijn doeken (voor zijn versie van de Mona Lisa werd £58.000 pond betaald) en de verkoop aan bedrijven en kunstgaleries gaan volgens sommigen niet samen met een antikapitalistische boodschap. Daar staat tegenover dat Banksy voor een groot deel van zijn werk helemaal geen geld ontvangt. Het wordt anoniem op straat getekend en geschilderd. Banksy maakt daarnaast werk voor goede doelen, zoals Greenpeace, of laat het voor goede doelen gebruiken, zoals voor campagnes van Vredesactie.

Ad 3. Niet iedereen heeft waardering voor het gekozen medium of de aard van de boodschap van Banksy. Toen hij in het Midden-Oosten de muur tussen Israël en de Palestijnse gebieden beschilderde merkte een Palestijn op dat Banksy de muur mooi maakte. Toen Banksy de man voor dit compliment bedankte riposteerde hij: “Wij willen niet dat hij mooi is, we haten deze muur, ga naar huis”[5]

Trivia[bewerken]

  • In april 2007 schilderden medewerkers van de antigraffitiploeg van het bedrijf "Transport for London" een graffitiwerk van Banksy over. Het werk werd vijf jaar geleden aangebracht op de muur van een elektriciteitshuis. Het verbeeldde een scène uit de film Pulp Fiction van Quentin Tarantino, waarbij de pistolen die Samuel L. Jackson en John Travolta in die scène vasthouden waren vervangen door bananen.[6] In een persverklaring meldde het bedrijf dat het beleid is om alle graffiti te verwijderen die een sfeer van "verwaarlozing en maatschappelijk verval" ademen. De waarde van het werk werd geschat op € 370 000. De kosten van een eventueel herstel werden geschat op enkele duizenden euros.
  • In april 2010 overschilderde een ploeg schoonmakers rond een project van stadsverfraaiing in de Australische stad Melbourne een werk van de kunstenaar. Banksy liet in 2003 tijdens een bezoek aan de stad het werk voorstellende een rat hangende aan een parachute achter op een muur van een gebouw, vlak achter het Forum Theatre in Hosier Lane.
  • Banksy's werk wordt vaak vergeleken met dat van Blek le Rat, de 'Vader van de stencil-graffiti'.[7] Banksy zegt hier zelf over: "...Every time I think I've painted something slightly original, I find out that Blek Le Rat has done it as well, only twenty years earlier."[8]

Bibliografie[bewerken]

Banksy heeft zelf meerdere boeken gepubliceerd met foto’s van zijn werk in verschillende landen. Zijn eerste boek is gepubliceerd in zwart-wit en heet Banging Your Head Against A Brick Wall. Daarna volgde het full colour gedrukte Existencilism. In 2004 verscheen zijn derde boek genaamd Cut it Out. Bij uitgeverij Random House verscheen in 2005 Wall and Piece. In dit boek staan foto’s uit alle drie zijn vorige boeken aangevuld met nieuw materiaal.[9]

Externe links

Bronnen, noten en referenties

  1. Banksy, Wall and Piece, ISBN 1844137872
  2. "Banksy film to debut at Sundance", BBC News, 2010-01-21. Geraadpleegd op 2010-04-12.
  3. Over de identiteit van Banksy
  4. Foto van de kunstenaar
  5. Dont make this wall beautiful. A Palestinian tells Banksy: Go home 2007.02.10
  6. Werk Banksy overschilderd (NRC, 15 juli 2011)
  7. blekmyvibe.free.fr: blekmyvibe.free.fr Blek le Rat - History
  8. Lee Coan in Daily Mail, 13 juni 2008: Breaking the Banksy: The first interview with the world's most elusive artists
  9. Banksy; wall and peace, Century, 2005, ISBN 1844137864