Koen Vanmechelen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Koen Vanmechelen
Koen Vanmechelen met de Gouden Nica van de Prix Ars Electronica 2013 voor het project The Cosmopolitan Chicken
Koen Vanmechelen met de Gouden Nica van de Prix Ars Electronica 2013 voor het project The Cosmopolitan Chicken
Persoonsgegevens
Geboren 25 augustus 1965
Geboorteland België
Oriënterende gegevens
Stijl(en) Conceptuele kunst
Bekende werken Cosmopolitan Chicken (Research) Project, Walking Egg, Cosmogolem
RKD-profiel
Website
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

Koen Vanmechelen (Sint-Truiden, 26 augustus 1965) is een hedendaagse Belgische conceptueel kunstenaar met internationale renommee. Hij begon zijn carrière in de vroege jaren negentig en is sindsdien uitgegroeid tot een van de meest productieve en prominente hedendaagse kunstenaars in België. Zijn veelomvattende en innovatieve werk onderzoekt het thema van bio-culturele diversiteit via de Gallus gallus domesticus of kip, en diens voorouder, de bankivahoen.

Zijn bekendste project is The Cosmopolitan Chicken Project of CCP[1], een internationaal gebeuren waarbij hij via de kruising van nationale kippenrassen op zoek gaat naar een hybride of kosmopolitische kip. Deze superbastaard zou uiteindelijk genen van alle kippenrassen ter wereld met zich meedragen. De 17de generatie, de Mechelse Styrian, werd in april 2013 geboren in de Sloveense hoofdstad Ljubljana.[2] Samen met zijn twee andere kosmopolitische projecten, de CosmoGolem[3] en The Walking Egg,[4] vormt The Cosmopolitan Chicken Research Project (CC®P)[5] de kern van zijn werk, dat de artiest overziet vanuit de Open University of Diversity,[6] in de oude Gelatinefabriek van Hasselt.

Vanmechelen's kunstwerken onderzoeken en eren de diversiteit en hybriditeit van het leven: "Elk organisme heeft een ander organisme nodig om te overleven". Bioculturele diversiteit en de daaruit volgende interactie tussen kunst en wetenschap vormen het hoofdthema van zijn oeuvre. Vanmechelen werkt vaak samen met wetenschappers en experts uit allerlei disciplines, zoals Jean-Jacques Cassiman, Rik Pinxten en Marleen Temmerman. Hij gebruikt innovatieve technologie, zoals 3D-scanning, morfometrie, 3D-printen en interactieve visualisatie-technieken. Zijn werk is dan ook inherent crossmediaal en varieert van zeer expressieve schilderijen en tekeningen tot fotografie, video, installaties, glaswerk en zelfs houten beeldhouwwerken. Als rode draad in deze verscheidenheid aan expressiemanieren zien we vaak de kip en het ei terugkomen. Over de jaren heen zijn deze namelijk uitgegroeid tot belangrijke symbolen die de kunstenaar toelaten om een verbinding te maken tussen wetenschappelijke, politieke, filosofische en ethische kwesties, en die vaak het uitgangspunt voor debatten, gesprekken en lezingen vormen.[7]

Een nieuwe soort platworm die in 2013 in Venetië ontdekt werd toen Vanmechelen er op de Biënnale exposeerde, werd naar hem vernoemd: Trigonostomum Vanmecheleni. [8][9]

Biografie[bewerken]

Koen Vanmechelen woont in Meeuwen-Gruitrode, maar zijn atelier en OpUnDi bevindt zich in Hasselt. Hij is een autodidact; in een vorig leven studeerde hij hotelschool en werkte hij als kok-patissier bij een aantal toprestaurants. Hij groeide wel op in een creatief milieu: zijn vader was namelijk ook kunstenaar en zijn moeder werkte als modeontwerpster. Bovendien was hij op zeer jonge leeftijd al gefascineerd door kippen, mede dankzij zijn oom Louis Gonnissen, een bekende Belgische ornitholoog en tv-persoonlijkheid. [10] Zo vertelt hij in een interview dat hij op vijfjarige leeftijd al een broedmachine op zijn kamer had.[11]

Conservators Jan Kenis[12] en Jan Hoet, en illustrator Gregie de Maeyer[13] lanceerden hem in de kunstwereld in de vroege jaren negentig. Zijn eerste werken waren vooral houten constructies, assemblages en kooien voor gevogelte. Hiermee paste hij binnen de traditie van de Belgische assemblagekunstenaars.[14] In de jaren negentig evolueerde hij tot een conceptueel kunstenaar en daarna tot een multidisciplinair, transdisciplinair en interdisciplinair kunstenaar. Ook lanceerde hij in de jaren 90 zijn Cosmopolitan Chicken Project (CCP), dat een unieke positie in de hedendaagse kunst inneemt. Het bezorgde hem al snel internationale erkenning in de kunstwereld en daarbuiten.

Ondanks zijn vliegangst heeft de kunstenaar gekozen voor een bestaan als nomade. "Beweging creëert opportuniteiten voor transformatie en mutatie", volgens Vanmechelen, die altijd onderweg is en veel van zijn tijd in het buitenland spendeert. Hij probeert steeds om zijn projecten te verbinden met verschillende realiteiten over de hele wereld, op zoek naar raakvlakken tussen kunst, wetenschap, en de wereld. Vanmechelen: "Ik probeer om mensen en ideeën ter verbinden, om de juiste plaats in tijd en ruimte te vinden om het ei te doen barsten, ergens in de eindeloze stroom botsingen van happy accidents die veroorzaakt worden door oneindige beweging." Vandaar zijn fascinatie voor biologische en culturele diversiteit, of bioculturele diversiteit. In de bewegingen en migratiestromen van mensen en dieren zoekt hij naar genen en memes die altijd weer samenkomen. Sommige neemt hij mee naar huis. In zijn thuisbasis in Meeuwen-Gruitrode heeft hij een grote verzameling vogels en andere dieren - en houdt hij meer dan duizend kippen: Gallus Gallus, de zeventien soorten Mechelse hybriden, en heel wat andere soorten. In totaal heeft Vanmechelen 3.000 kippen op acht boerderijen op drie continenten.[15]

Projecten[bewerken]

Vanmechelen’s meest bekende project is zonder twijfel het Cosmopolitan Chicken Project, een wereldwijd kruisingsprogramma met nationale en regionale kippenrassen. Met dit project, waaraan de kunstenaar begon in 1998, wil hij de universele superbastaard kweken, een metafoor voor de mondiale culturele en genetische smeltkroes.[16] Om dit project te ondersteunen, richtte hij samen met onder andere dr. Cassiman het Cosmopolitan Chicken Research Project op.

Een tweede project waarbij kunst en wetenschap verenigd worden, is The Walking Egg, een denktank met onder andere fertiliteitsspecialist Dr. Willem Ombelet. Via een focus op fertiliteit in ontwikkelingslanden wil het project vragen stellen over de menselijke identiteit.

Ten slotte heeft het ideeëngoed van Vanmechelen ook aanleiding gegeven tot de CosmoGolem met als boegbeelden Peter Adriaenssens en Jeanne Devos. Hier staat een houten reus, de Cosmogolem, symbool voor universele kinderrechten en voor de valkuil van de maakbaarheid van de mens.[17]

Deze drie projecten vormen samen de Open University of Diversity (OpUnDi) een denktank en een ontmoetingsplaats voor mensen om te debatteren over de kernthema’s in Vanmechelens werk: biologische en culturele diversiteit, identiteit, hybriditeit, en ethische vraagstukken.

Daarnaast zijn er echter nog een waaier aan andere installaties en projecten waar de kunstenaar zich mee bezighoudt. Zo wordt er bij Frozen Culture het sperma van kosmopolitische hanen ingevrozen, met medewerking van o.a. Ivo Lambrichts (UHasselt), Luc Vrielinck en Jan Rutten. Voor The Golden Spur werd er bij hanen zonder spoor chirurgisch een gouden spoor aangebracht, en met Lambo – een samentrekking van ‘Lama’, ‘Ovambo’ en ‘Labo’ - gaat de kunstenaar op zoek naar een nieuwe manier van kruisen.

Tentoonstellingen & onderscheidingen[bewerken]

De projecten en kunstwerken van Vanmechelen hadden vanaf het begin een internationale uitstraling. Van Hasselt tot Shanghai en van dOCUMENTA in Kassel tot de Biënnale van Venetië: zijn werk werd al op locaties over heel de wereld tentoongesteld. De kunstenaar mocht ook al een aantal bekroningen en onderscheidingen en ontvangst nemen. Zo ontving hij in 2013 de prestigieuze Golden Nica in de categorie Hybrid Art en de Best Artwork Award van de ISMB. In 2010 kreeg Vanmechelen van de Universiteit Hasselt de titel doctor honoris causa toegewezen in het thema Art meets science: een bekroning van zijn kruisbestuiving tussen kunst en wetenschap.[18] Verder werd ook Juul, het boek dat hij maakte met Gregie de Maeyer, in 1996 bekroond met de Gustav Henemann Friedenspreis en is hij sinds 2005 ereburger van zijn geboortestad Sint-Truiden.

Een volledige lijst van de tentoonstellingen, publicaties en onderscheidingen van de kunstenaar vind je hier.

Stichtingen[bewerken]

  • The CosmoGolem Foundation; opgericht in 2010 ter ondersteuning van het CosmoGolemproject, waarbij houten beelden (de Golem) uitgezet worden over de hele wereld als een symbool van universele kinderrechten.
  • The Walking Egg Foundation; opgericht in 2009 ter ondersteuning van The Walking Egg Project en het onderzoek naar (on)vruchtbaarheid in ontwikkelingslanden.
  • CC®P Foundation; opgericht in 2008 ter ondersteuning van het wetenschappelijk onderzoek dat geënt is op de filosofie achter het werk van Vanmechelen.
  • The Open University of Diversity; opgericht in 2011, een centrale locatie waar bovengenoemde stichtingen kunnen samenkomen en waar er plaats is voor debat en ontmoeting tussen kunst en wetenschap.

Bibliografie[bewerken]

  • The Accident IV, Chronicle of The Cosmopolitan Chicken, Hasselt, 2013
  • COMBAT, Cosmopolitan Chicken bvba - Koen Vanmechelen, Guy Pieters Editie en Lancommanderij Alden Biesen, Bilzen, 2012
  • The Accident III, Chronicle of The Cosmopolitan Chicken, Guangzhou, 2011
  • The Accident II, Chronicles of The Cosmopolitan Chicken, Hasselt, 2010
  • The Chicken’s Appeal, Museum Het Valkhof, Nijmegen, 2008
  • The Accident, Het Glazen Huis, Lommel, 2007
  • The Accident I, Chronicles of The Cosmopolitan Chicken, Verbeke Foundation, Kemzeke, 2007
  • The Walking Egg/Born, P. Dupont, Fertility Hospital, Genk, 2005
  • The Cosmopolitan Chicken, Virtual Mechelse Fighter, Deweert Art Gallery, Otegem, 2005
  • Cosmopolitan Chicken Project, Barbara Simons & Wouter Keirse, Ludion Gent-Amsterdam, De Brakke Grond, Amsterdam, 2003
  • The Cosmopolitan Chicken, Sex & Mortality, Deweer Art Gallery, Otegem, 2003
  • The Cosmopolitan Chicken, Between Natural breeding and genetic engineering, Deweer Art Gallery, Otegem, 2001

Externe link[bewerken]