Koenraad IV (rooms-koning)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Koenraad IV)
Ga naar: navigatie, zoeken
Koenraad IV
1228-1254
Conrad IV of Germany.jpg
Rooms-Duits koning
Periode 1237-1254
Voorganger Hendrik VII
Opvolger Willem II
Koning van Sicilië
Periode 1250-1254
Voorganger Frederik I
Opvolger Konradijn
Koning van Jeruzalem
Periode 1228-1254
Voorganger Isabella II en Keizer Frederik II
Opvolger Konradijn
Hertog van Zwaben
Periode 1235-1254
Voorganger Hendrik
Opvolger Konradijn
Vader Keizer Frederik II
Moeder Isabella II van Jeruzalem

Koenraad IV van Hohenstaufen (Andria, 25 april 1228 - Lavello, 21 mei 1254) was van 1235 tot 1254 hertog van Zwaben, van 1228 tot 1254 onder de naam Koenraad II koning van Jeruzalem, van 1237 tot 1254 koning van Duitsland en van 1250 tot 1254 onder de naam Koenraad I koning van Sicilië.

Levensloop[bewerken]

Koenraad IV was de tweede, maar enige overlevende zoon van keizer Frederik II van het Heilig Roomse Rijk en diens tweede gemalin, koningin Isabella II (Yolande) van Jeruzalem. Hij werd geboren in Andria in het zuiden van het koninkrijk Sicilië en bij de bevalling overleed zijn moeder in het kraambed. Hierdoor werd Koenraad IV bij zijn geboorte onmiddellijk tot koning van Jeruzalem uitgeroepen. Zolang hij minderjarig was en dus niet zelfstandig kon regeren, werd zijn vader regent.

Hij leefde tot in 1235 in het zuiden van Italië, waarna hij voor het eerst het koninkrijk Duitsland bezocht. Dat jaar zette zijn vader zijn oudere halfbroer, de rebelse Hendrik VII, af als hertog van Zwaben, waarna Koenraad hem opvolgde als hertog van Zwaben. Ook wilde Frederik II Hendrik VII afzetten als Rooms-Duits koning en hem vervangen door Koenraad IV, maar hij slaagde daar niet in tot in 1237 de Rijksdag van Wenen plaatsvond. Deze titel, die echter niet erkend werd door paus Gregorius IX, zou Koenraads toekomst als keizer van het Heilig Roomse Rijk verzekeren. Zolang Koenraad IV nog niet meerderjarig was, werd aartsbisschop Siegfried III van Mainz regent. In 1242 werd deze als regent vervangen door landgraaf Hendrik Raspe van Thüringen en koning Wenceslaus I van Bohemen. Vanaf ongeveer 1240 werd Koenraad IV direct betrokken in de Duitse politiek.

In 1245 werd zijn vader echter door paus Innocentius IV geëxcommuniceerd en verklaarde de paus Koenraad IV afgezet als Rooms-Duits koning. Landgraaf Hendrik Raspe van Thüringen steunde de paus hierin en liet zich op 22 mei 1246 verkiezen tot Rooms-Duits tegenkoning. Er brak daarop oorlog uit tussen Hendrik Raspe en Koenraad IV en in augustus 1246 werden Koenraads troepen in de Slag bij Nidda verslagen door die van Hendrik Raspe. Toen Hendrik Raspe in 1247 overleed, werd graaf Willem II van Holland Rooms-Duits tegenkoning. In 1250 kon Koenraad IV uiteindelijk de situatie in Duitsland voor even stabiliseren door de troepen van Willem II van Holland en zijn bondgenoten te verslaan.

Na de dood van zijn vader werd Koenraad IV in 1250 eveneens koning van Sicilië, maar het conflict met de paus bleef bestaan. Nadat hij Willem II van Holland had verslagen, besliste hij in 1251 om een invasie in Italië te doen, waar zijn halfbroer Manfred als plaatsvervanger regeerde. Koenraad wilde de rijke domeinen van zijn vader terugwinnen en wou daarom Manfred verdrijven uit Sicilië. In januari 1252 veroverde Koenraad IV met de hulp van een vloot uit Venetië de streek Apulië, waarmee hij erin slaagde om Manfred te verdrijven en zelf de controle over het gebied uit te oefenen. In oktober 1253 veroverde Koenraad IV de stad Napels.

Koenraad slaagde er echter niet in om de steun van de aanhangers van de paus te verwerven en de paus stelde in 1253 Edmund van Lancaster, zoon van koning Hendrik III van Engeland, aan als koning van Sicilië. Kort daarop werd Koenraad IV door de paus geëxcommuniceerd.

In 1254 overleed hij in Lavello aan de gevolgen van malaria. Zijn broer Manfred en later zijn zoon Konradijn zetten de strijd tegen de paus verder, maar zonder veel succes. Met zijn dood begon ook het Interregnum, waarbij niemand erin slaagde om de volledige controle over Duitsland te verwerven en waarbij niemand tot keizer van het Heilig Roomse Rijk werd gekroond. Het Interregnum zou duren tot in 1273, toen Rudolf van Habsburg tot Rooms-Duits koning werd verkozen.

Huwelijk en nakomelingen[bewerken]

In 1246 huwde Koenraad IV met Elisabeth van Beieren, dochter van hertog Otto II van Beieren. Ze kregen een zoon:

  • Konradijn (1252-1268), koning van Sicilië, koning van Jeruzalem en hertog van Zwaben.
Karolingen (800–911): Karel de Grote · Lodewijk I de Vrome · Lotharius I · Lodewijk II · Lodewijk III de Duitser · Karel II de Kale · Lotharius II · Karloman van Beieren1 · Lodewijk III de Jonge1 · Karel III de Dikke · Arnulf van Karinthië · Lodewijk IV het Kind
Italiaanse keizers (891–928): Guido van Spoleto · Lambert van Spoleto · Lodewijk de Blinde · Berengarius van Friuli
Ottonen (911–1024): Koenraad I van Franken2 · Hendrik I de Vogelaar · Otto I de Grote · Otto II · Otto III · Hendrik II de Heilige
Saliërs (1024–1125): Koenraad II · Hendrik III · Hendrik IV · Rudolf van Rheinfelden · Herman van Salm · Koenraad (III)1 · Hendrik V
Hohenstaufen (1125–1254): Lotharius III2 · Koenraad III · Hendrik (VI) Berengarius1 · Frederik I Barbarossa · Hendrik VI · Filips van Zwaben · Otto IV2 · Frederik II · Hendrik VII1 · Koenraad IV · Hendrik Raspe
Interregnum (1254–1273): Willem van Holland · Richard van Cornwall · Alfons van Castilië
dynastieën (1273–1437): Rudolf I · Adolf van Nassau · Albrecht I · Hendrik VII · Lodewijk V de Beier · Frederik de Schone1 · Karel IV · Günther van Schwarzburg · Wenceslaus · Ruprecht van de Palts · Jobst van Moravië · Sigismund
Habsburgers (1437–1806): Albrecht II · Frederik III · Maximiliaan I · Karel V · Ferdinand I · Maximiliaan II · Rudolf II · Matthias · Ferdinand II · Ferdinand III · Ferdinand IV1 · Leopold I · Jozef I · Karel VI · Karel VII Albrecht2 · Frans I Stefan · Jozef II · Leopold II · Frans II

Vetgedrukt: keizer · Cursief: tegenkoning · 1 medekoning (in een deelrijk)· 2 afkomstig uit een andere dynastie