Richard van Cornwall

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Wapen van Richard als rooms-Duits koning.

Richard van Cornwall (Winchester, 5 januari 1209Berkhamsted, 2 april 1272) uit het huis Plantagenet was Earl of Cornwall, graaf van Poitou en vanaf 1257 rooms-Duits koning.

Leven[bewerken]

Richard was een zoon van Jan zonder Land en diens vrouw Isabella van Angoulême. Hij was een neef van Richard Leeuwenhart en kleinzoon van Eleonora van Aquitanië. Richard was driemaal getrouwd: allereerst in 1231 met Isabella van Pembroke (gestorven in 1240), dan in 1243 met Sancha van de Provence (gestorven in 1261) en ten slotte in 1269 met Beatrix van Valkenburg (gestorven in 1277).

Als jongere broer van de Engelse koning Hendrik III deed hij al vroeg militaire ervaring op tijden een expeditie in Gascogne van 1225 tot 1227. In Frankrijk steunde hij de oppositie van de baronnen onder leiding van Peter Mauclerc tegen de regerende koningin Blanca van Castilië. Toen de rebellen in maart 1227 in Vendôme de strijd onderbraken, keerde Richard terug naar Engeland.

Door zijn nauwe band met zijn broer koning Hendrik III en door zijn administratieve talent kreeg Richard de opdracht het beheer van de Kruistochtgelden en de verantwoordelijkheid voor de koninklijke muntslag op zich te nemen. Zo slaagde hij erin voor zichzelf een groot vermogen op te bouwen.

Richard van Cornwall werd in juli 1235 door het huwelijk van Frederik II met zijn zus Isabella een zwager van de Staufen. Hij ondernam onder andere een poging, de geëxcommuniceerde Frederik II met Paus Gregorius IX te verzoenen. In 1240 bezocht hij zijn zwager in diens koninkrijk Sicilië, toen hij daar op zijn weg naar het Heilige Land een tussenstop inlaste.

Kruistocht van de baronnen[bewerken]

In september 1240 leidde Richard een Engels kruisvaardersleger naar het Heilige Land. Een Frans kruisvaardersleger onder leiding van Theobald van Champagne was daar reeds in 1239 aangekomen en op de diplomatieke aanbiedingen van de elkaar bekampende islamitische Ajjoebiden-rijken van Caïro en Damascus ingegaan. Als eerste had Damascus aan hen Galilea afgestaan en ten slotte had Caïro hen toegezegd, hen al de gebieden ten westen van de Jordaan over Jeruzalem tot Asjkelon af te staan. Theobald was kort voor Richards aankomst afgereisd en liet het aldus aan Richard over om de laatste akkoorden uit te werken. Dit was de grootste terreinwinst voor de kruisvaarders sinds de Eerste Kruistocht. Richard waakte ook over de heroprichting van de citadel van Asjkelon en de vrijlating van de gevangen en de teraardebestelling van de in de slag bij Gaza, die de Fransen in 1239 hadden verloren, gevallen kruisvaarders.

Na zijn terugkeer naar Engeland begeleidde Richard zijn broer op een veldtocht tegen Frankrijk in Saintonge. Daar moesten ze echter in juli 1242 in de slag bij Taillebourg een nederlaag tegen koning Lodewijk IX van Frankrijk incasseren.

Koningszegel van Richard van Cornwall.

Rooms-Duits koning[bewerken]

In 1252/1253 bood Paus Innocentius IV hem het koninkrijk Sicilië aan, wat hij echter wegens het ontbreken van verdere ondersteuning afwees.

In de dubbelverkiezing van 1256/1257 van een rooms-Duits koning na de dood van Willem II van Holland (1256) koos de zogenaamde "Engelse partij" van Duitse keurvorsten (Keulen, Mainz, de Palts), met behulp van de gekochte stem van Bohemen, Richard tot rooms-Duits koning. Hij werd in Aken gekroond, maar kon zich weinig meer laten gelden als zijn tegenkoning Alfons X van Castilië. In Duitsland hield hij zich slechts viermaal voor korte tijd op (voor het laatst in 1269). Zijn eigenlijke opvolger Rudolf I van Habsburg – Alfons van Castilië trad reeds weinig maanden na Richards dood terug als rooms-Duits koning – maakte een einde aan het zogenaamde Interregnum, tijdens dewelke zich de zeven keurvorsten als de feitelijke territoriale heersers en als college dat de nieuwe koning koos vaste voet kreeg.

Huwelijk en nakomelingen[bewerken]

Uit zijn huwelijk met Isabella van Pembroke had hij verscheidene kinderen:

  • Jan van Cornwall (1232–1233)
  • Isabella van Cornwall (1233–1234)
  • Hendrik van Almain (1235–1271)
  • Nicholas van Cornwall (17 januari 1240), stierf kort na zijn geboorte en werd naast zijn moeder bijgezet.

Uit zijn huwelijk met Sancha van de Provence had hij drie zonen:

  • Richard van Cornwall (1246–1246)
  • Edmund, 2de Earl of Cornwall (1250–1300), getrouwd met Margaret de Clare (-1312)
  • Richard van Cornwall (1252–1296)

Referenties[bewerken]

Externe links[bewerken]

Karolingen (800–911): Karel de Grote · Lodewijk I de Vrome · Lotharius I · Lodewijk II · Lodewijk III de Duitser · Karel II de Kale · Lotharius II · Karloman van Beieren1 · Lodewijk III de Jonge1 · Karel III de Dikke · Arnulf van Karinthië · Lodewijk IV het Kind
Italiaanse keizers (891–928): Guido van Spoleto · Lambert van Spoleto · Lodewijk de Blinde · Berengarius van Friuli
Ottonen (911–1024): Koenraad I van Franken2 · Hendrik I de Vogelaar · Otto I de Grote · Otto II · Otto III · Hendrik II de Heilige
Saliërs (1024–1125): Koenraad II · Hendrik III · Hendrik IV · Rudolf van Rheinfelden · Herman van Salm · Koenraad (III)1 · Hendrik V
Hohenstaufen (1125–1254): Lotharius III2 · Koenraad III · Hendrik (VI) Berengarius1 · Frederik I Barbarossa · Hendrik VI · Filips van Zwaben · Otto IV2 · Frederik II · Hendrik VII1 · Koenraad IV · Hendrik Raspe
Interregnum (1254–1273): Willem van Holland · Richard van Cornwall · Alfons van Castilië
dynastieën (1273–1437): Rudolf I · Adolf van Nassau · Albrecht I · Hendrik VII · Lodewijk V de Beier · Frederik de Schone1 · Karel IV · Günther van Schwarzburg · Wenceslaus · Ruprecht van de Palts · Jobst van Moravië · Sigismund
Habsburgers (1437–1806): Albrecht II · Frederik III · Maximiliaan I · Karel V · Ferdinand I · Maximiliaan II · Rudolf II · Matthias · Ferdinand II · Ferdinand III · Ferdinand IV1 · Leopold I · Jozef I · Karel VI · Karel VII Albrecht2 · Frans I Stefan · Jozef II · Leopold II · Frans II

Vetgedrukt: keizer · Cursief: tegenkoning · 1 medekoning (in een deelrijk)· 2 afkomstig uit een andere dynastie