Ludwig Willem Reymert Wenckebach

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Willem Wenckebach
Duinlandschap
Eline Vere, bandontwerp: L.W.R. Wenckebach 1898, Uitgever: P.N. van Kampen & Zoon
Pentekening van het Accijnshuis in Amsterdam rond 1900, verschenen in Oud-Amsterdam, 100 Stadsgezichten

Ludwig Willem Reymert Wenckebach, ('s-Gravenhage, 12 januari 1860Santpoort, 25 juni 1937) was een Nederlands kunstschilder, boekbandontwerper en graficus. Zijn vader was Eduard Wenckebach, een grondlegger van de Nederlandse telegrafie, zijn moeder was Maria Geertruida Elisabeth Cornelissen. Hij was een broer van de Nederlandse arts Karel Frederik Wenckebach en van de Directeur Staatsmijnen Henri Johan Eduard en oom en leermeester van de beeldhouwer en kunstschilder Oswald Wenckebach.

Hij volgde aanvankelijk een opleiding voor tuinarchitect op de Tuinbouwschool Linnaeus in Amsterdam en werd daarna leerling van schilder D.P. van Lokhorst (1848-1893) in Utrecht van 1878 tot 1879 en van de zeeschilder Jacob Eduard van Heemskerck van Beest. Later werd hij pensionnaire van koning Willem III. In 1935 werd hij benoemd tot ridder in de orde van Oranje-Nassau. Onder zijn eigen leerlingen telde hij: Rie de Balbian Verster-Bolderhey, Frans Baljon, Johan Briedé, Johan Jacobs, Marie Jorissen-Cox, Johannes Josseaud, Kees Laan, Jan Harm Oostendorp en zijn neef Oswald Wenckebach.

Ludwig heeft vele pentekeningen gemaakt van Oud-Amsterdamse stadsgezichten, die als etsen werden gepubliceerd door het Amsterdamse dagblad De Courant/Nieuws van de Dag en daarna vele malen opnieuw uitgegeven. Aan deze krant was hij vanaf 1886 verbonden als medewerker. Hij gaf ook les aan aan de Kunstnijverheidsschool te Haarlem, waar Oswald, de zoon van zijn broer, nog een paar jaar tekenles van hem kreeg.

Veel van zijn tekeningen zijn later in boekvorm verschenen. Hij was een gevraagd boekbandontwerper, waaronder die van Een lent van Vaerzen, Eline Vere en Orchideeën van Couperus; ook heeft hij vele illustraties gemaakt bij kinderboeken en voor kalenders. Hij maakte bovendien illustraties voor het kindermaandblad Ons Thuis van Henriëtte Dietz en Katharina Leopold. Ten slotte ontwierp hij posters en ex-librissen.

Bekende en baanbrekende kinderboekillustraties zijn onder andere: 'Kijkjes in de plantenwereld', 'Notenkraker en Muizenkoning', 'Hoe Klein-Knoelie onder de menschen kwam', 'Klaproosje en Korenbloempje' en 'In de muizenwereld'. Zo verzorgde hij veel banden en tekeningen voor de Utrechtse uitgeverij J.L.Beijers, de drukkerij Roeloffzen en Hübner (waarvan hij lange tijd de artistiek leider was) en de uitgeverij L.J. Veen.

Hij tekende en schilderde voornamelijk in de trant van de Haagse school en heeft zich een tijd lang op aanraden van Vincent van Gogh teruggetrokken in Heeze op landschapsschilderingen. Veel schilderde hij ook in de Hollandse duinen (bijvoorbeeld bij Schoorl en op Texel), en verder bij Wolfheze en in Drenthe. Hij was o.a. bevriend met Anthon van Rappard, Hendrik Petrus Berlage en Antoon Derkinderen. Het meest bekend is hij waarschijnlijk echter gebleven door zijn pentekeningen en boekbandontwerpen voor de negen albums en de aquarellen voor de inplakplaatjes van de "Verkade-albums", die hij op zijn tochten samen met Jac. P. Thijsse en andere schilders zoals Jan Voerman jr. maakte, bijv. voor het album Texel en voor het album Het Naardermeer. Voor dat laatste maakte hij ook het omslag.

Literatuur[bewerken]

  • Oud-Amsterdam, 100 Stadsgezichten (1907, herdrukt in 1977)
  • Wenckebach's Amsterdam, 104 facsimiles van pentekeningen, door M. Weller en H. Rowaan (1970)
  • Verkade-album Friesland (heruitgave 1979).
  • L.W.R. Wenckebach, 1860-1937; facetten van een kunstenaar, doctoraalscriptie H.P.S. de Groot, 8606277, september 1992
  • Dit inderdaad toch smakelijke teekenen. De vernieuwende illustraties van L. W. R. Wenckebach (1868- 1937) aan het einde van de negentiende eeuw, door Jeroen van Kapelle in: Portret in Beeld; uitgave van de Stichting RKD, juli 2007.
  • Amsterdam 1900 - nu, een applicatie voor Apple's iPad met alle Amsterdamse stadsgezichten van Wenckebach; december 2010
  • Nieuwe Kunst - toegepaste grafiek/Documentatie. Ernst Braches. Uitg. De Buitenkant, Amsterdam. CD ROM.
  • Nieuwe Kunst. Bouwstoffen Ernst Braches. Uitg. De Buitenkant, Amsterdam 2016. ISBN 978-94-90913-68-7
Vignet van maandblad De Levende Natuur