Maagdelijkheid (religie)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search

De maagdelijkheid is in verschillende religies eerder een staat waarin een persoon een bepaald aanzien geniet, dan een medische toestand. Een vrouw die nog maagd is, wordt een andere status toegekend dan een vrouw die haar maagdelijkheid niet heeft bewaard. Dit kan ten aanzien van een eventueel huwelijk een voorwaarde zijn. Vrouwelijke maagden worden als rein en puur gezien. Mannelijke maagdelijkheid kan een ander aanzien met zich meebrengen, hoewel dit afhangt van de religie. Een vrouw die haar maagdelijkheid nog bezit wordt maagd genoemd, strikt genomen wordt een man in deze positie knaap genoemd.

Christendom[bewerken]

In het christendom geldt dat de protestants-orthodoxe, orthodoxe, bevindelijke en rooms-katholieke theologie uitgaat van de maagdelijkheid als ideale start van een huwelijk. Het celibaat staat daarvan los, omdat het ook na een huwelijk aangegaan kan worden, zoals na het overlijden van een partner. Ook kan een priester, monnik of religieuze zuster ontslagen worden van zijn of haar belofte en voor de kerk huwen.

In het Nieuwe Testament spreekt Paulus meerdere malen over het instituut huwelijk, en de daarbinnen gepleegde seksualiteit als enige legitieme seksualiteit. In I Korintiërs zegt Paulus dat het lichaam Gods tempel is en de geest één met Hem[1] en het hoofdstuk erna adviseert hij het huwelijk aan hen die een gemis kunnen krijgen aan zelfbeheersing en te vervallen in ontucht.[2]

Rooms-katholicisme[bewerken]

In de rooms-katholieke theologie is de enige legitieme seksuele omgang die tussen een man en een vrouw die gehuwd zijn met elkaar. Dit baseert de kerk deels op de decaloog[3] alsmede op diverse andere oudtestamentische teksten. Een expliciet verbod op voorhuwelijkse seksualiteit echter, wordt in de Bijbel niet gegeven. Het schenden van het eigen of andermans huwelijk is wel verboden in het Oude Testament[4] en in het Nieuwe Testament[5], waaruit af te leiden is dat één man maximaal één vrouw mag trouwen en andere seksuele omgangsvormen worden gezien als hoererij, in de Bijbelse betekenis van dit woord.[6]

Andere episcopale stromingen[bewerken]

De rooms-katholieke[7] en veel andere episcopale kerkgenootschappen gaan in hun canoniek recht bij wetten meer uit van een ideaal vertrekpunt. Idealiter en realiteit staan daarbij met elkaar op gespannen voet, waardoor de overtreding van dogmata wel als zondig wordt beschouwd, maar waarvoor vergeving kan worden gevraagd.

Calvinisme[bewerken]

In het rechter spectrum van de calvinistisch protestante theologie wordt eveneens de gemeenschap tussen ongehuwden veroordeeld als on-Bijbels, dan wel zondig. In tegenstelling tot de rooms-katholieke en andere episcopale kerken beziet men een zonde echter als een persoonlijke kwestie tussen de gelovige en God, en vergeving kan niet door bijvoorbeeld een gemeende biecht worden bedwongen. Eventueel kan bij strenge groeperingen zelf middels de kerkelijke tucht iemand worden afgesneden van gesprekken met andere leden, het Heilig Avondmaal of er kan excommunicatie worden toegepast.

In het linker spectrum van de calvinistische gemeenschappen, waaronder Remonstrantse Broederschap en de linkervleugel van de huidige Protestantse Kerk in Nederland (PKN) kan de individuele gelovige een enkel overdrachtelijke en metaforische betekenis geven aan dit type Bijbelse normen en waarden. De door de andere kerken nogal letterlijke interpretatie van Maria's ontvangenis wordt dan geïnterpreteerd als een metafoor voor een rein geweten of andere schoonheid. En in de voorwaarde maagdelijk te blijven tot het huwelijk, wordt het huwelijk als metafoor gezien liefdesrelatie, iets dat méér is dan lust alleen.

De maagd Maria[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Maagdelijke geboorte voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Bijbel spreekt van Maria als de moeder van Jezus die van hem als maagd bevallen is, althans zwanger was van de Heilige Geest.[8] Deze maagdelijkheid kan men metaforisch interpreteren, als zonder, maagdelijke schoonheid (esthetisch), enzovoorts, of als een verzameling van overdrachtelijke betekenissen die men daarop vanuit de dogmatische theologie van toepassing acht.

De Rooms-Katholieke Kerk en de behoudende protestante gemeenschappen zijn daarnaast ook de letterlijke betekenis van het woord maagd te interpreteren als religieuze waarheid. Bij veel kerken is de maagdelijkheid van de moeder van Jezus zelfs onderdeel van de Belijdenis, vaak de apostolische variant.

Islam[bewerken]

In de islam wordt de maagdelijkheid van de vrouw gekoppeld aan de maatschappelijke eer van de vrouw zelf en haar verwanten. Indien deze eer is aangetast, wordt gesteld dat de vrouw zelf haar lusten niet heeft kunnen beteugelen of dat de familie dit niet heeft weten te voorkomen. Bij verkrachting is niet de vrouw maar de dader schuldig, maar de eer is wel aangetast omdat de familie niet heeft kunnen voorkomen dat een man die het familielid 'zomaar' benaderde de eer van de vrouw aantastte. In extreme gevallen wordt in dezen eerwraak gepleegd door de familie op de vrouw, of op de dader. Gevallen van eerwraak zijn niet talrijk, maar halen in westerse landen wel de landelijke media.

De maagdelijkheid en de maatschappelijke status die daaraan verbonden is, verschilt niet tussen de beide seksen in die zin dat de Koran daar zelf duidelijk over is.[9] Soms wordt die indruk echter wel gewekt, bijvoorbeeld doordat eerwraakslachtoffers in de regel vrouwen zijn.

Binnen de islam worden aan iedere rechtvaardige islamitische man maagden beloofd in de hemel. De maagden worden omschreven als goede en schone meisjes[10] met mooie ogen[11] en ronde, niet hangende,[12] volle borsten.[13] De Koran noemt geen aantal,[14] maar een Hadith noemt er 72.[12]

Jodendom[bewerken]

Ook in joods opzicht is het van belang dat de maagdelijkheid bewaard wordt tot het huwelijk. Dit wordt in de Tenach niet letterlijk beschreven, maar de teksten in de heilige geschriften koppelen gemeenschap wel aan huwelijk.[15] Wordt een meisje ontmaagd vóórdat zij gehuwd is, dan wordt dat gezien als hoererij en moet zij volgens de Tenach gestenigd worden totdat zij sterft.[16] In sommige teksten heeft in semantisch opzicht het hebben van gemeenschap een overlap met wat later beschreven werd als het huwelijk.

Andere culturen[bewerken]

Omtrent de maagdelijkheid van vrouwen heerst en heerste ook in andere culturen een bepaalde, soms mythische, status. In het oude Rome werd ascetische onthechting gezien als voorwaarde om optimaal met goden te kunnen communiceren. Dientengevolge werd de maagdelijke status van een vrouw een voorwaarde om als profetes te kunnen leven, zoals de Sibillen. Ook bij de Peruaanse Inca's was men van mening dat maagden als zonnevrouwen, zogenaamde Coya's, een bevoorrechte status hadden. Zij maakten offers voor de Zonnegod en waren naast seksueel ook op de meeste andere gebieden, zoals zelf communicatief, afgezonderd van de gewone Inca's.[17]