Neger

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Voor de gelijknamige plaats in Duitsland, zie Neger (Olpe).
"Afrikaanse volkeren" uit de vierde editie van Meyers Konversations-Lexikon (1885-'90)

Neger is een aanduiding voor de oorspronkelijke, donkerhuidige bewoners van Afrika ten zuiden van de Sahara (met uitzondering van de Hoorn van Afrika).[1] Neger is afgeleid van het Spaanse en Portugese negro, wat zwart betekent (het is niet duidelijk of het daarvoor een afgeleide was van het Latijnse niger of het Griekse necro).

De term neger of negroïde wordt soms ook gebruikt voor de oorspronkelijke bewoners van Melanesië, die eveneens negroïde kenmerken hebben, ofschoon ze niet direct verwant zijn met zwarte Afrikanen.

Volgens het Woordenboek der Nederlandse Taal komt het woord in het Nederlands voor het eerst voor in 1644 [2], verwijzend naar de lading van een slavenschip. Hetzelfde woordenboek vertelt dat het woord neger tot de Nederlandse afschaffing van de slavernij in 1863 zwarte slaaf als betekenis had.[3]

Stereotype

De stereotiepe neger heeft:

  • Donkere huidskleur door de overvloedige aanwezigheid van het huidpigment "melanine".
  • Kroeshaar
  • Donker haar
  • Dikke lippen
  • Brede mond
  • Licht vooruitstekende kaken
  • Platte en brede neus
  • Relatief kleine oren
  • Donker getinte ogen

Voor vele bevolkingsgroepen in Afrika gaat deze beschrijving niet of slechts gedeeltelijk op.

Connotatie

In de VS is het verwante woord nigger sinds de zestiger jaren van de vorige eeuw steeds negatiever beladen geraakt. Politiek correct taalgebruik is aldaar sindsdien veranderd van negro naar black en sinds het einde van de vorige eeuw naar Afro-American. Als geuzennaam is wel het woord nigga in gebruik in sommige Afro-Amerikaanse subculturen, onder meer in rap en hiphop, al wordt het gebruik van die term door mensen die zelf niet zwart zijn niet geaccepteerd.

In Nederland hebben leenwoorden uit het Afrikaans als nikker of kaffer in dezelfde periode een vergelijkbare beledigende betekenis gekregen. Het woord neger lijkt in Nederland en België nu ook een negatieve lading te krijgen.[4] Maar de meningen of de term als aanduiding voor een persoon met een donkere huidskleur neutraal of beledigend is, lopen uiteen.

De Taaltelefoon, een taaladviesdienst in samenwerking met de Nederlandse Taalunie, adviseert het gebruik van zwarte in plaats van neger in bijvoorbeeld journalistische teksten.[5] Het Nationaal Instituut Nederlands Slavernijverleden en erfenis beveelt met name witte Nederlanders aan om het N-woord niet meer te gebruiken, "want wie ben jij om te beoordelen dat een ander van die term geen last mag hebben?" [6] De meeste Nederlanders van Afrikaanse of gemengd-Afrikaanse herkomst geven zelf de voorkeur aan de term zwart. Eind twintigste eeuw was ook de uitdrukking meer-gepigmenteerd gangbaar.

Racistische spotprent uit de 19e eeuw

Woordenboek

De historisch negatieve connotatie van het woord neger heeft ertoe geleid dat verschillende groeperingen hebben geprobeerd het woord uit de woordenboeken te doen verwijderen, omdat zij het als beledigend beschouwen. Van Dale en andere woordenboek-instituten hebben hier, na een uitspraak van de Commissie Gelijke Behandeling, niet op hoeven ingaan omdat "de functie van een woordenboek niet meer is dan het registreren van de betekenis van woorden in overeenstemming met het feitelijk woordgebruik". Daarmee werd niet gezegd dat het woord een neutrale klank zou hebben; de zaak ging veeleer over de functie van een woordenboek. Wel heeft Van Dale in de nieuwere edities de opmerking "(door sommigen als scheldwoord ervaren)" opgenomen in de omschrijving van het woord neger.

Negerzoen

1rightarrow blue.svg Zie Negerzoen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Een negerzoen is een wafeltje met gezoet eiwitschuim en een omhulsel van chocolade, in 1920 in Nederland geïntroduceerd. In 2006 is de naam van het product veranderd: het woord neger komt er niet meer in voor.

Zie ook