Neger

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Zie artikel Voor de gelijknamige plaats in Duitsland, zie Neger (Olpe).
Het woord neger werd oorspronkelijk gebruikt om slaven aan te duiden. 'Negro sales' - slavenmarkt in Atlanta, Georgia, 1864.

Neger is een aanduiding voor de oorspronkelijke, donkerhuidige bewoners van Afrika ten zuiden van de Sahara. Neger is afgeleid van het Spaanse en Portugese negro, dat "zwart" betekent (en weer afgeleid is van het Latijnse niger). De term had oorspronkelijk betrekking op zwarte slaven, werd later een vrij gangbare term voor mensen met een donkere huidskleur en wordt in de 21e eeuw steeds meer ervaren als racistisch beladen.

Nederlands taalgebied

Volgens het Woordenboek der Nederlandsche Taal komt het Spaanse woord negro in het Nederlands voor het eerst voor in 1602. In 1644 komt het woord neger voor in de betekenis van 'zwarte slaaf'[1][2]. Hetzelfde woordenboek vertelt dat het woord neger tot de Nederlandse afschaffing van de slavernij in 1863 zwarte slaaf als betekenis had.[3] Na afschaffing van de slavernij wordt de term meer algemeen gebruikt voor personen met een donkere huidskleur, hoewel velen de associatie met het slavernijverleden onaangenaam vinden. In het begin van de 20e eeuw wordt de term neger juist als een teken van zwart zelfbewustzijn gebruikt.[4] In de 21ste eeuw heeft het woord voor sommige mensen een minachtende bijklank gekregen.[5]

Connotatie

Demonstratie tegen racisme - 1985. Demonstrant draag een bord met het opschrift "Ik ben slechts de drager van een zwarte huid. Afz: de Neger"

In de Verenigde Staten waren negro en black oorspronkelijk termen die in de slavenhandel werden gebruikt. Na de afschaffing van de slavernij verkoos men de term coloured. Later werd de term Negro (met een hoofdletter) wel weer acceptabel. Politiek correct taalgebruik verkiest sinds het einde van de vorige eeuw Afro-American of African American.[6] In de VS is het aan negro verwante woord nigger (dat ook aan nikker verwant is) sinds de zestiger jaren van de vorige eeuw steeds negatiever beladen geraakt.[bron?] Als geuzennaam is wel het woord nigga in gebruik in sommige Afro-Amerikaanse subculturen, onder meer in rap en hiphop, al wordt het gebruik van die term door mensen die zelf niet zwart zijn niet geaccepteerd.[7][8]

De Taaltelefoon, een taaladviesdienst in samenwerking met de Nederlandse Taalunie, adviseert het gebruik van zwarte in plaats van neger in bijvoorbeeld journalistieke teksten.[9] Het Nationaal Instituut Nederlands Slavernijverleden en erfenis(NiNsee) stelt dat het voor 'witte Nederlanders' respectvol is om het n-woord niet te gebruiken, "want wie ben jij om te beoordelen dat een ander van die term geen last mag hebben?"[4]. Om mensen niet tot kleur te reduceren stellen zij de termen Afro-Nederlander en Euro-Nederlander voor. Antropoloog Francio Guadaloupe stelt daarentegen voor de raciale connotatie Afro-Nederlander niet te gebruiken maar iemand te benoemen op grond waar iemand geboren is of vandaan komt zoals Caribische en Surinaamse Nederlander.[10]

Woordenboek

In 2002 heeft de Stichting Eer en Herstel Betalingen Slachtoffers van Slavernij in Suriname geprobeerd de woorden neger en creool uit de Nederlandstalige woordenboeken te laten verwijderen, omdat zij deze als beledigend beschouwde.[11] Van Dale en andere woordenboek-instituten hebben hier, na een uitspraak van de Commissie gelijke behandeling, niet op hoeven ingaan omdat "de functie van een woordenboek niet meer is dan het registreren van de betekenis van woorden in overeenstemming met het feitelijk woordgebruik".[12][13] In de nieuwere edities heeft Van Dale de opmerking "(door sommigen als scheldwoord ervaren)" opgenomen in de omschrijving van het woord neger.[14]

Zie ook