Noorderkerk (Hoorn)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Noorderkerk
De westgevel aan het Kleine Noord
De westgevel aan het Kleine Noord
Plaats Hoorn
Gebouwd in 1441-1519
Monumentnummer  22452
Architectuur
Bouwmethode hallenkerk
Afbeeldingen
Grafsteen van de vader van Willem IJsbrantsz. Bontekoe
Grafsteen van de vader van Willem IJsbrantsz. Bontekoe
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Noorderkerk, ook wel Vrouwenkerk genoemd, is een driebeukige hallenkerk in het centrum van Hoorn.

In 1441 werd begonnen met de bouw, die in 1519 werd afgerond, waardoor de kerk het oudste gebouw van de stad Hoorn is. De kerk ligt tussen het Kleine Noord en de Veemarkt. Door de vorm van de kavel waarop de kerk is gebouwd heeft de kerk een gerende gevel. Op de plaats van het huidige gebouw stond in 1426 een klein houten kerkgebouwtje. Aan de kant van het Kleine Noord hangt aan de middelste gevel een grote klok aan de kerk. Op het dak hierachter is een dakruiter geplaatst. In de kerk bevindt zich de wenteltrap die in de voormalige Grote Kerk (die in 1878 door brand werd verwoest) naar het orgel leidde. De vloer is bedekt met grafstenen (waaronder die van de vader van Willem IJsbrantsz. Bontekoe), die echter na een restauratie van de kerk niet meer op hun oorspronkelijke plaats liggen.

Achter het zeventiende-eeuwse koorhek bevindt zich de zogenaamde armenkerk, voorzien van kale houten banken en preekstoel, waar tot in het begin van de twintigste eeuw kerkdiensten voor arme mensen werden gehouden. De vloer bestaat uit ruwe gele baksteentjes.

Ook Willem Cornelisz Schouten, een Hoorns ontdekkingsreiziger, overleden in 1625, werd in deze kerk begraven.

Tot 2017 deed de kerk dienst voor diensten van de Protestantse Gemeente te Hoorn-Zwaag. Deze gemeente is een samenvoeging van de Gereformeerde Kerk Hoorn, de Hervormde Gemeente Hoorn en de Hervormde Gemeente te Hoorn-Zwaag. Ook wordt de kerk gebruikt voor concerten en tentoonstellingen. Sinds 2017 is de kerk in particuliere handen.

De kerk is ingeschreven in het rijksmonumentenregister.

Orgel[bewerken]

Tot in de jaren 70 van de vorige eeuw bevond zich een Frans harmonium met twee manualen in de kerk, dat handmatig van lucht moest worden voorzien.

Nadat de Grote Kerk door de Hervormde Gemeente Hoorn buiten gebruik was gesteld en de Noorderkerk als hoofdkerk werd aangewezen ging men op zoek naar een volwaardig kerkorgel. Men kreeg de gelegenheid om een orgelkast aan te kopen van een klooster bij Tegelen. Na in eerste instantie een reconstructie te hebben opgestart, kwam men in de gelegenheid om een binnenwerk aan te kopen, afkomstig van de Westerkerk in Capelle aan den IJssel, wat zeer goed paste bij het Hoornse meubel.

Orgelmaker Verschueren voegde beide samen na restauratie en plaatste het in 1971 in de Noorderkerk.
In 2006 werd het instrument opgeknapt door de firma Flentrop en werd het orgel uitgebreid met een pedaalstem om de draagkracht van het instrument te vergroten.[1]

Dispositie van het orgel[bewerken]

Manuaal C–f3
Montre 8'
Bourdon 8' bas en disc.
Flûte Travairs 8' disc
Prestant 4' (1971)
Flûte 4'
Nasard 2 2/3'
Doublette 2'
Mixture 3 sterk
Trompette 8' bas en disc.
tremulant
Pedaal C–c1
Bourdon 16′ (2006)
  • Toon hoogte a1 = 435 Hz
  • Temperatuur: Evenredig Zwevende stemming

Externe links[bewerken]