Naar inhoud springen

Oude Haagsebrug

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Oude Haagsebrug
Oude Haagsebrug (september 2025)
Oude Haagsebrug (september 2025)
Algemene gegevens
Locatie Amsterdam en Nieuwe Meer
Coördinaten 52° 20′ NB, 4° 48′ OL
Overspant Ringvaart
Doorvaart­hoogte 5.10 m
Doorvaart­breedte 13.50 m
Beheerder Gemeente Amsterdam (DIVV)
Brugnummer 1864
Bouw
Bouwperiode versie 1: 1934-1935
versie 2: 2024
Opening versie 1: 25 juni 1938
versie 2: augustus 2024
Gebruik
Huidig gebruik busbaan, voet- en fietspad
Weg Oude Haagseweg (ex-Rijksweg 4)
Architectuur
Type Vaste brug (oorspronkelijk basculebrug)
Materiaal beton
Bijzonderheden De brug ligt grotendeels op het grondgebied van de Haarlemmermeer, maar werd tot 2024 beheerd door de gemeente Amsterdam, daarna door de provincie.
Oude Haagsebrug (groot-Amsterdam)
Oude Haagsebrug
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer
De Oude Haagsebrug in gebruik als busbaan met buslijn 369 van Sloterdijk via Nieuw-West naar Schiphol; 19 januari 2024.
De Oude Haagsebrug uit 1935 kort voor de sloop; 19 januari 2024.

De Oude Haagsebrug (brug nr. 1864) was een brug over de Ringvaart van de Haarlemmermeer in de verbinding tussen Amsterdam, via de buurtschap Nieuwe Meer, en Schiphol. De weg over deze brug is de Oude Haagseweg, de voormalige Rijksweg 4.

Deel van Rijksweg 4

[bewerken | brontekst bewerken]

De brug is vanaf 1934 gebouwd als onderdeel van Rijksweg 4, een van de eerste autosnelwegen van Nederland, die vanaf 1938 Amsterdam vanaf het Aalsmeerplein via Schiphol met Den Haag verbond.[1] De brug werd gebouwd als basculebrug, het machinehuis was aan de Amsterdamse kant van de brug nog goed te onderscheiden. Een restant van het brugwachtershuis was ook nog altijd op de brug te zien. De brug was iets smaller dan de toeritten; de middenberm verdween op de oprit en de in de jaren veertig tot 2 x 2 verbrede autoweg werd hier een simpele tweerichtingsbrug zonder middenbaanscheiding. Aan beide zijden van de Ringvaart waren opritten voorzien; de oprit van de Nieuwemeerdijk in de richting Den Haag is er nog als een fietspad, aan de Amsterdamse kant is een van de opritten volledig overwoekerd en de andere dient als toegangsweg tot het terrein van de voormalige Rijksluchtvaartdienst en de nabijgelegen jachthaven.

In het kader van de bouw van het nieuwe Schiphol-Centrum in de jaren zestig is de autosnelweg in 1966 een paar honderd meter naar het noordwesten verlegd, en werd deze over een nieuw Ringvaartviaduct geleid.[2]

Na de omleiding van de snelweg raakte de brug vervolgens ruim dertig jaar in onbruik, alleen het fietspad werd nog met enige mate onderhouden.[3] Het beweegbare brugelement was in een dermate slechte staat dat het in de jaren 90 vervangen werd door een nooddeel ten behoeve van hulpdiensten. In 2002 werd de Oude Haagsebrug in gebruik genomen als deel van een vrije busbaan van Amsterdam Nieuw-West naar Schiphol. De stalen noodoverspanning is toen vervangen door een vast betonnen middendeel. Buslijnen 341, 397 en N97 van Connexxion en lijnen 164 en 195 en 69 en 369 van het GVB reden in de loop der jaren over de brug.

Deze brug had de bijzonderheid dat hij, in tegenstelling tot nabijgelegen bruggen zoals de Sloterbrug en de Schipholbrug, vanaf 1992 door de gemeente Amsterdam onderhouden werd; de brug heeft dan ook een Amsterdams brugnummer. De gemeentegrens ligt echter aan de Amsterdamse kant van de Ringvaart. Sinds de vernieuwing in 2024 is het beheer bij de Provincie Noord-Holland.

In de 21e eeuw was de brug niet meer geschikt voor haar taak; de staat was dermate slecht geworden dat bussen slechts een voor een de overspanning mochten passeren. In januari 2024 werd gestart met de sloop van de bijna negentig jaar oude brug, die zes weken duurde. Het oude beton (6000 m³) werd vervolgens weggevoerd voor hergebruik. Er waren al voorbereidende werkzaamheden verricht, zoals het plaatsen van een nieuwe fundering en de omgeving vrijmaken van nog aanwezige blindgangers uit de Tweede Wereldoorlog. Door dit soort werkzaamheden vooraf te plegen hoopte men dat de stremming van de ringvaart zo kort mogelijk zou duren. Voetgangers en fietsers konden oversteken over een pontonbrug; de bussen moesten via de Nieuwe Haagsebrug.

De nieuwe brug is breder, waardoor bussen elkaar voortaan kunnen passeren en ook het fiets-/voetpad werd verbreed. De gedachte was ook de vaart te verbreden, maar het bleek niet technisch mogelijk de brugpijlers alleen in de oevers te zetten, ze kregen een open constructie (pijlers met jukken). De pijlers (ook die in de oever) worden beschermd door robuust remmingswerk. Voltooiing van de brug was voorzien voor oktober 2024, maar in augustus 2024 reden er al bussen over.[4][5][6] Na oplevering kwam de brug onder beheer van provincie Noord-Holland. De brug kreeg op het oostelijk landhoord een vernieuwde muurschildering 'The circus has left town...We just stuck around' van Pipsqueak was here!!!, die ook de oude brug sierde, en op de pijlers een nieuw titelloos werk van Jan van de Ploeg.[7] Boven bij het rijdek is een gedicht van Martinus Nijhoff leesbaar.

De Oude Haagsebrug, gezien richting het oosten. Amsterdam ligt links, Nieuwe Meer rechts. Februari 2013
De Oude Haagsebrug, gezien richting het oosten. Amsterdam ligt links, Nieuwe Meer rechts. Februari 2013
[bewerken | brontekst bewerken]
Zie de categorie Brug 1864, Oude Haagsebrug van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.