Overleg:Annum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Annum?? Annus s.v.p.[brontekst bewerken]

Het is niet annum, maar annus. Ik ben geen expert in het Latijn, maar weet wel dat annum een accusatief is (vaak 4e naamval genoemd), die een lijdend voorwerp aanduidt of ook achter sommige voorzetsels te vinden is. Wellicht is het foutieve annum overgenomen uit het niet meer bestaande artikel 'Annum' in Wikipedia Engels, dat ooit is samengevoegd met het artikel 'Year'; waarna het aldaar overal vervangen is door annus... Blijkbaar heeft men daar zijn dwaling ingezien. (Helaas hebben andere Wikipedia's het toenmalige 'Annum' (deels) overgenomen, zelfs de Italiaanse Wikipedia, waar ik een notitie heb achtergelaten.)

Googlend op annum vindt men het vrijwel alleen in de combinatie 'per annum' (die correct is), óók in alle bekeken woordenboeken. Die keren dat annum incorrect gebruikt wordt, is het door mensen voor wie het Latijn ver van hun bed is en/of... die het hebben overgenomen uit het hier bekritiseerde artikel! Met als dieptepunt een discussie tussen twee Latijn- en anderszins-pedanten, waarvan er één uiteindelijk tot de conclusie komt dat er dus een meervoud 'anna' bestaat... Dit lijkt op het omvormen van het woord 'kwiebus' (quibus?) tot kwiebum, meervoud kwieba. Om te gieren of om te huilen. Wie zich wil vermaken dan wel ergeren: google eens op 'Megaanum, kiloannum', incl. de typefout. (Ik vermeld de URL hier niet, omdat ik niet weet of dat mag.)

Hoe dan ook: annum is onjuist, het is annus (meervoud anni) en dus ook kilo-annus, mega-annus, etc. Hoogstens zou in het artikel Annus een notitie opgenomen kunnen worden dat bepaalde achtergebleven groeperingen (zoals sommige geologen) foutief annum gebruiken; hopelijk doen zij dat alleen informeel en dus niet in wetenschappelijke artikelen en, al even hopelijk, met als meervoud niet 'anna' maar - vooruit dan maar! - 'annums'. Internationale standaarden - óók die van de International Union of Geological Sciences - gebruiken annus.

Ik heb gezien dat het woord annum in dezelfde context gebruikt wordt in andere artikelen in Wikipedia Nederlands. Ik hoop dat er een methode bestaat (een bot?) om al deze voorkomende gevallen eenvoudig te verbeteren.

Hmm... achteraf zie ik dat e.e.a. beknopter had gekund; mijn excuses. Collideascope (overleg) 26 sep 2017 14:47 (CEST)[reageer]

Beste Collideascope, ik heb geen verstand van geologische tijdsperiodes, maar het woord "annum" is geen Latijns woord in de eerste naamval (nominativus). Ik heb de etymologische informatie ook gewijzigd. Gebruiker Woudloper heeft eerder aangegeven dat "annum" wel jaar zou betekenen (zie hier). Wellicht kan hij aangeven welke bron hij heeft gebruikt. Daarnaast aan hem de vraag of annum alleen in samenstellingen wordt gebruikt of ook als simplex, want een lemma annum veronderstelt toch het bestaan van een simplex. Er bestaat overigens wel een samengesteld bijvoeglijk naamwoord in het Latijn op "-annum", namelijk onzijdig multannum, al is die vorm uitzonderlijk, aangezien normaliter samengestelde bijvoeglijk naamwoorden met "annus" eindigen op -ennis en samengestelde zelfstandige naamwoorden op -ennium. Door Gebruiker Torero is overigens hier toegevoegd dat "mega annum" Latijn zou zijn. Ten eerste is mega geen Latijn (dat is Oudgrieks μέγας (mannelijk), μέγα (onzijdig) en annum natuurlijk niet de juiste Latijnse vorm. Deze gebruiker is echter niet meer actief, dus we kunnen niet aan hem vragen, welke bron hij heeft gebruikt voor deze zin. Wimpus (overleg) 31 dec 2017 14:48 (CET)[reageer]
Gebruiker Romaine heeft in 2012 op WikiWoordenboek ook neergezet dat "annum" Latijn voor jaar zou zijn. Misschien kan hij verdere toelichting geven op de herkomst van deze vorm. Wimpus (overleg) 31 dec 2017 15:31 (CET)[reageer]
Van het gebruik als annum, niet annus, ben ik redelijk zeker. Het klopt dat annum geen nominativus is. Wegens vakantie kan ik niet in mijn woordenboeken zoeken op dit moment. Over een week kunnen jullie een reactie verwachten. Woudloper overleg 2 jan 2018 02:23 (CET)[reageer]
Beste Woudloper, bedankt voor deze en de toekomstige reactie. Wimpus (overleg) 2 jan 2018 11:58 (CET)[reageer]
Beste Woudloper, is het nog gelukt om in uw woordenboeken te kijken? Ik verwacht overigens in een woordenboek klassiek Latijn geen "annum", dus ik ben benieuwd wat een vaktechnisch woordenboek zal zeggen. Wimpus (overleg) 3 mrt 2018 01:41 (CET)[reageer]
Uiteraard gaat het er niet om of 'annum' goed dan wel fout is, en hoe men precies bij die vorm is gekomen. Wat telt is wat daadwerkelijk wordt gebruikt. Welnu, al googelend (in Google Books) zien we dat mega-annum zeker een orde van grootte vaker wordt gebruikt dan mega-annus, in voornamelijk Engelstalige teksten. Het zoeken op losse voorkomens van annum is lastiger, door het geregeld voorkomen van de uitdrukking 'per annum', maar daar doemt uiteindelijk hetzelfde beeld op. Ik zou dus niet zien waarom we hier naar de vorm 'annus' zouden overschakelen, tenzij er een of andere gezaghebbende instantie is die nu samenstellingen met 'annus' aanbeveelt in plaats van met 'annum', of er anderszins een recente verschuiving in het gebruik is waar te nemen. Het SI kent de eenheid in het geheel niet, dus daarvan hoeven we geen 'hulp' te verwachten. Maar hier wordt specifiek annus gebruikt, in een publicatie van een gezamenlijke werkgroep van de IUPAC en de IUGS: [1]. Dat zou dus een reden kunnen zijn om (sinds 2011) annus te gebruiken in plaats van annum. Het geloei hierboven over 'bepaalde achtergebleven groeperingen' nodigt overigens niet bepaald uit tot een serieuze discussie. Paul B (overleg) 3 mrt 2018 02:28 (CET)[reageer]
Hoe men aan die vorm is gekomen, kan wel degelijk van belang zijn als je etymologische informatie vermeldt. Als er eerst staat dat het afgeleid is van "annum" (dat als nominativus niet lijkt te bestaan in klassiek Latijn), dan is er toch wel een noodzaak tot verbeteren. Daarnaast blijft de vraag staan of "annum" ook los gebruikt kan worden. Als het alleen in samenstellingen gebruikt kan worden, dan zou het lemma ook hernoemd moeten worden naar zoiets als "-annum". Het document dat Paul B aanhaalt (bedankt!) met de vorm "annus" lijkt te verwijzen naar een bepaalde richtlijn van enig gewicht. In dit artikel wordt "annus" ook los gebruikt. Het was overigens nog overtuigender geweest als expliciet in het artikel was besproken dat "annus" wordt verkozen boven "annum" (met daarbij een onderbouwing), maar ik kom de vorm "annum" in het artikel niet tegen. Wimpus (overleg) 3 mrt 2018 09:36 (CET)[reageer]
Beste Wimpus,
In McGraw-Hill's Dictionary of Earth Science komt de term "annum" niet voor.
Neuendorf, Mehl & Jackson (Glossary of Geology, mijn favoriet omdat het verreweg de dikste en compleetste is) bevat de lemmata Giga-annum, Mega-annum en zelfs Kilo-annum: "...where annum is age in years before present, with "present" fixed as 1950". Er wordt verder geen etymologische reden voor de "incorrecte" suffix gegeven.
Ik heb nog een paar woordenboeken en woordenlijsten voor structurele geologie doorzocht maar die bevatten de term niet. Er komen ook geen alternatieve termen voor in al deze woordenboeken. Het gebruik van annum i.p.v. annus wordt daarmee niet verklaard, maar is blijkbaar gangbaar. Woudloper overleg 3 mrt 2018 13:55 (CET)[reageer]
Beste Woudloper, bedankt voor de reactie. Het komt er op neer dat er twee vormen lijken te zijn, een vorm met "annum" en met "annus". Het lastige van het document van Paul B is, dat niet expliciet de vorm met "annum" benoemd en expliciet afgekeurd wordt. Dan was het wat makkelijker geweest om te kiezen voor "annus" in plaats van "annum".
Overigens zegt Aubry (2009a): "Ma means Mega-annus (from Greek: megas large; and Latin: annus year, Berggren and Van Couvering 1979) – not Mega-annum"." en (2009b): "The first definition of ‘Ma’ for a date in geological time is found in Berggren and Van Couvering (1979, p. A506, footnote) as follows: "The abbreviation Ma (Mega-annum [sic) refers to the unit of yr x 106 measured from the present 1950 A. D. by international agreement pastward. It means the same as the cumbersome ‘millions of years before present’ and is a fixed chronology analogous to the calendars tied to historical events."], waarbij het lijkt of "annum" de vorm is die mogelijk geïntroduceerd is door Berggren en Van Couvering (1979) en dat Aubry (2009a,b) deze expliciet afkeurt door "not Mega-annum" en "Mega-annum [sic]" te schrijven. Ik ben zelf niet bekend met het werk van Aubry en de mate waarin zij een autoriteit is. Ik zou zelf eerst nog verder moeten zoeken, voordat ik voor kan bepalen hoe het nu precies zit. Groet, Wimpus (overleg) 4 mrt 2018 12:42 (CET)[reageer]
Ik zou denken dat die vorm wel ouder dan 1979 moet zijn, maar ik kan 'm inderdaad eigenlijk niet vinden voor eind jaren 70. Wat ik kan vinden met Google Scholar is dit artikel waar 'mega-annum' op de eerste pagina te zien is, alsmede een artikel uit 1976 waar Google Scholar in de tekst 'megaannum' vindt). Beide artikelen hebben overigens wel Berggren als (mede)auteur, dus ik denk dat we de schuldige gevonden hebben 😉. Paul B (overleg) 4 mrt 2018 19:34 (CET)[reageer]
Waarschijnlijk een gevalletje "We've got him!" De voetnoot die in "Berggren en Van Couvering (1979)" staat, is bijna dezelfde als in Berggren (1976, p. 200): "Geochronological notation: the abbreviation Ma (megaannum) refers to units of years x 106 measured from the present (1950 A.D. by international agreement) pastwards." Je ziet trouwens een verschil in gebruik van het koppelteken. In Berggren en Van Couvering (1979), waar Van Couvering de tweede auteur is, wordt "mega-annum" gebruikt, terwijl in Aubry et al. (2009) expliciet "annus" wordt gebruikt en bij een citaat uit Berggren en Van Couvering (1979) "Mega-annum [sic]" staat, terwijl Van Couvering in Aubry et al. (2009) ook de tweede auteur is. Is Van Couvering dan van "annum" naar "annus" overgestapt? Al kan ik mij voorstellen dat een tweede auteur niet meteen zijn tweedeauteurschap intrekt vanwege dit twistpunt. Wimpus (overleg) 4 mrt 2018 21:50 (CET)[reageer]
Geologen schrijven Ma altijd in afkorting en hebben over het algemeen geen latijn (meer) gestudeerd. Als het annus is is plaats van annum: soit, weer wat geleerd. Hans Erren (overleg) 23 aug 2020 11:01 (CEST)[reageer]