Reuzenberenklauw

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Reuzenberenklauw
Reuzenberenklauw
Reuzenberenklauw
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: 'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade: Campanuliden
Orde: Apiales
Familie: Apiaceae (Schermbloemenfamilie)
Geslacht: Heracleum (Berenklauw)
soort
Heracleum mantegazzianum
Somm. & Lev.
Vruchten
Vruchten
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De reuzenberenklauw (Heracleum mantegazzianum) is een tweejarige plant, maar kan ook meerjarig zijn en behoort tot de schermbloemenfamilie (Apiaceae). Het is een in de Benelux als exoot voorkomende plant uit Zuidwest-Azië. In de 19e eeuw is de soort als tuinplant in Europa geïntroduceerd.

De plant heeft klauwvormige bladeren. Ze is nauw verwant aan de gewone berenklauw, maar veel groter. Een nog veel sterker gelijkende verwante soort is de Perzische berenklauw.

De reuzenberenklauw kan, afhankelijk van de groeiplaats, in de lente in een paar maanden tijd uitgroeien tot wel 4 m hoog. Afhankelijk van de groeiplaats zullen de zaailingen na een of meerdere jaren het bloeistadium bereiken. Het eerste jaar blijft de plant laag (ca. 50 cm), het jaar erop is hij meestal volgroeid en bloeit van juni tot augustus met een variabel aantal schermen vol witte bloemetjes. Na gebloeid te hebben sterft de plant af. De plant houdt van verstoorde, voedselrijke grond.

Het gewas is vooral te vinden langs wegen en overige plaatsen die niet begraasd of bewerkt worden. De reuzenberenklauw wordt anno 2010 steeds vaker in verstedelijkt gebied aangetroffen en mede door de giftige uitwerking bij contact in toenemende mate als een probleem ervaren.

Ecologische betekenis[bewerken]

Omdat de reuzenberenklauw zo kiemkrachtig is en met zijn bladeren al het licht voor andere planten wegneemt, wordt de soort beschouwd als een onkruid. In gebieden die niet begraasd worden drukt de invasieve soort alle andere planten weg; daar komt bij dat hij in de Benelux naast grote grazers en schapen geen natuurlijke belagers kent.

Werking op het lichaam[bewerken]

De reuzenberenklauw is niet giftig, althans in vergelijking met b.v. monnikskap (Aconitum) of de Taxus baccata, vooral schapen zijn er dol op. Wel bevat het sap van de plant furocoumarinen, die voor mensen sterk fototoxisch zijn. Blootstelling aan zonlicht na contact met het sap kan bij sommige mensen na 24 uur rode jeukende vlekken veroorzaken, die gevolgd worden door zwelling en blaarvorming (fytofotodermatitis). Het letsel kan eruitzien als een brandwond en het kan twee weken duren voordat het genezen is. Als litteken kan er een bruinverkleuring optreden. Wanneer het sap in de ogen komt, kan dit tot blindheid leiden. Als voorzorgsmaatregel moet dus elk contact met het plantensap vermeden worden; als dit toch gebeurd is, moet het sap zo snel mogelijk afgespoeld worden en moet blootstelling aan zonlicht van de huiddelen die in contact geweest zijn met het sap vermeden worden.

Bestrijdingsmethoden[bewerken]

Voorzorgen[bewerken]

Het is verstandig bij het werken met de plant volledig gekleed te zijn (lange broek, lange mouwen, handschoenen). Een veiligheidsbril is, zeker bij mechanische bestrijding, aan te bevelen. Bij zonneschijn is extra voorzichtigheid op z'n plaats, het effect van contact met het plantenvocht in combinatie met zonlicht is gelijk aan dat van carbolineum.

Mechanische bestrijding[bewerken]

Jonge planten laten zich goed uitsteken. De plant kan slecht tegen herhaald maaien. Wanneer in een gebied gemaaid wordt, moeten alle planten gemaaid worden. Dit betekent dat bij mechanisch maaien de planten die niet gemaaid zijn handmatig moeten worden weggeschoffeld. Omdat de plant zich aan het maaien aanpast, dient er herhaaldelijk gemaaid te worden, om te voorkomen dat de plant in bloei komt en tot zaadvorming overgaat.

Biologische bestrijding[bewerken]

Het inzetten van grote grazers en bijvoorbeeld schapen is een succesvolle strategie. Wel is het belangrijk dat deze grazers meerdere malen in het groeiseizoen aanwezig zijn en omdat het zaad lang kiemkrachtig is, dient de begrazing een meerjarige strategie te zijn.

In de landen waar de plant oorspronkelijk vandaan komt blijkt een combinatie van een soort aaltje en een soort kever de plant onder controle te houden. Het aaltje belaagt de wortels van de plant, de kever de bovengrondse delen.

In Nederland wordt een schimmel toegepast. De planten moeten er in het voorjaar mee worden behandeld. Anderhalf jaar later is de reuzenberenklauw ter plaatse verdwenen.[1][2]

Zie ook[bewerken]

Referenties[bewerken]

  1. Resultaten in de gemeente Utrecht 2008 en 2009C
  2. Resultaten in de gemeente Utrecht in 2010

Externe links[bewerken]