Invasieve soort

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De Japanse oester is in de Nederlandse kustwateren een invasieve soort.

Invasieve soorten zijn soorten die zich buiten hun oorspronkelijke verspreidingsgebied hebben gevestigd en door hun aanwezigheid of hun snelle uitbreiding een bedreiging vormen van inheemse soorten.

De praktijkgerichte definitie van het Nederlandse Coördinerend Orgaan Invasieve Exoten (COIE) geeft een verschil aan met het begrip exoot:

Invasieve exoten zijn dieren, planten en micro-organismen die door menselijk handelen in een nieuw gebied terechtkomen (zoals Nederland) en die door vestiging en verspreiding schade kunnen veroorzaken.[1] Daarbij worden exoten ook wel uitheemse soorten genoemd. Invasieve soorten hebben zich weten te verspreiden door toedoen van menselijk handelen.[2]

Het Nederlandse Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, onder meer verantwoordelijk voor exotenbeleid, omschrijft invasieve exoten als volgt:

Het merendeel van deze exoten vormt geen probleem. Maar in een aantal gevallen ontwikkelen de populaties van deze planten of dieren zich explosief. Deze zogenaamde invasieve exoten kunnen schadelijk zijn voor de natuur. Ze kunnen inheemse soorten wegconcurreren, opeten, infecteren of zich ermee vermengen en ecosystemen veranderen. Exoten vormen op deze manier wereldwijd een bedreiging voor de biodiversiteit. Daarnaast zijn er invasieve exoten die gezondheidsproblemen bij mensen of economische schade kunnen veroorzaken.[3]

Oorzaken[bewerken]

Er zijn drie mogelijke oorzaken te noemen waardoor een exoot soms gaat "woekeren" en zich ontwikkelt tot een invasieve soort:

  • het ontbreken van predatoren, ziekten of parasieten die de aantallen van de nieuwe soort laag houden;
  • de aanwezigheid van een ziekte of parasiet in de exoot waarvoor de exoot immuun is maar de autochtone soort niet, zodat de exoot de autochtone soort vervangt;
  • de soort benut een niche die nog niet wordt gebruikt, waardoor de soort geen concurrentie ondervindt.

In het geval van planten leiden één of meerdere van deze oorzaken ertoe dat de exoot meer zaad vormt en/of sneller groeit dan de autochtoon. Hierdoor kan de exoot inheemse planten verdringen.

In het geval van dieren leiden één of meerdere van deze oorzaken ertoe dat de exoot in aantal toeneemt. Om deze biomassa te onderhouden wordt voedsel gegeten. De exoot kan hen dan wegconcurreren.

Mogelijke gevolgen[bewerken]

De mogelijke effecten kunnen als volgt worden ingedeeld:[4]

Het Team Invasieve Exoten van de NVWA heeft samen met de stichting Floron een geactualiseerde herdruk van de veldgids Invasieve waterplanten in Nederland verspreid onder Floron-waarnemers.[5] Waarnemingen worden verzameld in de Nationale Databank Flora en Fauna Deze kunnen door terrein- of waterbeheerder worden gebruikt bij de afweging of een exoot bestreden zal worden om de schade aan leefomgeving en biodiversiteit te beperken.

Voorbeelden[bewerken]

Zie ook Lijst van invasieve soorten

Externe links[bewerken]